اگر کسی دین خود را به موقع نپرداخته، قانون به شما اجازه میدهد خسارت کاهش ارزش پول را هم مطالبه کنید. این ابزار آن را محاسبه میکند.
طبق مادهٔ ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، دینِ وجه رایج به نسبت تغییر شاخص بانک مرکزی از زمان سررسید تا هنگام پرداخت بهروز میشود؛ خسارت تأخیر تأدیه همان مابهالتفاوت است.
| سررسید | پرداخت | شاخص سررسید | شاخص پرداخت | مبلغ بهروز | خسارت تأخیر |
|---|---|---|---|---|---|
| فروردین ۱۴۰۰ | اسفند ۱۴۰۱ | ۳۷۸٫۳ | ۷۹۴٫۳ | ۲۱۰ میلیون تومان | ۱۱۰ میلیون تومان |
| فروردین ۱۴۰۱ | اسفند ۱۴۰۳ | ۴۹۵٫۱ | ۱۵۳۱٫۲ | ۳۰۹٫۳ میلیون تومان | ۲۰۹٫۳ میلیون تومان |
| شهریور ۱۴۰۲ | شهریور ۱۴۰۴ | ۹۷۱٫۶ | ۱۸۷۷٫۹ | ۱۹۳٫۳ میلیون تومان | ۹۳٫۳ میلیون تومان |
شاخصها از جدول ماهانهٔ بانک مرکزی برای قوه قضاییه است (پایهٔ ۱۳۹۵=۱۰۰)، همان جدولی که ماشینحساب بالا به کار میبرد؛ شاخص ماههای ۱۴۰۵ موقت است. مبلغ لازمالاجرا را اجرای احکام با شاخص رسمی محاسبه میکند.
استثنای چک: خسارت تأخیر چک از «تاریخ چک»، یعنی تاریخی که در خود چک برای پرداخت نوشته شده، محاسبه میشود (تبصرهٔ الحاقی مادهٔ ۲ قانون صدور چک و رأی وحدت رویهٔ ۸۱۲). مهریه هم قاعدهٔ جدا دارد: محاسبهٔ مهریه به نرخ روز.
چطور مطالبه کنیم؟ در ستون خواستهٔ دادخواست بنویسید «خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ … تا زمان اجرای حکم». اگر همراه اصل طلب خواسته شود، دادخواست جداگانه لازم نیست؛ مطالبهٔ مستقل یا بعد از ختم دادرسی دادخواست میخواهد (تبصرهٔ ۱ مادهٔ ۵۱۵). نمونه دادخواست مطالبهٔ وجه با خسارت تأخیر ←
| مبدأ محاسبه | شاخص مبدأ | شاخص مهر ۱۴۰۵ | خسارت تأخیر تأدیه |
|---|---|---|---|
| تاریخ چک (مهر ۱۴۰۳) — درست | ۱۳۳۹٫۱ | ۳۶۱۱٫۱ | ۳۳۹٬۳۳۲٬۳۸۷ تومان |
| اگر از شش ماه بعد (فروردین ۱۴۰۴، مثلاً روز برگشت) حساب شود | ۱۵۸۹٫۵ | ۳۶۱۱٫۱ | ۲۵۴٬۳۶۹٬۲۹۹ تومان |
شروع از تاریخ اشتباه در این مثال ۸۴٬۹۶۳٬۰۸۹ تومان خسارت را کم میکند. شاخصهای ۱۴۰۵ موقتاند و ماشینحساب همیشه آخرین شاخص منتشرشده را میخواند.
محاسبهٔ خسارت چک شما ←نمونه دادخواست مطالبهٔ وجه چک ←راهنمای جامع چک و سفته ←
جدول ماهانهٔ شاخص (پایهٔ ۱۳۹۵=۱۰۰) از فروردین ۱۳۶۹ تا آخرین ماه منتشرشده در ماشینحساب است. برای تنظیم دادخواست مطالبه، از اپ پارسی وکیل استفاده کنید.
دریافت اپطبق مادهٔ ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، اصل دین به نسبت تغییر شاخص رسمی بهای کالا و خدمات مصرفی از زمان سررسید تا پرداخت بهروز میشود: مبلغ × (شاخص ماه پرداخت ÷ شاخص ماه سررسید). ماشینحساب همین صفحه همین فرمول را اجرا میکند؛ دو عدد شاخص را از یک جدول رسمی (با یک سال پایه) بردارید.
خسارت تأخیر تأدیه جبران کاهش ارزش پول در فاصله سررسید تا روز پرداخت است که قانون به آن رسمیت داده است.
وقتی وجهی مطالبه میکنید، خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید تا روز پرداخت را هم در خواسته درج کنید. دادگاه این خواسته را مجزا رسیدگی میکند.
تاریخ چک، روز سررسید است. خسارت تأخیر از همان روز شروع میشود. این مبلغ در کنار اصل مبلغ چک قابل مطالبه است.
اجاره معوقه را میتوان با خسارت تأخیر تأدیه مطالبه کرد. برای هر ماه اجاره، تاریخ سررسید همان ماه، مبنای محاسبه است.
بانک مرکزی هر سال شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) را اعلام میکند. دادگاهها از همین شاخص برای محاسبه تأخیر تأدیه استفاده میکنند.
مادهٔ ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی خسارت تأخیر تأدیه را برای دین وجه رایج پذیرفته است؛ به شرط مطالبهٔ طلبکار، تمکن و امتناع مدیون و تغییر فاحش شاخص قیمت.
در مذاکرات صلح، داشتن عدد دقیق خسارت تأخیر به شما موضع قویتری میدهد. میتوانید در ازای تسویه فوری، آن را ببخشید.
در ماشینحساب همین صفحه لازم نیست شاخص را دستی پیدا کنید؛ کافی است مبلغ و ماه و سال سررسید و پرداخت را وارد کنید.
این ویدیو همین کار را در اپلیکیشن پارسی وکیل نشان میدهد.
برای مطالبهٔ خسارت تأخیر، داشتن سند یا مدرکی روشن از اصل بدهی و موعد پرداخت معمولاً کار را سادهتر میکند. اگر پولی قرض دادهاید یا قرار است تعهد پرداخت بگیرید، این نمونهها را با فرم آنلاین بسازید و Word یا PDF بگیرید.
اینها اعداد ماهانهٔ جدول شاخص بانک مرکزی (پایه ۱۳۹۵=۱۰۰) هستند که ماشینحساب بالا از آنها میخواند؛ ماشینحساب نسبت عدد ماه پرداخت به عدد ماه سررسید را بهکار میبرد. منبع دادهٔ ما «جدول شاخص بانک مرکزی برای قوه قضاییه» است و آخرین بهروزرسانیاش ۲۴ آبان ۱۴۰۵ است.
| ماه | ۱۴۰۳ | ۱۴۰۴ | ۱۴۰۵ (موقت) |
|---|---|---|---|
| فروردین | ۱۱۲۵٫۸ | ۱۵۸۹٫۵ | ۲۶۵۴٫۹ |
| اردیبهشت | ۱۱۵۹٫۶ | ۱۶۲۵٫۷ | ۲۸۸۰٫۴ |
| خرداد | ۱۲۰۶٫۰ | ۱۶۸۹٫۲ | ۳۰۹۲٫۳ |
| تیر | ۱۲۴۲٫۲ | ۱۷۴۲٫۷ | ۳۲۰۵٫۱ |
| مرداد | ۱۲۷۷٫۰ | ۱۸۰۲٫۶ | ۳۳۲۳٫۹ |
| شهریور | ۱۳۰۶٫۴ | ۱۸۷۷٫۹ | ۳۴۵۲٫۱ |
| مهر | ۱۳۳۹٫۱ | ۱۹۶۷٫۶ | ۳۶۱۱٫۱ |
| آبان | ۱۳۷۹٫۳ | ۲۰۳۳٫۷ | — |
| آذر | ۱۴۰۲٫۷ | ۲۱۰۰٫۹ | — |
| دی | ۱۴۳۳٫۶ | ۲۲۲۰٫۷ | — |
| بهمن | ۱۴۸۵٫۲ | ۲۴۰۸٫۴ | — |
| اسفند | ۱۵۳۱٫۲ | ۲۴۸۱٫۳ | — |
روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا رباتهای تلگرام و بله.
مشاهده گزینههای نصب