بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
آیین دادرسی مدنی

قرار رد دادخواست: دلایل و مهلت رفع نقص

«رد دادخواست» غیر از «رد دعوا»، «ابطال دادخواست» و «سقوط دعوا» است. اینجا فرق آن‌ها با ماده‌هاشان آمده: چه کسی قرار رد را صادر می‌کند، رفع نقص چه مهلتی دارد و شکایت از قرار چگونه است. مبلغ و تعرفه‌ای در آن نیست.

مواد ۵۳ تا ۵۶ و ۱۰۷
دو روز و ده روز
بازبینی ۶ آبان ۱۴۰۵

قرار رد دادخواست چه زمانی صادر می‌شود؟

پاسخ کوتاه: طبق ماده ۵۴ قانون آیین دادرسی مدنی، اگر دادخواست نقص داشته باشد مدیر دفتر ظرف دو روز آن را کتباً به خواهان اطلاع می‌دهد و خواهان باید ظرف ده روز از ابلاغ نقص را رفع کند؛ در غیر این صورت مدیر دفتر قرار رد دادخواست صادر می‌کند. خواهان می‌تواند ظرف ده روز به همان دادگاه شکایت کند و رأی دادگاه در این خصوص قطعی است.
متن مواد، مصوب ۱۳۷۹ قانون آیین دادرسی مدنی است؛ اصلاحات بعدی و قوانین خاص (از جمله قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ و دادگاه صلح) ممکن است بر مهلت‌ها و قابلیت اعتراض اثر بگذارند. مهلت‌ها را با قانون روز و وکیل تطبیق دهید. روش ابلاغ (الکترونیک یا کاغذی) را این صفحه نمی‌گوید.

رد دادخواست، رد دعوا، ابطال و سقوط

قرارچه زمانیچه کسیماده
رد دادخواست (نقص)نقص دادخواست رفع نشود (ده روز از ابلاغ اخطار)مدیر دفتر؛ شکایت ظرف ده روز به همان دادگاه؛ رأی دادگاه قطعی۵۴
رد دادخواست (هزینهٔ آگهی)هزینهٔ آگهی تا یک ماه از ابلاغ اخطاریه پرداخت نشودمدیر دفتر؛ شکایت ده روز۵۵
رد دادخواست (خواهان یا اقامتگاه نامعلوم)خواهان یا محل اقامت او معلوم نباشدمدیر دفتر، ظرف دو روز۵۶
رد دادخواست (تأمین)خواهان در مهلت تأمین (مثلاً به درخواست خوانده) تأمین ندهددادگاه۱۰۹ و ۱۴۷
ابطال دادخواستاسترداد دادخواست تا اولین جلسهدادگاه۱۰۷ (الف)
رد دعواپذیرش ایراد (ماده ۸۴) یا استرداد دعوا تا پایان دادرسی؛ تعلیق بی‌نتیجه (ماده ۱۹)دادگاه۸۹، ۱۰۷ (ب)، ۱۹
سقوط دعوااسترداد دعوا بعد از ختم مذاکراتدادگاه۱۰۷ (ج)
حکم (ماهوی)رسیدگی ماهوی؛ مثلاً حکم برائت وقتی خواسته اثبات نشوددادگاه۱۹۷

نقص‌های ماده ۵۱ که با تمبر یا هزینه (بندهای ۲ تا ۶) مرتبط‌اند طبق ماده ۵۳ پذیرفته می‌شوند ولی برای جریان‌یافتن باید تکمیل شوند. اخطار رفع نقص: واژه‌نامه؛ نمونه دادخواست: دادخواست آماده.

تجدیدنظر قرار چه زمانی ممکن است؟

ماده ۳۳۲ قرارهای ابطال یا رد دادخواست «که از دادگاه صادر شود»، رد دعوا یا عدم استماع، سقوط دعوا و عدم اهلیت را در صورتی قابل تجدیدنظر می‌داند که حکم راجع به اصل دعوا قابل تجدیدنظر باشد. مهلت تجدیدنظر طبق ماده ۳۳۶ بیست روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج از ابلاغ رأی (یا انقضای مدت واخواهی) است.

  • قرار ماده ۵۴ را مدیر دفتر صادر می‌کند و رأی دادگاه دربارهٔ شکایت از آن قطعی است؛ این با قرار دادگاه در ماده ۳۳۲ فرق دارد.
  • راه اعتراض به قرار رد فوری ماده ۵۶ را متن ساکت گذاشته است؛ این صفحه آن را قطعی نمی‌گوید.
  • قابل‌تجدیدنظر بودن اصل حکم به سقف‌های مالی بستگی دارد که این صفحه عددی از آن‌ها نمی‌آورد (ماده ۳۳۱).

آنچه این صفحه ادعا نمی‌کند

  • اینکه بعد از قرار رد دادخواست می‌شود دوباره دادخواست داد یا نه: جز ماده ۱۹ در متن مواد بررسی‌شده نیامده.
  • تفاوت قطعی «عدم استماع» با «رد دعوا»: فقط یک‌بار در ماده ۳۳۲ کنار هم آمده‌اند و تعریفی ندارند.
  • «حکم بر بی‌حقی»: این عبارت در متن ۱۳۷۹ نیست.
  • سرنوشت قرار رد اگر نقص پس از ده روز رفع شود: در متن نیست.
  • رویهٔ قضایی، رأی وحدت رویه و نظریهٔ مشورتی دربارهٔ مواد ۵۴ و ۳۳۲: راستی‌آزمایی نشد.

این‌ها در قانون نیست

  • «قاضی قرار رد دادخواست را صادر می‌کند» ← در مواد ۵۴ تا ۵۶ مدیر دفتر؛ در مواد ۱۰۹ و ۱۴۷ دادگاه.
  • «ده روز از تاریخ صدور اخطار» ← ماده ۵۴: ده روز از تاریخ ابلاغ.
  • «رد دادخواست همان رد دعوا یا حکم علیه خواهان است» ← قرارهای ماده ۱۰۷ و ۸۹ و حکم ماده ۱۹۷ سه چیز متفاوت‌اند.
  • «قرار رد دادخواست همیشه (یا هرگز) تجدیدنظرپذیر است» ← ماده ۵۴ رأی دادگاه را قطعی می‌داند و ماده ۳۳۲ دربارهٔ قرار دادگاه شرط دارد.
  • «مواد ۹۶ و ۹۷ دربارهٔ قرار رد دادخواست است» ← آن مواد دربارهٔ ارائهٔ اسناد و مهلت است.

ادامهٔ مسیر

ورود و جلب ثالث، دعوای متقابل

مهلت‌ها و تفاوت‌ها. بخوانید ←

اخطار رفع نقص (واژه‌نامه)

تعریف کوتاه. بخوانید ←

نمونه دادخواست

نمونه آماده. ببینید ←

شورای حل اختلاف

مرجع و صلاحیت. بخوانید ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۶ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی (۱۳۷۹): مواد ۱۹، ۵۱ تا ۵۶، ۸۴، ۸۹، ۱۰۷، ۱۰۹، ۱۴۷، ۱۹۷، ۳۳۱، ۳۳۲ و ۳۳۶ (https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93305)؛ متن مصوب بدون ادغام اصلاحات.
  • هزینه، تعرفه، تمبر و سقف‌های مالی در این صفحه نیامده. در مواد ۵۱ تا ۵۶ اصلاحیه‌ای در این بررسی دیده نشد، ولی فهرست کامل اصلاحات بازیابی نشد؛ پیش از اقدام با وکیل بسنجید.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

قرار رد دادخواست را چه کسی صادر می‌کند؟
در مواد ۵۴ تا ۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی مدیر دفتر (یا جانشین او)؛ در مواد ۱۰۹ و ۱۴۷ (تأمین) دادگاه.
مهلت رفع نقص دادخواست چقدر است؟
طبق ماده ۵۴ مدیر دفتر ظرف دو روز نقص را کتباً اطلاع می‌دهد و خواهان باید ظرف ده روز از ابلاغ آن را رفع کند؛ در غیر این صورت قرار رد دادخواست صادر می‌شود.
از قرار رد دادخواست چطور شکایت کنم؟
طبق ماده ۵۴ خواهان ظرف ده روز می‌تواند به همان دادگاه شکایت کند و رأی دادگاه در این خصوص قطعی است. راه اعتراض به قرار رد فوری ماده ۵۶ در متن نیامده.
فرق رد دادخواست با رد دعوا چیست؟
رد دادخواست معمولاً به نقص شکلی یا مقدماتی (مواد ۵۴ تا ۵۶، ۱۰۹ و ۱۴۷) برمی‌گردد. رد دعوا نتیجهٔ ایرادات (ماده ۸۹)، استرداد دعوا تا پایان دادرسی (ماده ۱۰۷ ب) یا تعلیق بی‌نتیجه (ماده ۱۹) است.
ابطال دادخواست یعنی چه؟
طبق ماده ۱۰۷ اگر دادخواست تا اولین جلسه مسترد شود قرار ابطال دادخواست صادر می‌شود؛ بعد از آن تا پایان دادرسی قرار رد دعوا و بعد از ختم مذاکرات قرار سقوط دعوا.
بعد از رد دادخواست می‌شود دوباره دادخواست داد؟
جز ماده ۱۹ که برای تعلیق دعوا تصریح دارد، متن مواد بررسی‌شده دربارهٔ طرح مجدد ساکت است؛ برای پروندهٔ خود با وکیل مشورت کنید.
هزینهٔ آگهی دادخواست چقدر است و کی باید پرداخت شود؟
طبق ماده ۵۵ اگر هزینهٔ آگهی تا یک ماه از ابلاغ اخطاریه پرداخت نشود، دفتر دادخواست را رد می‌کند؛ مبلغ آن طبق تعرفهٔ سال است و این صفحه عددی نمی‌گوید.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب