بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
دعاوی مالی

دادخواست مطالبه وجه

برای گرفتن پولی که کسی بدهکار است: قرض، ثمن کالا یا اجرت کار، چه با چک و سفته و چه بدون آن‌ها. اینجا می‌خوانید دادخواست چه بخش‌هایی دارد، با هر نوع مدرک چه باید کرد و سه نمونهٔ آمادهٔ قابل دانلود را می‌بینید.

قانون آیین دادرسی مدنی، مواد ۵۱ و ۵۱۵ تا ۵۲۲
سه نمونهٔ آماده با Word
بازبینی ۲۱ آبان ۱۴۰۵

دادخواست مطالبه وجه چیست؟

پاسخ کوتاه: دادخواست مطالبهٔ وجه، دعوای مالی برای گرفتن «دین» است. طبق ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی باید مشخصات طرفین، «خواسته و بهای آن»، «تعهدات و جهاتی که به موجب آن خواهان خود را مستحق مطالبه می‌داند»، ادله و امضا را بنویسید و تصویر مدارک را ضمیمه کنید. مهم‌ترین گرهٔ پرونده اثبات دین است: طبق ماده ۱۹۷ «اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دیگری باشد باید آن را اثبات کند، در غیر این صورت با سوگند خوانده حکم برائت صادر خواهد شد».
  • مدرک شما تعیین می‌کند چه می‌نویسید: سند عادی (رسید، قرض‌نامه)، فاکتور و قرارداد، پرینت بانکی یا شهادت شهود. اگر هیچ‌کدام را ندارید، دعوا در حد گواهی و سوگند است (ماده‌های ۲۷۱ و ۲۷۲) و ریسک دارد.
  • همراه اصل طلب می‌توانید خسارت تأخیر تأدیه (ماده ۵۲۲) و خسارات دادرسی (ماده ۵۱۹) را هم بخواهید.
  • چک و سفته مسیر جدا دارند: دادخواست مطالبه وجه چک و مطالبه وجه سفته.
نمونه‌ها قالب آموزشی‌اند؛ مبلغ‌ها، تاریخ‌ها و نشانی‌ها را از پروندهٔ خودتان بنویسید و مواد قانونی را پیش از ثبت با متن روز تطبیق دهید.

با هر مدرک چه کنیم؟

ستون آخر مادهٔ قانونی است که همان کار را توضیح می‌دهد.

مدرک شماچه می‌نویسید و چه ضمیمه می‌کنید؟مبنای قانونی
سند عادی (رسید، قرض‌نامه، نوشتهٔ امضاشده)متن و تاریخ سند را در «شرح» و «دلایل» بیاورید و تصویر مصدق آن را ضمیمه کنید.ماده ۱۳۰۱ قانون مدنی: «امضایی که در روی نوشته یا سندی باشد بر ضرر امضاءکننده دلیل است». اگر خوانده امضا را انکار کند، ماده ۱۲۹۱ دو راه اعتبار سند عادی را گفته.
فاکتور و قرارداد (ثمن کالا، اجرت خدمات)قرارداد، فاکتور، رسید تحویل یا صورت‌وضعیت را ضمیمه کنید و بنویسید چه چیزی تحویل شده و چه مبلغی مانده است.ماده ۱۲۸۴ قانون مدنی: «سند عبارت است از هر نوشته که در مقام دعوی یا دفاع قابل استناد باشد». برای دعوای ناشی از قرارداد، ماده ۱۳ ق.آ.د.م دادگاه محل عقد یا محل انجام تعهد را هم ممکن می‌کند.
پرینت بانکی یا فیش واریزنشان می‌دهد پول جابه‌جا شده؛ علت پرداخت (قرض، ثمن، اجرت) را شما در دادخواست توضیح می‌دهید و اگر خوانده چیز دیگری بگوید، اثبات علت با شماست.ماده ۱۹۷ ق.آ.د.م و ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی: «هر کس مدعی حقی باشد باید آن را اثبات کند».
شهادت شهوددر بخش دلایل نام، مشخصات و محل اقامت گواهان را دقیق بنویسید.ماده ۵۱ (بند ۶) و ماده ۲۳۰ ق.آ.د.م (تعداد و ترکیب گواهان)؛ «تشخیص ارزش و تأثیر گواهی با دادگاه است» (ماده ۲۴۱).
هیچ مدرکی نداریدبنویسید که بینه و گواه ندارید و در صورت لزوم قرار اتیان سوگند می‌خواهید. به ریسک این مسیر توجه کنید (توضیح پایین‌تر).ماده ۲۷۱ و ۲۷۲ ق.آ.د.م.

ماده ۲۷۲ می‌گوید: «هرگاه خواهان (مدعی) فاقد بینه و گواه واجد شرایط باشد و خوانده (مدعیٰ‌علیه) منکر ادعای خواهان بوده به تقاضای خواهان، منکر ادای سوگند می‌نماید و به موجب آن ادعا ساقط خواهد شد.» یعنی اگر خوانده سوگند یاد کند، دعوا ساقط می‌شود؛ پیش از انتخاب این مسیر با وکیل مشورت کنید.

سه نمونهٔ آمادهٔ دادخواست

هر نمونه را کپی یا به صورت Word دانلود کنید، جاهای خالی (……) را پر کنید و بندهای نامربوط را حذف کنید.

نمونه ۱: قرض با سند عادی

رسید یا قرض‌نامه دارید.

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی (……) خواهان: (نام و نام خانوادگی)، فرزند (……)، کد ملی (……)، نشانی: (شهر، خیابان، پلاک، کد پستی) وکیل خواهان: (در صورت وجود: نام، شمارهٔ پروانه و نشانی) خوانده: (نام و نام خانوادگی)، فرزند (……)، شغل (……)، نشانی: (……) خواسته: ۱) مطالبهٔ مبلغ (……) ریال بابت اصل بدهی قرض مندرج در (قرض‌نامه / رسید) مورخ (……) ۲) خسارت تأخیر تأدیه مطابق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی از تاریخ مطالبه (……) تا زمان پرداخت ۳) هزینهٔ دادرسی، حق‌الوکاله وکیل و سایر خسارات دادرسی بهای خواسته: (……) ریال دلایل و منضمات: ۱) تصویر مصدق (قرض‌نامه / رسید) مورخ (……) ۲) تصویر مصدق (پرینت بانکی یا فیش واریز، در صورت وجود) ۳) (اظهارنامه یا پیام‌های مطالبه، در صورت وجود) ۴) (در صورت نیاز: نام، مشخصات و محل اقامت گواهان) شرح دادخواست: احتراماً به استحضار می‌رساند: خوانده به موجب (قرض‌نامه / رسید) مورخ (……) مبلغ (……) ریال از اینجانب دریافت کرده و متعهد شده است تا تاریخ (……) آن را بپردازد. با وجود رسیدن موعد و مطالبه در تاریخ (……)، از پرداخت امتناع کرده است (در صورت اطلاع: در حالی که تمکن مالی دارد). مستنداً به مواد ۶۴۸ و ۱۳۰۱ قانون مدنی و مواد ۵۱۵ و ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، صدور حکم به محکومیت خوانده به پرداخت خواسته‌های بالا مورد تقاضاست. (نام و نام خانوادگی خواهان — امضا — تاریخ)
  • در «دلایل» تصویر مصدق سند را بیاورید؛ ماده ۵۷ ق.آ.د.م: «رونوشت یا تصویر باید خوانا و مطابقت آن با اصل گواهی شده باشد».
  • تاریخ مطالبه را از روی اظهارنامه، پیام یا هر مدرکی که دارید بنویسید؛ ماده ۵۲۲ خسارت را «پس از مطالبه طلبکار» می‌داند.
  • اگر چک یا سفته هم دارید، همان‌ها مسیر ویژه دارند.

⚠️ این متن قالب آموزشی است. جاهای خالی (……) را با اطلاعات پرونده‌تان پر کنید، بندهای نامربوط را حذف کنید و پیش از ثبت، استنادها را با متن قانون روز تطبیق دهید.

نمونه ۲: ثمن کالا یا اجرت خدمات (فاکتور و قرارداد)

قرارداد یا فاکتور دارید و بخشی از مبلغ پرداخت شده است.

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی (محل اقامت خوانده، یا محل انعقاد قرارداد / محل انجام تعهد: (……)) خواهان: (نام و نام خانوادگی یا نام شخص حقوقی)، کد ملی / شناسهٔ ملی (……)، نشانی: (……) وکیل خواهان: (در صورت وجود) خوانده: (نام و نام خانوادگی یا نام شخص حقوقی)، نشانی: (……) خواسته: ۱) مطالبهٔ مبلغ (……) ریال بابت مانده ثمن کالا / اجرت خدمات موضوع فاکتور شمارهٔ (……) و قرارداد مورخ (……) ۲) خسارت تأخیر تأدیه مطابق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی از تاریخ مطالبه (……) تا زمان پرداخت ۳) هزینهٔ دادرسی و حق‌الوکاله وکیل بهای خواسته: (……) ریال دلایل و منضمات: ۱) تصویر مصدق قرارداد مورخ (……) و فاکتور(های) شمارهٔ (……) ۲) تصویر مصدق رسید تحویل کالا / صورت‌وضعیت یا گزارش انجام کار ۳) تصویر مصدق پرینت بانکی واریزهای انجام‌شده (برای نشان دادن مبلغ پرداخت‌شده و مانده) ۴) (مکاتبات و پیام‌های مطالبه، در صورت وجود) شرح دادخواست: احتراماً به استحضار می‌رساند: به موجب قرارداد مورخ (……) و فاکتور شمارهٔ (……) کالا / خدماتی به ارزش (……) ریال به خوانده تحویل / ارائه شد. خوانده مبلغ (……) ریال پرداخت کرده و مانده به مبلغ (……) ریال را با وجود رسیدن موعد (……) و مطالبه در تاریخ (……) نپرداخته است. مستنداً به ماده ۱۲۸۴ قانون مدنی و مواد ۱۳، ۵۱۵ و ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، صدور حکم به محکومیت خوانده به پرداخت خواسته‌های بالا مورد تقاضاست. (نام و نام خانوادگی خواهان — امضا — تاریخ)
  • مبلغ پرداخت‌شده و مانده را جدا بنویسید و پرینت بانکی را فقط برای نشان دادن واریزها ضمیمه کنید.
  • دادگاه محل اقامت خوانده پیش‌فرض است (ماده ۱۱)؛ برای دعوای ناشی از قرارداد، ماده ۱۳ محل عقد یا محل انجام تعهد را هم گفته است.

⚠️ این متن قالب آموزشی است. جاهای خالی (……) را با اطلاعات پرونده‌تان پر کنید، بندهای نامربوط را حذف کنید و پیش از ثبت، استنادها را با متن قانون روز تطبیق دهید.

نمونه ۳: بدون سند کتبی (گواه یا سوگند)

سندی ندارید و گواه دارید.

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی (……) خواهان: (نام و نام خانوادگی)، فرزند (……)، کد ملی (……)، نشانی: (……) خوانده: (نام و نام خانوادگی)، فرزند (……)، نشانی: (……) خواسته: ۱) مطالبهٔ مبلغ (……) ریال بابت (قرض / ثمن / اجرت) در تاریخ (……) ۲) هزینهٔ دادرسی و حق‌الوکاله وکیل (در صورت وجود وکیل) بهای خواسته: (……) ریال دلایل و منضمات: ۱) شهادت گواهان: (نام و نام خانوادگی، مشخصات و محل اقامت هر گواه به طور دقیق) ۲) (پرینت بانکی یا هر نوشته‌ای که واریز یا ارتباط مالی را نشان می‌دهد، در صورت وجود) ۳) تقاضای تعیین قرار اتیان سوگند در صورت کافی نبودن گواهی (ماده ۲۷۱ و ۲۷۲ قانون آیین دادرسی مدنی) شرح دادخواست: احتراماً به استحضار می‌رساند: در تاریخ (……) مبلغ (……) ریال را بابت (……) به خوانده (پرداختم / تحویل دادم / کار انجام دادم) و خوانده تعهد کرد تا تاریخ (……) بپردازد. سند کتبی تنظیم نشده است، اما این امر در حضور آقایان/خانم‌ها (……) انجام شد که آمادهٔ ادای گواهی‌اند. با وجود مطالبه در تاریخ (……)، خوانده از پرداخت امتناع می‌کند. صدور حکم به محکومیت خوانده به پرداخت خواسته‌های بالا مورد تقاضاست. (نام و نام خانوادگی خواهان — امضا — تاریخ)
  • ماده ۵۱: «اگر دلیل، گواهی گواه باشد، خواهان باید اسامی و مشخصات و محل اقامت آنان را به طور صحیح معین کند».
  • سوگند خوانده می‌تواند دعوا را ساقط کند (ماده ۲۷۲)؛ بدون مشورت این مسیر را انتخاب نکنید.

⚠️ این متن قالب آموزشی است. جاهای خالی را با اطلاعات پرونده‌تان پر کنید و پیش از ثبت، استنادها را با متن قانون روز تطبیق دهید. ارزش گواهی را دادگاه تشخیص می‌دهد.

همراه اصل طلب چه چیزهایی بخواهیم؟

خسارت تأخیر تأدیه (ماده ۵۲۲)

ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م در «دعاویی که موضوع آن دِین و از نوع وجه رایج بوده و با مطالبهٔ داین و تمکن مدیون، مدیون امتناع از پرداخت نموده» حالتی را پیش‌بینی کرده که شاخص قیمت سالانه از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبهٔ طلبکار تغییر فاحش کند؛ آن‌گاه دادگاه خسارت را «با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌گردد» محاسبه می‌کند. محاسبهٔ عددی را ماشین‌حساب خسارت تأخیر تأدیه انجام می‌دهد.

خسارات دادرسی (ماده ۵۱۹)

«خسارات دادرسی عبارتست از هزینه دادرسی و حق‌الوکاله وکیل و هزینه‌های دیگری که به طور مستقیم مربوط به دادرسی و برای اثبات دعوا یا دفاع لازم بوده است» (از جمله حق‌الزحمهٔ کارشناسی و هزینهٔ تحقیقات محلی). طبق تبصرهٔ ۱ ماده ۵۱۵ در غیر مواردی که دعوای مطالبهٔ خسارت مستقلاً یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود، «مطالبه خسارت‌های موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست»؛ یعنی می‌توانید همان‌جا در دادخواست اصلی بخواهید. برای زیان‌های دیگر (مثلاً خسارت ناشی از نقض قرارداد یا تخریب مال) نمونه دادخواست مطالبه خسارت را ببینید.

هزینهٔ دادرسی هر پرونده را از ماشین‌حساب هزینه دادرسی (و توضیح آن در راهنمای هزینه دادرسی) بگیرید؛ این صفحه عددی برای آن نمی‌گذارد. اگر توان پرداخت هزینه را ندارید، دادخواست اعسار را ببینید.

دادگاه، ضمایم و نقص دادخواست

  • دادگاه: ماده ۱۱ می‌گوید «دعوا باید در دادگاهی اقامه شود که خوانده، در حوزه قضایی آن اقامتگاه دارد». ماده ۱۳ در دعاوی ناشی از عقود و قراردادها اجازه می‌دهد «به دادگاهی رجوع کند که عقد یا قرارداد در حوزه آن واقع شده است یا تعهد می‌بایست در آنجا انجام شود».
  • ضمایم: «خواهان باید رونوشت یا تصویر اسناد خود را پیوست دادخواست نماید» و مطابقت آن با اصل باید گواهی شده باشد (ماده ۵۷).
  • نقص دادخواست: اگر مثلاً هزینه پرداخت نشده یا بندهایی از ماده ۵۱ رعایت نشده باشد (ماده ۵۳)، مدیر دفتر «ظرف دو روز نقایص دادخواست را به طور کتبی و مفصل به خواهان اطلاع داده و از تاریخ ابلاغ به مدت ده روز به او مهلت می‌دهد»؛ اگر رفع نشود دادخواست رد می‌شود (ماده ۵۴).

صفحه‌های مرتبط

مطالبه وجه چک

نمونه دادخواست و مسیر چک. نمونه ←

مطالبه وجه سفته

مسیر دعوای سفته. بخوانید ←

رسید و قرض‌نامه

متن رسید پول و قرض‌نامه. ساخت ←

مطالبه خسارت

ضرر و زیان و خسارت قراردادی. نمونه ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۲۱ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امور مدنی)، مصوب ۱۳۷۹: مواد ۱۱، ۱۳، ۵۱، ۵۳، ۵۴، ۵۷، ۱۹۷، ۲۳۰، ۲۴۱، ۲۷۱، ۲۷۲، ۵۱۵، ۵۱۹ و ۵۲۲ — متن در پایگاه اختبار.
  • قانون مدنی: مواد ۶۴۸، ۱۲۵۷، ۱۲۵۸، ۱۲۸۴، ۱۲۹۱ و ۱۳۰۱ — متن مواد.
  • مبلغ هزینهٔ دادرسی و شاخص خسارت تأخیر را این صفحه نقل نمی‌کند؛ از ماشین‌حساب‌های مربوط یا منبع رسمی بگیرید.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

دادخواست مطالبه وجه چیست؟
دادخواستی است که برای گرفتن دین طرح می‌شود؛ مثلاً قرض، ثمن کالا یا اجرت کار. طبق ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی باید مشخصات طرفین، خواسته و بهای آن، تعهدات و جهات استحقاق، ادله و امضا در آن باشد.
برای مطالبه وجه چه مدارکی لازم است؟
مدرکی که دین را اثبات کند: سند عادی (رسید، قرض‌نامه)، قرارداد و فاکتور، پرینت بانکی یا گواهان. تصویر اسناد باید پیوست دادخواست شود و مطابقت آن با اصل گواهی شده باشد (ماده ۵۷). ماده ۱۹۷ اثبات دین را بر عهدهٔ مدعی گذاشته است.
بدون سند هم می‌شود وجه را مطالبه کرد؟
طرح دعوا ممکن است، اما اثبات سخت‌تر است: گواهی گواهان (ماده ۲۳۰ و ۲۴۱) و سوگند (ماده‌های ۲۷۱ و ۲۷۲) راه‌اند. طبق ماده ۲۷۲ اگر خواهان بینه و گواه واجد شرایط نداشته باشد و خوانده منکر باشد، به تقاضای خواهان منکر سوگند یاد می‌کند و با آن ادعا ساقط می‌شود؛ این ریسک را بسنجید.
با پرینت بانکی می‌شود مطالبه وجه کرد؟
پرینت بانکی نشان می‌دهد پول جابه‌جا شده و به‌عنوان مدرک قابل استناد است، ولی علت پرداخت (قرض، ثمن، هبه و…) را نشان نمی‌دهد. چون «اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دیگری باشد باید آن را اثبات کند» (ماده ۱۹۷)، علت دین را در دادخواست روشن بنویسید و مدارک دیگر را کنار آن بگذارید.
مطالبه وجه را در کدام دادگاه طرح کنم؟
ماده ۱۱: دادگاهی که خوانده در حوزهٔ آن اقامتگاه دارد. در دعاوی ناشی از قرارداد، ماده ۱۳ اجازه می‌دهد به دادگاه محل انعقاد عقد یا محل انجام تعهد هم رجوع شود.
خسارت تأخیر تأدیه را هم می‌شود خواست؟
ماده ۵۲۲ در دین از نوع وجه رایج، پس از مطالبهٔ طلبکار و با شرایطی که در متن آمده (از جمله تغییر فاحش شاخص و تمکن مدیون)، محاسبهٔ خسارت را بر اساس شاخص بانک مرکزی ممکن کرده است. تبصرهٔ ۲ ماده ۵۱۵ هم می‌گوید خسارت تأخیر تأدیه «در موارد قانونی» قابل مطالبه است. محاسبه را در ماشین‌حساب خسارت تأخیر تأدیه انجام دهید.
هزینه دادرسی را چطور حساب کنم؟
این صفحه عدد نمی‌دهد؛ از ماشین‌حساب هزینه دادرسی و راهنمای هزینهٔ دادرسی همین سایت استفاده کنید. اگر توان پرداخت ندارید، دادخواست اعسار از هزینهٔ دادرسی راه جداگانه‌ای است.
اگر دادخواست ناقص باشد چه می‌شود؟
طبق ماده‌های ۵۳ و ۵۴، مدیر دفتر ظرف دو روز نقص را کتباً اعلام می‌کند و ده روز از تاریخ ابلاغ مهلت می‌دهد؛ اگر نقص رفع نشود دادخواست رد می‌شود. معمول‌ترین نقص‌ها نبودن بندهای ماده ۵۱ یا پرداخت‌نشدن هزینه است.
فرق مطالبه وجه با مطالبه وجه چک و سفته چیست؟
چک و سفته سند تجاری‌اند و مسیر و آثار ویژهٔ خودشان را دارند؛ مطالبهٔ وجه عمومی برای دین‌هایی است که چک و سفته ندارند یا مبنای دیگری دارند. برای آن‌ها صفحه‌های دادخواست چک و مطالبهٔ وجه سفته را ببینید.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب