بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: تیر ۱۴۰۵
راهنمای کامل شهروندی

شورای حل اختلاف چیست و به چه دعاوی رسیدگی می‌کند؟

شورای حل اختلاف مرجعی است برای رسیدگی سریع‌تر و ارزان‌تر به بخشی از دعاوی — از اختلافات مالی کم‌مبلغ تا تخلیهٔ ملک اجاره‌ای و گواهی انحصار وراثت. این راهنما می‌گوید چه پرونده‌هایی در صلاحیت شوراست، هزینه و مراحل چیست و چطور به رأی آن اعتراض کنی.

صلاحیت و نصاب
مراحل و هزینه
اعتراض به رأی

آیا پرونده‌ام در صلاحیت شوراست؟

نوع دعوایت را انتخاب کن تا بگوییم در صلاحیت شورای حل اختلاف هست یا باید به مرجع دیگری بروی.

شورای حل اختلاف چیست؟

شورای حل اختلاف نهادی است که برای کاهش بار دادگاه‌ها و رسیدگی سریع‌تر و ارزان‌تر به بخشی از دعاوی و اختلافات تشکیل شده است. فلسفهٔ اصلی آن، «صلح و سازش» میان طرفین است؛ یعنی شورا پیش از هر چیز تلاش می‌کند اختلاف با توافق حل شود و تنها در صورت عدم سازش، در محدودهٔ صلاحیت خود رأی صادر می‌کند.

شورا برای پرونده‌های ساده و کم‌مبلغ مناسب است و مراحل آن معمولاً سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر از دادگاه است. با این حال، صلاحیت شورا محدود است و بسیاری از دعاوی مهم یا پرمبلغ در صلاحیت دادگاه باقی می‌مانند.

  • هدف اصلی: صلح و سازش میان طرفین
  • رسیدگی سریع‌تر و ارزان‌تر از دادگاه
  • مناسب برای دعاوی ساده و کم‌مبلغ
  • صلاحیت محدود و مشخص طبق قانون

به چه دعاوی رسیدگی می‌کند؟

مهم‌ترین موضوعاتی که در صلاحیت شورای حل اختلاف است:

موضوعدر صلاحیت شورا؟توضیح
دعاوی مالی تا نصاب مصوب✓ بلهبالاتر از نصاب → دادگاه عمومی حقوقی
تخلیهٔ عین مستأجره✓ بلهبه‌استثنای سرقفلی و حق کسب و پیشه
مطالبهٔ اجاره‌بها (اجور)✓ بلهاز دعاوی رایج شورا
گواهی انحصار وراثت و امور ترکه✓ بلهصدور گواهی، تحریر و مهر و موم ترکه
تأمین دلیل✓ بلهبرای حفظ ادله پیش از طرح دعوا
شکایت کیفری (رسیدگی به جرم)✗ خیرفقط صلح و سازش؛ رسیدگی در دادسرا/دادگاه
طلاق، مهریه و حضانت✗ خیردر دادگاه خانواده؛ شورا فقط سازش

نصاب، هزینه و مراحل رسیدگی

«نصاب مالی» شورا یعنی سقف مبلغی که شورا می‌تواند به دعاوی مالی تا آن حد رسیدگی کند؛ این مبلغ هر سال توسط قوهٔ قضاییه مصوب و به‌روزرسانی می‌شود. چون این رقم متغیر است، پیش از طرح دعوا نصاب امسال را بررسی کن یا از مسیریاب قضایی کمک بگیر.

هزینهٔ دادرسی در شورا معمولاً کمتر از دادگاه است و طبق تعرفهٔ مصوب سال محاسبه می‌شود. برای برآورد دقیق‌تر، راهنمای هزینهٔ دادرسی را ببین.

مراحل کلی: ثبت‌نام در سامانهٔ ثنا، تنظیم دادخواست، و ثبت آن در دفتر خدمات الکترونیک قضایی. سپس پرونده به شعبهٔ شورا ارجاع می‌شود، جلسهٔ صلح و سازش تشکیل می‌گردد و در صورت عدم توافق، شورا رأی صادر می‌کند.

  • نصاب مالی: سقف مصوب و سالانه (رقم را بررسی کن)
  • هزینهٔ دادرسی: طبق تعرفه، معمولاً کمتر از دادگاه
  • مراحل: ثنا ← تنظیم دادخواست ← ثبت در دفتر خدمات قضایی
  • اولویت با صلح و سازش، سپس صدور رأی

چطور به رأی شورا اعتراض کنیم؟

تجدیدنظرخواهی از رأی شورا

اگر به رأی شورای حل اختلاف اعتراض داری، می‌توانی ظرف مهلت مقرر (که معمولاً بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی است) درخواست تجدیدنظر بدهی. مرجع رسیدگی به این اعتراض، معمولاً دادگاه عمومی همان حوزهٔ قضایی است.

توجه به تاریخ ابلاغ رأی بسیار مهم است، چون مهلت اعتراض از همان تاریخ شروع می‌شود؛ اگر ابلاغیه را دیر ببینی ممکن است مهلت را از دست بدهی. برای فهم متن رأی و ابلاغیه می‌توانی از مترجم ابلاغیه استفاده کنی.

  • مهلت اعتراض: معمولاً ۲۰ روز از ابلاغ رأی
  • مرجع تجدیدنظر: دادگاه عمومی همان حوزه
  • تاریخ ابلاغ، مبدأ شروع مهلت است
  • متن رأی/ابلاغیه را با مترجم ابلاغیه ساده کن

دادخواست شورا را با هوش مصنوعی آماده کن

پس از اطمینان از صلاحیت شورا، متن دادخواست و فهرست مدارکت را با پارسی وکیل آماده کن تا در دفتر خدمات قضایی یک بار مراجعه کافی باشد.

نگارش دادخواست با هوش مصنوعی

راهنماها و ابزارهای مرتبط

مسیریاب قضایی

پرونده‌ات به کدام مرجع می‌رود؟ ابزار ←

ثبت دادخواست در دفتر خدمات قضایی

مراحل ثبت دعوای حقوقی. راهنما ←

هزینهٔ دادرسی

برآورد هزینهٔ طرح دعوا. راهنما ←

مترجم ابلاغیه

متن رأی و ابلاغیه را ساده کن. ابزار ←

آنچه احتمالاً می‌پرسید

شورای حل اختلاف به چه دعاوی رسیدگی می‌کند؟
به بخشی از دعاوی مانند اختلافات مالی تا سقف نصاب مصوب، تخلیهٔ عین مستأجره (به‌جز سرقفلی)، مطالبهٔ اجاره‌بها، گواهی انحصار وراثت و امور ترکه و تأمین دلیل. در امور کیفری فقط صلح و سازش می‌کند و رسیدگی به جرم در صلاحیت آن نیست.
نصاب مالی شورای حل اختلاف چقدر است؟
نصاب مالی سقفی است که هر سال توسط قوهٔ قضاییه مصوب و به‌روزرسانی می‌شود؛ چون این رقم متغیر است، بهتر است نصاب سال جاری را از منبع رسمی بررسی کنی. دعاوی بالاتر از نصاب در دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی می‌شود.
هزینهٔ رسیدگی در شورا چقدر است؟
هزینهٔ دادرسی در شورا معمولاً کمتر از دادگاه است و طبق تعرفهٔ مصوب سال محاسبه می‌شود. برای برآورد دقیق‌تر می‌توانی از راهنمای هزینهٔ دادرسی استفاده کنی.
چطور به رأی شورای حل اختلاف اعتراض کنم؟
می‌توانی ظرف مهلت مقرر (که معمولاً بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی است) درخواست تجدیدنظر بدهی؛ مرجع رسیدگی معمولاً دادگاه عمومی همان حوزهٔ قضایی است. توجه به تاریخ ابلاغ مهم است چون مهلت از همان تاریخ شروع می‌شود.
فرق شورای حل اختلاف با دادگاه چیست؟
شورا برای دعاوی ساده و کم‌مبلغ، با تمرکز بر صلح و سازش، رسیدگی سریع‌تر و ارزان‌تری دارد؛ اما صلاحیتش محدود است و دعاوی مهم یا پرمبلغ در دادگاه رسیدگی می‌شود.
دادخواست شورا را کجا ثبت کنم؟
مانند سایر دعاوی، پس از ثبت‌نام در ثنا، دادخواست را تنظیم و در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت می‌کنی تا به شعبهٔ شورا ارجاع شود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب