بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
نمونهٔ آماده

نمونه دادخواست مطالبه خسارت (ضرر و زیان) + دانلود Word

دو قالب آماده: خسارت وارده به مال (ملک، خودرو) و خسارت ناشی از نقض قرارداد، هر دو با تقاضای ارجاع به کارشناس. مبنای قانونی هر نوع خسارت و آنچه باید ثابت کنید را از متن قانون می‌خوانید. خسارت تأخیر تأدیه جداست و حسابش را ماشین‌حساب انجام می‌دهد.

دو قالب Word
قانون مدنی، مسئولیت مدنی، آیین دادرسی مدنی
بازبینی ۲۱ آبان ۱۴۰۵

دادخواست مطالبه خسارت یعنی چه؟

پاسخ کوتاه: دعوای مطالبهٔ خسارت یعنی خواستن جبران زیانی که دیگری به شما زده است. مبنای آن بسته به ماجرا فرق می‌کند: اتلاف یا تسبیب در مال (قانون مدنی مواد ۳۲۸ و ۳۳۱)، خراب‌کردن بنا (ماده ۳۲۹)، لطمه به جان، مال یا حیثیت (ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی) یا نقض قرارداد (ماده ۲۲۱ قانون مدنی). میزان خسارت را دادگاه پس از رسیدگی معین می‌کند (ماده ۵۱۵ آیین دادرسی مدنی) و برای برآورد آن می‌تواند رأساً یا به درخواست یکی از طرفین موضوع را به کارشناس بسپارد (ماده ۲۵۷).
  • هر کس مدعی حقی باشد باید آن را اثبات کند (ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی)؛ پس مدرک زیان و ارتباطش با عمل خوانده را از همان ابتدا جمع کنید. در دعوای خسارت ناشی از عدم انجام تعهد، ماده ۵۲۰ می‌گوید زیان باید «بلاواسطه» ناشی از آن باشد.
  • تبصرهٔ ۲ ماده ۵۱۵ می‌گوید خسارت ناشی از عدم‌النفع قابل مطالبه نیست؛ برای سود ازدست‌رفته در پروندهٔ خودتان پیش از ثبت با وکیل مشورت کنید.
  • خسارت تأخیر تأدیه (ماده ۵۲۲) مبنا و شرط جداگانه دارد و برای دین از نوع وجه رایج است؛ حسابش را در ماشین‌حساب خسارت تأخیر تأدیه ببینید.
  • قالب‌های این صفحه آموزشی‌اند و هیچ مبلغ، هزینهٔ دادرسی یا مهلتِ پروندهٔ خاصی در آن‌ها نیامده.
این صفحه راهنمای عمومی است و مشاورهٔ حقوقی نیست. پیش از ثبت دادخواست، متن روز قانون و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید یا با وکیل مشورت کنید.

انواع خسارت و مبنای قانونی

هر ردیف از متن قانون نقل شده است. در دادخواست، مادهٔ مربوط به ماجرای خودتان را بیاورید و بقیه را حذف کنید.

نوع خسارتمبنا در متن قانوننکته برای دادخواست
اتلاف مالقانون مدنی ماده ۳۰۷: غصب، اتلاف، تسبیب و استیفا «موجب ضمان قهری» است. ماده ۳۲۸: «هر کس مال غیر را تلف کند ضامن آن است و باید مثل یا قیمت آن را بدهد»، چه عمدی چه بدون عمد، و «اگر آن را ناقص یا معیوب کند ضامن نقص قیمت آن مال است».خواسته را مثل یا قیمت مال، یا نقص قیمت آن بنویسید.
تسبیبماده ۳۳۱: «هر کس سبب تلف مالی بشود باید مثل یا قیمت آن را بدهد». ماده ۳۳۲: «مباشر مسئول است نه مسبب مگر اینکه سبب اقوی باشد به نحوی که عرفاً اتلاف مستند به او باشد».در شرح دادخواست روشن کنید خوانده مباشر بوده یا سبب.
خراب‌کردن یا خرابی ساختمانماده ۳۲۹: «اگر کسی خانه یا بنای کسی را خراب کند باید آن را به مثل صورت اول بنا نماید و اگر ممکن نباشد باید از عهده قیمت برآید». ماده ۳۳۳: صاحب دیوار یا عمارت مسئول خسارت ناشی از خرابی آن است، «مشروط بر اینکه خرابی در نتیجه عیبی حاصل گردد که مالک مطلع بر آن بوده و یا از عدم مواظبت او تولید شده است».برای خسارت از ملک مجاور، مطلع‌بودن مالک از عیب یا بی‌مواظبتی او را شرح دهید.
لطمه به جان، مال، حیثیت و…قانون مسئولیت مدنی ماده ۱: «هر کس بدون مجوز قانونی عمداً یا در نتیجه بی‌احتیاطی به جان یا سلامتی یا مال یا آزادی یا حیثیت یا شهرت تجارتی یا به هر حق دیگر که به موجب قانون برای افراد ایجاد گردیده لطمه‌ای وارد نماید که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود می‌باشد». ماده ۳: «دادگاه میزان زیان و طریقه و کیفیت جبران آن را با توجه به اوضاع و احوال قضیه تعیین خواهد کرد».عمد یا بی‌احتیاطی و نبودن مجوز قانونی را هرکدام در یک جمله بنویسید.
نقض قراردادقانون مدنی ماده ۲۲۱: متخلف از تعهد «مسئول خسارت طرف مقابل است، مشروط بر اینکه جبران خسارت تصریح شده و یا تعهد عرفاً به منزله تصریح باشد و یا بر حسب قانون موجب ضمان باشد». ماده ۲۲۶: ادعای خسارت وقتی ممکن است که «برای ایفای تعهد مدت معینی مقرر شده و مدت مزبور منقضی شده باشد»؛ اگر مدتی مقرر نبوده، «طرف وقتی می‌تواند ادعای خسارت نماید که اختیار موقع انجام با او بوده و ثابت نماید که انجام تعهد را مطالبه کرده است». ماده ۲۲۹: اگر حادثه‌ای خارج از اقتدار متعهد مانع شود، «محکوم به تأدیه خسارت نخواهد بود».تاریخ تعهد، پایان مدت یا مطالبهٔ قبلی را مستند کنید.
وجه‌التزام قراردادیقانون مدنی ماده ۲۳۰: «حاکم نمی‌تواند او را به بیشتر یا کمتر از آنچه ملزم شده است محکوم کند». آیین دادرسی ماده ۵۱۵: اگر قرارداد خاصی راجع به خسارت منعقد شده باشد «برابر قرارداد رفتار خواهد شد».بند قرارداد را عیناً نقل کنید؛ توضیح بیشتر در راهنمای وجه‌التزام.
خسارات دادرسیماده ۵۱۹: «هزینه دادرسی و حق‌الوکاله وکیل و هزینه‌های دیگری که به طور مستقیم مربوط به دادرسی» از جمله حق‌الزحمهٔ کارشناسی. ماده ۵۲۱: «هزینه‌هایی که برای اثبات دعوا یا دفاع ضرورت نداشته نمی‌توان مطالبه نمود».در خواسته بنویسید «خسارات دادرسی»؛ طبق تبصرهٔ ۱ ماده ۵۱۵ جز در دعوای مستقل یا پس از ختم دادرسی، دادخواست جدا لازم نیست.
اجرت‌المثل عدم تسلیمماده ۵۱۵: خواهان می‌تواند «اجرت‌المثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تأخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب» از خوانده مطالبه کند.ماجرای متصرف ملک را در دعوای اجرت‌المثل ببینید.
خسارت تأخیر تأدیهماده ۵۲۲: در دعاوی دین از نوع وجه رایج، با مطالبهٔ طلبکار و تمکن بدهکار، «در صورت تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه» دادگاه با رعایت شاخص بانک مرکزی آن را محاسبه می‌کند. تبصرهٔ ۲ ماده ۵۱۵: «خسارت تأخیر تأدیه در موارد قانونی، قابل مطالبه می‌باشد».حساب جدا: ماشین‌حساب تأخیر تأدیه؛ اینکه با خسارت وارده در یک پرونده هم‌زمان طرح شود را با وکیل بسنجید.
سود ازدست‌رفته (عدم‌النفع)تبصرهٔ ۲ ماده ۵۱۵: «خسارت ناشی از عدم‌النفع قابل مطالبه نیست».این جمله در ماده‌ای آمده که دربارهٔ خسارات دادرسی و تأخیر یا عدم انجام تعهد است؛ در پروندهٔ خودتان با وکیل بسنجید.

قانون مسئولیت مدنی در ماده ۴ هم به دادگاه اجازه می‌دهد میزان خسارت را در سه حالت تخفیف دهد؛ از جمله وقتی زیان‌دیده «به نحوی از انحاء موجبات تسهیل ایجاد زیان را فراهم نموده یا به اضافه شدن آن کمک و یا وضعیت واردکننده زیان را تشدید کرده باشد». ماده ۲ همان قانون می‌گوید دادگاه «پس از رسیدگی و ثبوت امر» او را به جبران خسارت محکوم می‌کند.

چه چیزی را باید ثابت کنید؟

قاعدهٔ کلی در دو ماده آمده است: «هر کس مدعی حقی باشد باید آن را اثبات کند» (ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی) و «اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دیگری باشد باید آن را اثبات کند، در غیر این صورت با سوگند خوانده حکم برائت صادر خواهد شد» (ماده ۱۹۷ آیین دادرسی مدنی). پس هر جملهٔ مهمِ شرح دادخواست باید یک مدرک پشتش باشد.

اگر ادعا اتلاف، تسبیب یا مسئولیت مدنی است

  • متن ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی عناصر را نام می‌برد: «بدون مجوز قانونی»، «عمداً یا در نتیجه بی‌احتیاطی»، «لطمه‌ای» به مال یا حق، و «ضرر مادی یا معنوی». برای هرکدام یک جمله و در صورت امکان یک مدرک بیاورید.
  • مال و مالکیت یا تصرف خودتان، عمل خوانده (مباشرت یا سببیت؛ ماده ۳۳۲ قانون مدنی)، و میزان زیان را جدا از هم روشن کنید.
  • اگر خود در ایجاد یا بزرگ‌ترشدن زیان نقشی داشته‌اید، خوانده می‌تواند به ماده ۴ قانون مسئولیت مدنی (تخفیف) استناد کند.

اگر ادعا نقض قرارداد است

  • تعهد مشخص خوانده و تاریخ آن؛ و اینکه جبران خسارت در قرارداد تصریح شده، یا تعهد «عرفاً به منزله تصریح» است، یا قانون ضمان را مقرر کرده (ماده ۲۲۱ قانون مدنی).
  • پایان مدت معین انجام تعهد؛ و اگر مدتی مقرر نبوده، شرطی که ماده ۲۲۶ نوشته است: «طرف وقتی می‌تواند ادعای خسارت نماید که اختیار موقع انجام با او بوده و ثابت نماید که انجام تعهد را مطالبه کرده است».
  • طبق ماده ۵۲۰ آیین دادرسی مدنی، در مطالبهٔ خسارتِ ناشی از عدم انجام تعهد یا تأخیر آن یا عدم تسلیم خواسته، باید ثابت کنید زیان «بلاواسطه» از آن بوده است؛ وگرنه «دادگاه دعوای مطالبه خسارت را رد خواهد کرد».

ادله: چه مدرکی بیاورم؟

ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی دلایل اثبات دعوا را پنج چیز می‌داند: اقرار، اسناد کتبی، شهادت، امارات و قسم. ماده ۵۱ آیین دادرسی مدنی می‌گوید «ذکر ادله و وسایلی که خواهان برای اثبات ادعای خود دارد» باید در دادخواست «به ترتیب و واضح» نوشته شود و اگر دلیل گواهی گواه باشد «خواهان باید اسامی و مشخصات و محل اقامت آنان را به طور صحیح معین کند». مثال‌هایی که در عمل به کار می‌آیند (فهرست ما، نه فهرست قانون): عکس و فیلم از مال، گزارش مراجع، فاکتور تعمیر یا برآورد، مکاتبه و قرارداد.

کارشناسی

  • ماده ۲۵۷: دادگاه «رأساً یا به درخواست هر یک از اصحاب دعوا» می‌تواند قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر کند. در دادخواست تقاضای ارجاع بدهید و رشتهٔ تخصصی را بنویسید.
  • ماده ۲۵۸: دادگاه «کارشناس مورد وثوق را از بین کسانی که دارای صلاحیت در رشته مربوط به موضوع است» انتخاب می‌کند؛ کارشناس را خودتان تعیین نمی‌کنید.
  • ماده ۲۵۹: ایداع دستمزد کارشناس با متقاضی است و «هرگاه ظرف مدت یک هفته از تاریخ ابلاغ آن را پرداخت نکند، کارشناسی از عداد دلایل وی خارج می‌شود».
  • ماده ۲۶۰: پس از ابلاغ نظر کارشناس، طرفین «ظرف یک هفته» می‌توانند نظر کتبی خود را به دفتر بدهند. اگر با نظر کارشناس مخالفید، اعتراض به نظر کارشناس را ببینید.

قالب ۱: خسارت وارده به مال (ملک یا خودرو) + دانلود Word

وقتی خوانده مال شما را تلف کرده، خراب کرده یا به آن نقص و عیب زده است. بندها به ترتیب ماده ۵۱ آیین دادرسی مدنی چیده شده‌اند: مشخصات خواهان و خوانده، خواسته و بها، جهات دعوا، تقاضا و دلایل.

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی ……… (دادگاه محل اقامتگاه خوانده؛ ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی) دادخواست مطالبهٔ خسارت (ضرر و زیان) وارده به مال ۱. خواهان: ……… فرزند ………، سن ………، شغل ………، کد ملی ……… نشانی کامل (شهر، خیابان، کوچه، پلاک، کد پستی): ……… تلفن: ……… وکیل (در صورت وجود): ……… نشانی: ……… ۲. خوانده: ……… فرزند ………، شغل ……… نشانی کامل: ……… ۳. خواسته: الف) مطالبهٔ مبلغ ……… ریال بابت جبران خسارت وارده به ……… (مال را معرفی کنید: ملک به نشانی ……… / خودرو با مشخصات ……… / سایر) که برآورد خواهان است و میزان قطعی آن به نظر کارشناسی است که دادگاه تعیین می‌کند؛ ب) خسارات دادرسی (هزینهٔ دادرسی، حق‌الوکاله و حق‌الزحمهٔ کارشناسی؛ ماده ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی). ۴. بهای خواسته: ……… ریال (برآورد خواهان) ۵. شرح دادخواست: احتراماً به استحضار می‌رساند: خواهان مالک (یا متصرف قانونی) ……… است. در تاریخ ……… خوانده ……… (شرح عمل: مثلاً تخریب ……… / وارد کردن خودرو به ……… / انجام عملیات ……… در ملک مجاور) و در نتیجه ……… (مال) تلف شد (یا ناقص و معیوب شد). [اگر خوانده خودش مال را تلف کرده است، اتلاف. اگر عمل او سبب تلف بوده و شخص دیگری مباشر تلف بوده، تسبیب؛ نقش هر شخص را همین‌جا بنویسید.] این رویداد در گزارش ……… (مرجع انتظامی، راهنمایی و رانندگی، آتش‌نشانی یا ……… ) به شمارهٔ ……… مورخ ……… ثبت شده است (در صورت وجود). رابطهٔ زیان با عمل خوانده: ……… (یک تا دو جمله). طبق ماده ۳۲۸ قانون مدنی «هر کس مال غیر را تلف کند ضامن آن است و باید مثل یا قیمت آن را بدهد» (در تسبیب: ماده ۳۳۱؛ در خراب‌کردن خانه یا بنا: ماده ۳۲۹) و ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی، خوانده مسئول جبران خسارت است. ۶. تقاضا: صدور حکم به محکومیت خوانده به پرداخت خواسته به شرح بند ۳، و ارجاع امر به کارشناس در رشتهٔ ……… برای تعیین میزان خسارت (ماده ۲۵۷ قانون آیین دادرسی مدنی) مورد استدعاست. ۷. دلایل و منضمات: ۱) تصویر مدرک مالکیت یا تصرف ……… ۲) عکس و فیلم از مال پیش و پس از حادثه ……… ۳) گزارش ……… به شمارهٔ ……… مورخ ……… (در صورت وجود) ۴) فاکتور تعمیر یا برآورد هزینه ……… (در صورت وجود) ۵) اسامی، مشخصات و محل اقامت گواهان (در صورت استناد به گواهی): ……… ۶) تقاضای ارجاع به کارشناس ۷) تصویر مدارک هویتی و وکالت‌نامه (در صورت وجود) تاریخ: ……… نام و نام‌خانوادگی و امضا (یا اثر انگشت): ………

⚠️ این متن قالب آموزشی است. جاهای خالی (……) را با اطلاعات پرونده‌تان پر کنید، بندهای نامربوط را حذف کنید و پیش از ثبت، استنادها را با متن قانون روز تطبیق دهید.

قالب ۲: خسارت ناشی از نقض قرارداد + دانلود Word

وقتی طرف قرارداد تعهدش را انجام نداده و شما زیان دیده‌اید. بند ۵ دو گزینه دارد (قرارداد با وجه‌التزام یا بدون آن)؛ فقط یکی را نگه دارید.

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی ……… (دادگاه محل اقامتگاه خوانده، یا طبق ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی محل انعقاد قرارداد یا محل انجام تعهد) دادخواست مطالبهٔ خسارت ناشی از عدم انجام تعهد قراردادی ۱. خواهان: ……… فرزند ………، سن ………، شغل ………، نشانی کامل: ……… وکیل (در صورت وجود): ……… ۲. خوانده: ……… فرزند ………، شغل ………، نشانی کامل: ……… ۳. خواسته: الف) مطالبهٔ مبلغ ……… ریال خسارت ناشی از عدم انجام تعهد مندرج در قرارداد ……… مورخ ………؛ [گزینهٔ ۱ ـ قرارداد وجه‌التزام دارد: مبلغ مقرر در بند ……… قرارداد] [گزینهٔ ۲ ـ قرارداد وجه‌التزام ندارد: خسارت وارده به میزانی که کارشناس تعیین کند] ب) خسارات دادرسی (ماده ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی). ۴. بهای خواسته: ……… ریال ۵. شرح دادخواست: ۱) به موجب قرارداد ……… مورخ ……… خوانده متعهد شد ……… (شرح تعهد) تا تاریخ ……… ۲) [اگر مدت انجام تعهد معین بوده] مدت انجام تعهد در تاریخ ……… به پایان رسیده است. [اگر مدتی مقرر نبوده] انجام تعهد را در تاریخ ……… به موجب ……… (اظهارنامه، مکاتبه یا پیام مستند) مطالبه کرده‌ام؛ ماده ۲۲۶ قانون مدنی در این حالت می‌گوید «طرف وقتی می‌تواند ادعای خسارت نماید که اختیار موقع انجام با او بوده و ثابت نماید که انجام تعهد را مطالبه کرده است»؛ توضیح: ……… ۳) خوانده تعهد را انجام نداده است و حادثه‌ای که دفع آن خارج از حیطهٔ اقتدار او باشد (ماده ۲۲۹ قانون مدنی) رخ نداده است؛ توضیح: ……… ۴) جبران خسارت در قرارداد تصریح شده است، یا تعهد عرفاً به منزلهٔ تصریح است، یا قانون ضمان را مقرر کرده است (ماده ۲۲۱ قانون مدنی): ……… ۵) [گزینهٔ ۱] در بند ……… قرارداد شرط شده است که در صورت تخلف، متخلف مبلغ ……… ریال به عنوان خسارت بپردازد؛ طبق ماده ۲۳۰ قانون مدنی «حاکم نمی‌تواند او را به بیشتر یا کمتر از آنچه ملزم شده است محکوم کند». [گزینهٔ ۲] در قرارداد مبلغی برای خسارت پیش‌بینی نشده است؛ زیان واردشده ……… (شرح زیان) بلاواسطه ناشی از عدم انجام تعهد است (ماده ۵۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی) و میزان آن را کارشناس تعیین کند. ۶) به استناد مواد ۲۲۱، ۲۲۶ و ۲۳۰ قانون مدنی و مواد ۵۱۵ و ۵۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی، صدور حکم به محکومیت خوانده به پرداخت خواسته مورد استدعاست. ۶. دلایل و منضمات: ۱) تصویر قرارداد ……… مورخ ……… ۲) مدرک مطالبهٔ انجام تعهد و تاریخ آن (اظهارنامه، مکاتبه) ……… ۳) مدارک پرداخت‌ها و صورت‌حساب‌ها ……… ۴) مدرک زیان واردشده (فاکتور، گزارش، عکس) ……… ۵) تقاضای ارجاع به کارشناس (در صورت لزوم) ۶) تصویر مدارک هویتی و وکالت‌نامه (در صورت وجود) تاریخ: ……… نام و نام‌خانوادگی و امضا (یا اثر انگشت): ………

⚠️ این متن قالب آموزشی است. جاهای خالی (……) را با اطلاعات پرونده‌تان پر کنید، بندهای نامربوط را حذف کنید و پیش از ثبت، استنادها را با متن قانون روز تطبیق دهید.

دادگاه، ضمایم و نقص دادخواست

  1. دادگاه: ماده ۱۱: دعوا «باید در دادگاهی اقامه شود که خوانده، در حوزه قضایی آن اقامتگاه دارد». ماده ۱۳: در «دعاوی بازرگانی و دعاوی راجع به اموال منقول که از عقود و قراردادها ناشی شده باشد»، خواهان می‌تواند به دادگاه محل انعقاد قرارداد یا محل انجام تعهد هم رجوع کند. ماده ۱۲ دعاوی مربوط به مالکیت، مزاحمت، تصرف عدوانی و سایر حقوق راجع به اموال غیرمنقول را در دادگاه محل ملک می‌داند؛ اینکه دعوای خسارت وارده به یک ساختمان تابع ماده ۱۱ است یا ۱۲ به شرح دعوا بستگی دارد و پیش از ثبت باید با وکیل بسنجید.
  2. متن دادخواست: ماده ۵۱ می‌گوید دادخواست باید «به زبان فارسی در روی برگ‌های چاپی مخصوص» نوشته شود و مشخصات خواهان (و اگر وکیل تقدیم می‌کند، «مشخصات وکیل نیز»)، مشخصات خوانده، «تعیین خواسته و بهای آن»، «تعهدات و جهاتی که به موجب آن خواهان خود را مستحق مطالبه می‌داند به طوری که مقصود واضح و روشن باشد»، «آنچه که خواهان از دادگاه درخواست دارد»، ادله و امضا بیاید.
  3. ضمایم: ماده ۵۷: «خواهان باید رونوشت یا تصویر اسناد خود را پیوست دادخواست نماید. رونوشت یا تصویر باید خوانا و مطابقت آن با اصل گواهی شده باشد».
  4. هزینه و تمبر: مبلغ هزینهٔ دادرسی در این صفحه نیامده؛ آن را از ماشین‌حساب هزینهٔ دادرسی و راهنمای هزینهٔ دادرسی بردارید. طبق ماده ۵۳، اگر تمبر الصاق نشده یا هزینه پرداخت نشده باشد (یا بندهای ۲ تا ۶ ماده ۵۱ رعایت نشده باشد)، دادخواست «توسط دفتر دادگاه پذیرفته می‌شود» ولی برای به جریان افتادنش باید تکمیل شود.
  5. نقص دادخواست: ماده ۵۴: مدیر دفتر «ظرف دو روز» نقایص را کتباً اطلاع می‌دهد و «از تاریخ ابلاغ به مدت ده روز» مهلت می‌دهد؛ اگر نقص رفع نشود دادخواست با قرار «رد می‌گردد» و خواهان می‌تواند «ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ» به همان دادگاه شکایت کند.
  6. ثبت: طرز ثبت را در ثبت دادخواست از طریق دفتر خدمات قضایی ببینید؛ نمونه‌های دیگر در نمونه اسناد حقوقی و نمونه دادخواست است.

به وکیل نیاز دارید؟

وکلای پارسی وکیل را بر اساس شهر و تخصص پیدا کنید.

وکیل‌یاب

صفحه‌های مرتبط

خسارت تأخیر تأدیه

ماشین‌حساب بر پایهٔ شاخص. محاسبه ←

وجه‌التزام قراردادی

تفاوت با خسارت و ماده ۲۳۰. بخوانید ←

هزینهٔ دادرسی

هزینهٔ دعاوی مالی. محاسبه ←

اعتراض به نظر کارشناس

پس از ابلاغ نظر کارشناس. بخوانید ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۲۱ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون مدنی: مواد ۲۲۱، ۲۲۶، ۲۲۹، ۲۳۰ (خسارت قراردادی)، ۳۰۷، ۳۲۸، ۳۲۹، ۳۳۱، ۳۳۲، ۳۳۳ (ضمان قهری) و ۱۲۵۷، ۱۲۵۸ (اثبات) — نمونه: ماده ۳۲۸، ماده ۲۳۰.
  • قانون مسئولیت مدنی، مصوب ۱۳۳۹/۰۲/۰۷: مواد ۱ تا ۴ — مرکز پژوهش‌های مجلس.
  • قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امور مدنی)، مصوب ۱۳۷۹: مواد ۱۱ تا ۱۳، ۵۱، ۵۳، ۵۴، ۵۷، ۱۹۷، ۲۵۷ تا ۲۶۰، ۵۱۵ و ۵۱۹ تا ۵۲۲ — متن در پایگاه اختبار.
  • این صفحه رویهٔ قضایی، هزینهٔ دادرسی و مبلغ خسارت نقل نمی‌کند؛ نمونه‌ها قالب آموزشی‌اند.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

دادخواست مطالبه خسارت را به کدام دادگاه بدهم؟
قاعدهٔ کلی ماده ۱۱ آیین دادرسی مدنی: دادگاهی که خوانده در حوزهٔ قضایی آن اقامتگاه دارد. در دعاوی بازرگانی و دعاوی راجع به اموال منقول ناشی از قرارداد، ماده ۱۳ اجازه می‌دهد به دادگاه محل انعقاد قرارداد یا محل انجام تعهد هم رجوع شود. ماده ۱۲ دعاوی مربوط به مالکیت، مزاحمت، تصرف و سایر حقوق راجع به اموال غیرمنقول را در دادگاه محل ملک می‌داند؛ اینکه دعوای خسارت وارده به ساختمان زیر کدام قاعده می‌رود به شرح دعوا بستگی دارد و بهتر است پیش از ثبت با وکیل بسنجید.
بهای خواسته را وقتی مبلغ دقیق خسارت معلوم نیست چگونه بنویسم؟
ماده ۵۱ «تعیین خواسته و بهای آن» را می‌خواهد، مگر اینکه تعیین بها ممکن نباشد یا خواسته مالی نباشد. اگر مبلغ قطعی را نمی‌دانید، برآورد خودتان را با ذکر مبنا (مثلاً برآورد تعمیرکار) بنویسید و ارجاع به کارشناس را بخواهید؛ میزان قطعی را دادگاه پس از رسیدگی معین می‌کند (ماده ۵۱۵).
آیا حتماً باید کارشناس تعیین شود؟
قانون آن را حتمی نکرده است: ماده ۲۵۷ می‌گوید دادگاه رأساً یا به درخواست هر یک از اصحاب دعوا می‌تواند امر را به کارشناس ارجاع دهد. کارشناس را دادگاه از میان صاحب‌صلاحیت‌ها انتخاب می‌کند (ماده ۲۵۸). دستمزد با متقاضی است و اگر ظرف یک هفته از ابلاغ پرداخت نشود «کارشناسی از عداد دلایل وی خارج می‌شود» (ماده ۲۵۹).
سود ازدست‌رفته (عدم‌النفع) را می‌توانم مطالبه کنم؟
تبصرهٔ ۲ ماده ۵۱۵ می‌گوید «خسارت ناشی از عدم‌النفع قابل مطالبه نیست». این جمله در ماده‌ای آمده که دربارهٔ خسارات دادرسی و تأخیر یا عدم انجام تعهد است. اینکه در پروندهٔ شما سود ازدست‌رفته قابل طرح باشد یا نه را با وکیل بسنجید و بدون مشورت آن را در خواسته نیاورید.
خسارت تأخیر تأدیه چه فرقی با خسارت وارده دارد؟
ماده ۵۲۲ مخصوص دعوای دین از نوع وجه رایج است: وقتی بدهکار با مطالبهٔ طلبکار و تمکن، از پرداخت امتناع کند و شاخص قیمت سالانه از سررسید تا پرداخت تغییر فاحش کرده باشد، دادگاه آن را با رعایت شاخص بانک مرکزی محاسبه می‌کند. خسارت وارده (اتلاف، تسبیب، نقض قرارداد) مبنای دیگری دارد و هر کدام شرط‌های خودش را. اینکه هر دو در پروندهٔ شما قابل طرح است یا نه را با وکیل بسنجید؛ محاسبهٔ تأخیر تأدیه در ماشین‌حساب همین سایت هست.
اگر در قرارداد وجه‌التزام نوشته شده باشد چه می‌شود؟
ماده ۵۱۵ می‌گوید اگر قرارداد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد «برابر قرارداد رفتار خواهد شد»، و ماده ۲۳۰ قانون مدنی دادگاه را از محکوم‌کردن متخلف به «بیشتر یا کمتر از آنچه ملزم شده است» منع می‌کند. بند قرارداد را عیناً در دادخواست بیاورید.
خسارات دادرسی را چگونه بخواهم؟
ماده ۵۱۹ خسارات دادرسی را «هزینه دادرسی و حق‌الوکاله وکیل و هزینه‌های دیگری که به طور مستقیم مربوط به دادرسی» از جمله حق‌الزحمهٔ کارشناسی می‌داند. طبق ماده ۵۱۵ می‌توانید ضمن دادخواست آن را بخواهید و (تبصرهٔ ۱) جز در دعوای مستقل یا پس از ختم دادرسی دادخواست جدا لازم نیست؛ در خواسته بنویسید «خسارات دادرسی». ماده ۵۲۱: هزینه‌ای که برای اثبات دعوا ضرورت نداشته قابل مطالبه نیست.
اگر خودم هم در بزرگ‌ترشدن زیان نقش داشته باشم چه می‌شود؟
ماده ۴ قانون مسئولیت مدنی به دادگاه اجازه می‌دهد میزان خسارت را در موارد معین تخفیف دهد؛ از جمله وقتی زیان‌دیده «به نحوی از انحاء موجبات تسهیل ایجاد زیان را فراهم نموده یا به اضافه شدن آن کمک و یا وضعیت واردکننده زیان را تشدید کرده باشد».
اگر شخص دیگری مستقیم مال را خراب کرده باشد، از چه کسی خسارت بخواهم؟
ماده ۳۳۲ قانون مدنی: وقتی یک نفر سبب تلف مالی را ایجاد کند و دیگری مباشر تلف شدن آن شود، «مباشر مسئول است نه مسبب مگر اینکه سبب اقوی باشد به نحوی که عرفاً اتلاف مستند به او باشد». نقش هر شخص را در شرح دادخواست روشن کنید و برای تعیین خوانده درست با وکیل مشورت کنید.
اگر طرف قرارداد به‌علت حادثه‌ای خارج از اختیارش نتوانسته تعهد را انجام دهد؟
ماده ۲۲۹ قانون مدنی: اگر متعهد به واسطهٔ حادثه‌ای که دفع آن خارج از حیطهٔ اقتدار اوست نتواند از عهدهٔ تعهد برآید «محکوم به تأدیه خسارت نخواهد بود». خوانده ممکن است به همین ماده استناد کند؛ در دادخواست توضیح دهید چرا چنین حادثه‌ای رخ نداده است.
با این نمونه می‌توانم بدون وکیل دادخواست بدهم؟
این متن‌ها قالب آموزشی‌اند. جاهای خالی را با اطلاعات پروندهٔ خودتان پر کنید، بندهای نامربوط را حذف کنید و پیش از ثبت استنادها را با متن روز قانون تطبیق دهید. برای پرونده‌های پیچیده یا مبلغ‌های بالا با وکیل مشورت کنید.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب