بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: مهر ۱۴۰۵
چک‌لیست قبل از خرید

استعلام سند ملک و وضعیت ثبتی

قولنامه و حتی دیدن سند کافی نیست. مالک ثبتی، سهم او، پلاک، پایان‌کار و بدهی‌های ملک را باید از منابع رسمی و دفترخانه بسنجید. اینجا فهرست کارها را با مبنای قانونی می‌بینید.

چک‌لیست خرید
مستند به ماده ۲۲ و ۴۶
بازبینی ۳۰ مهر ۱۴۰۵

پیش از خرید چه چیزهایی را استعلام کنیم؟

پاسخ کوتاه: طبق ماده ۲۲ قانون ثبت، پس از ثبت ملک در دفتر املاک، دولت فقط کسی را مالک می‌شناسد که ملک به نامش ثبت شده، یا انتقال به او در دفتر املاک ثبت شده، یا ملک را ارثاً از مالک رسمی برده است. پس مهم‌ترین استعلام این است که فروشنده همان مالک ثبتی باشد و سند اصیل باشد. بعد وضعیت پلاک و سهم، رهن و بازداشت، پایان‌کار ساختمان و بدهی‌ها را از دفترخانه و مراجع رسمی بسنجید. پارسی وکیل استعلام زنده انجام نمی‌دهد؛ این صفحه فقط راهنماست.

برای اصالت سند، سامانهٔ رسمی ثبت‌من در my.ssaa.ir صفحه‌ای با عنوان «استعلام تصدیق اصالت سند مالکیت» دارد و سازمان ثبت دربارهٔ سند الکترونیک هم از QR و اصالت‌سنجی آنلاین و آفلاین خبر داده است؛ مراحل دقیق را همان سامانه نشان می‌دهد.

فهرست استعلام‌ها و دلیل هر کدام

چه چیزی را بسنجیداز کجاچرا مهم است
فروشنده مالک ثبتی است؟اصل سند و کارت ملی؛ تصدیق اصالت؛ دفترخانهفقط مالک ثبتی یا انتقال‌گیرندهٔ ثبت‌شده یا وارث او مالک شناخته می‌شود (ماده ۲۲ قانون ثبت)
نوع سند: تک‌برگ، حدنگار، منگوله‌دار یا قولنامه‌ایسند و استعلام ثبتیسند عادی سند رسمی نیست؛ معاملهٔ ملک ثبت‌شده باید رسمی باشد (ماده ۴۶)
پلاک ثبتی اصلی و فرعی، سهم و مساحتسند؛ دفترخانهششدانگ بودن یا مشاع بودن؛ مشاع به رضایت سایر مالکان وابسته است
رهن، بازداشت و محدودیت‌هادفترخانه از مراجع ثبتی و قضایی استعلام می‌گیردهمیشه روی صفحهٔ اول سند دیده نمی‌شود
پایان‌کار یا عدم خلاف ساختمانشهرداری؛ دفترخانهدفاتر باید پیش از معامله قطعی ساختمان، گواهی پایان ساختمان یا برای ناتمام گواهی عدم خلاف را ملاحظه و در سند قید کنند (تبصرهٔ ۸ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری)
بدهی‌ها و عوارضدفترخانه از دستگاه‌هاقبل از انتقال تسویه می‌شود؛ وجوه دولتی باید از راه سامانه واریز شود (ماده ۷ قانون ۱۴۰۳)
وضعیت ادعا در سامانهٔ ساغرسخنگوی سازمان ثبت: دارندگان سند حدنگار یا تک‌برگ لازم نیست ادعا ثبت کنندملک قولنامه‌ای ممکن است ادعای معارض داشته باشد؛ ببینید راهنمای ساغر

دربارهٔ پایان‌کار و جریمه‌های ماده ۱۰۰ شهرداری بخوانید: پایان‌کار ساختمان و ماده ۱۰۰. دربارهٔ ملک قولنامه‌ای: تبدیل قولنامه به سند رسمی و سامانهٔ ساغر.

اصالت سند را چطور بسنجیم؟

  1. سند فیزیکی یا الکترونیک را ببینید و مشخصات (نام مالک، پلاک، سهم، مساحت) را با کارت ملی و پلاک ثبتی مقایسه کنید؛
  2. شناسهٔ یکتا و QR را فقط از سامانهٔ رسمی بسنجید، نه از لینکی که فروشنده یا واسطه می‌فرستد؛
  3. از دفترخانه بخواهید استعلام ثبتی بگیرد؛ دفترخانه پیش از معامله استعلام‌های لازم را انجام می‌دهد؛
  4. اگر فروشنده سند ندارد و فقط قولنامه دارد، قبل از پرداخت مسیر گرفتن سند را روشن کنید.
سازمان ثبت اعلام کرده سند الکترونیک قابلیت اصالت‌سنجی آنلاین و آفلاین دارد و نسخهٔ اولیهٔ آن از سامانهٔ «کاتب» برای مالکان قابل مشاهده و چاپ است. ما به این سامانه‌ها دسترسی نداریم و مراحل گام‌به‌گام ورود را ننوشته‌ایم.

پنج کار پیش از پرداخت پول

  • پیش‌پرداخت را به‌صورت بانکی و با مدرک بدهید و رسید بگیرید؛
  • قبل از امضای مبایعه‌نامه سند را ببینید؛ نمونه‌های آماده را در نمونه قراردادهای ملکی ببینید؛
  • هزینه‌ها را بین طرفین مکتوب کنید: هزینهٔ انتقال سند;
  • اگر ملک مشاع است، رضایت همهٔ شرکا یا افراز را روشن کنید: افراز ملک مشاع؛
  • اگر ساختمان است، پایان‌کار و وضعیت ماده ۱۰۰ را بپرسید.

استعلام را در چه زمانی انجام دهیم؟

  1. قبل از امضای مبایعه‌نامه: سند و کارت ملی فروشنده را ببینید، نام مالک و سهم و پلاک را بخوانید و اگر ملک مشاع یا قولنامه‌ای است همان‌جا بپرسید؛
  2. قبل از پرداخت بیعانه یا ثمن: از دفترخانه بخواهید استعلام ثبتی بگیرد و پایان‌کار یا عدم خلاف را بخواهید؛
  3. روز معامله: دفترخانه هویت طرفین و مدارک را می‌سنجد و پس از تنظیم سند رسمی، طبق بخشنامهٔ سازمان ثبت درخواست الکترونیک صدور سند مالکیت را بلافاصله ثبت می‌کند؛
  4. بعد از معامله: سند و نسخهٔ الکترونیک را نگه دارید و رسیدهای پرداخت را بایگانی کنید.

سه وضعیتی که خرید را پرخطر می‌کند

  • مالک رسمی فوت کرده: سند به نام متوفاست و وراث باید با گواهی انحصار وراثت اقدام کنند؛ اگر وراث در دسترس نیستند، مسیر هیئت قانون ۱۳۹۰ مطرح می‌شود (ماده ۱ بندهای الف و ب)؛
  • سند معارض: برای ملک مشاعی که سند مالکیت معارض صادر شده، تا رفع تعارض اقدام به افراز نمی‌شود (تبصرهٔ ماده ۱ قانون افراز)؛
  • ادعای معارض در سامانهٔ ساغر: کسی که با سند عادی ادعای مالکیت دارد می‌تواند ادعا ثبت کند؛ ولی سازمان ثبت گفته صرف درج ادعا ملک را منتقل یا سند حدنگار را باطل نمی‌کند.

برای شرح هر کدام: تبدیل قولنامه به سند رسمی، سامانهٔ ساغر و افراز ملک مشاع.

ادامهٔ مسیر ملک و سند

سند تک‌برگ

انواع سند و سند الکترونیک. بخوانید ←

هزینه انتقال سند

اجزای هزینه و مالیات. ببینید ←

پایان‌کار و ماده ۱۰۰

اثر بر انتقال. بخوانید ←

افراز ملک مشاع

شرایط و مراحل. ببینید ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۲۹ مهر ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون ثبت اسناد و املاک: مواد ۲۲ و ۴۶.
  • قانون شهرداری: ماده ۱۰۰، تبصرهٔ ۸.
  • قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول (۱۴۰۳): ماده ۷.
  • اعلام‌های سازمان ثبت دربارهٔ سند الکترونیک و دارندگان سند حدنگار و تک‌برگ (۱۵ مهر و ۲۹ شهریور ۱۴۰۵، منتشرشده در اختبار).
  • سامانهٔ رسمی ثبت‌من: my.ssaa.ir (پارسی وکیل آن را اداره نمی‌کند).

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

قبل از خرید ملک چه چیزهایی را استعلام کنم؟
مالک ثبتی و اصالت سند، نوع سند و پلاک و سهم، رهن و بازداشت، پایان‌کار یا عدم خلاف ساختمان و بدهی‌ها و عوارض. بیشتر این‌ها را دفترخانه از مراجع رسمی استعلام می‌کند.
چطور بفهمم فروشنده مالک واقعی است؟
طبق ماده ۲۲ قانون ثبت فقط کسی مالک شناخته می‌شود که ملک به نامش ثبت شده یا انتقال به او در دفتر املاک ثبت شده یا ملک را ارثاً از مالک رسمی برده است. نام مالک روی سند را با کارت ملی فروشنده و استعلام ثبتی تطبیق دهید.
اصالت سند ملک را از کجا بسنجم؟
سامانهٔ رسمی ثبت‌من (my.ssaa.ir) صفحهٔ استعلام تصدیق اصالت سند مالکیت دارد و سازمان ثبت دربارهٔ سند الکترونیک از QR و اصالت‌سنجی آنلاین و آفلاین خبر داده است. مراحل دقیق را همان سامانه نشان می‌دهد.
آیا دفترخانه پایان‌کار را چک می‌کند؟
طبق تبصرهٔ ۸ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری، دفاتر اسناد رسمی قبل از معامله قطعی ساختمان باید گواهی پایان ساختمان یا برای ساختمان ناتمام گواهی عدم خلاف را ملاحظه و در سند قید کنند.
ملک مشاع را می‌شود خرید؟
ممکن است، ولی ملک مشاع به رضایت سایر مالکان وابسته است. اگر قرار است سهم مفروز شود، باید افراز انجام شود؛ راهنمای افراز ملک مشاع را ببینید.
ملک قولنامه‌ای را قبل از خرید چطور بسنجم؟
وضعیت ثبتی را استعلام کنید، ببینید مالک رسمی کیست و مسیر گرفتن سند چیست. دو راهنمای تبدیل قولنامه به سند رسمی و سامانهٔ ساغر را بخوانید.
آیا پارسی وکیل استعلام زنده انجام می‌دهد؟
نه. پارسی وکیل فقط راهنما و لینک سامانهٔ رسمی می‌دهد و خودش استعلام ثبتی انجام نمی‌دهد.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب