بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
آیین دادرسی مدنی

ورود ثالث، جلب ثالث و دعوای متقابل

این سه نوع دعوای طاری در اثنای رسیدگی به یک دعوا مطرح می‌شوند و هر کدام مهلت و مرحلهٔ خودش را دارد. اینجا مواد ۱۷، ۱۳۰ تا ۱۴۳ و ۳۵ قانون آیین دادرسی مدنی را در جدولی ساده می‌بینید؛ مبلغ و هزینه‌ای در آن نیست چون به تعرفهٔ سال بستگی دارد.

مواد ۱۳۰ تا ۱۴۳ ق.آ.د.م
مهلت‌ها
بازبینی ۶ آبان ۱۴۰۵

دعوای طاری چیست؟

پاسخ کوتاه: طبق ماده ۱۷ دعوای طاری دعوایی است که در اثنای رسیدگی به دعوای دیگر از طرف خواهان، خوانده، ثالث یا متداعیین اصلی علیه ثالث اقامه شود؛ اگر با دعوای اصلی مرتبط یا هم‌منشأ باشد، در همان دادگاهی که دعوای اصلی در آن است مطرح می‌شود. هر اظهار دفاعی (مثل احتساب و تهاتر) دعوای طاری نیست (ماده ۱۸).
متن مواد، مصوب ۱۳۷۹ قانون آیین دادرسی مدنی است؛ اصلاحات بعدی و قوانین خاص (از جمله قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ و دادگاه صلح) ممکن است بر مهلت‌ها و قابلیت اعتراض اثر بگذارند. مهلت‌ها را با قانون روز و وکیل تطبیق دهید.

سه دعوا در یک جدول

ورود ثالثجلب ثالثدعوای متقابل
کیست؟شخص ثالث دارای حق مستقل یا ذی‌نفع در محق‌شدن یکی از طرفینهر یک از اصحاب دعوا که شخص ثالثی را وارد دعوا می‌کندخوانده در برابر ادعای خواهان
تا چه زمانی؟تا قبل از اعلام ختم دادرسی؛ بدوی یا تجدیدنظرجهات و دلایل تا پایان جلسهٔ اول؛ دادخواست ظرف سه روز پس از جلسهدادخواست تا پایان اولین جلسهٔ دادرسی
چگونه؟دادخواست به دادگاه رسیدگی‌کننده، با اعلام صریح منظوردادخواست جلب به دادگاه؛ در واخواهی همراه دادخواست اعتراضدادخواست توأمان اگر هم‌منشأ یا کاملاً مرتبط باشد؛ وگرنه جداگانه در دادگاه صالح
مواد۱۳۰ تا ۱۳۴۱۳۵ تا ۱۴۰۱۴۱ تا ۱۴۳
  • نسخه‌ها: دادخواست ورود (۱۳۱) و جلب (۱۳۷) به تعداد اصحاب دعوا به‌علاوهٔ یک نسخه است و شرایط دادخواست اصلی را دارد.
  • جلسه: وقت رسیدگی به ثالث اعلام می‌شود و در صورت کمبود مدت، وقت جلسه تغییر می‌کند (۱۳۲ و ۱۳۸).
  • مجلوب ثالث «خوانده» محسوب می‌شود (۱۳۹) و دادگاه می‌تواند دعوای ثالث را از دعوای اصلی تفکیک کند (۱۳۳ و ۱۳۹).
  • قرار رد دادخواست جلب همراه حکم راجع به اصل دعوا قابل تجدیدنظر است (۱۴۰).
  • جلب ثالث توسط محکوم‌علیه غیابی همراه دادخواست اعتراض (واخواهی) است (۱۳۶).
  • نحوهٔ احتساب «سه روز» (روز شروع و تعطیلات) در متن ماده ۱۳۵ نیامده؛ به مهلت قانونی توجه کنید و با وکیل مشورت کنید.

چه چیزی دعوای متقابل نیست؟

طبق ماده ۱۴۲ احتساب، تهاتر، صلح، فسخ و رد خواسته دفاع‌اند و دادخواست جداگانه نمی‌خواهند؛ دعوای متقابل برای ادعایی است که خوانده علیه خواهان دارد و باید تا پایان اولین جلسه مطرح شود (۱۴۳). وکیل هم برای جلب ثالث، ورود ثالث و دعوای متقابل باید در وکالت‌نامه صریحاً اختیار داشته باشد (ماده ۳۵ بندهای ۱۰ تا ۱۲).

ورود ثالث (حین دادرسی) با اعتراض ثالث (بعد از صدور رأی، ماده ۴۱۷ به بعد) یکی نیست. مفهوم جلب ثالث: واژه‌نامه؛ بعد از رأی: لایحه تجدیدنظر.

آنچه این صفحه ادعا نمی‌کند

  • ورود یا جلب ثالث در مرحلهٔ فرجام و در دادگاه صلح، و دعوای متقابل در تجدیدنظر: در متن بررسی‌شده تأیید نشد.
  • هزینهٔ دادرسی دعاوی طاری: به تعرفهٔ سال بستگی دارد و عددی نیامده.
  • دعوای طاری نامرتبط با دعوای اصلی: ماده ۱۷ فقط حالت مرتبط یا هم‌منشأ را صریحاً می‌گوید.
  • رویهٔ قضایی یا رأی وحدت رویه دربارهٔ این مواد: در این بررسی راستی‌آزمایی نشد.

این‌ها در قانون نیست

  • «جلب ثالث تا پایان دادرسی ممکن است» ← ماده ۱۳۵: جهات و دلایل تا پایان جلسهٔ اول و دادخواست ظرف سه روز پس از جلسه.
  • «دعوای متقابل تا آخر دادرسی» ← ماده ۱۴۳: تا پایان اولین جلسهٔ دادرسی.
  • «ورود ثالث فقط در بدوی ممکن است» ← ماده ۱۳۰: چه رسیدگی در مرحلهٔ بدوی باشد چه تجدیدنظر.
  • «تهاتر یا فسخ دعوای متقابل است» ← مواد ۱۴۲ و ۱۸: دفاع‌اند و دادخواست جداگانه نمی‌خواهند.
  • «ورود ثالث همان اعتراض ثالث است» ← ورود در اثنای دادرسی است و اعتراض ثالث به رأی صادره (ماده ۴۱۷ به بعد).
  • «جلب ثالث مواد ۱۳۵ تا ۱۳۹ است و متقابل ۱۴۱ تا ۱۴۴» ← جلب تا ماده ۱۴۰ و متقابل تا ۱۴۳ است؛ ماده ۱۴۴ دربارهٔ تأمین از اتباع خارجی است.

ادامهٔ مسیر

اعتراض ثالث

بعد از صدور رأی. بخوانید ←

قرار رد دادخواست

نقص، رفع نقص و اعتراض. بخوانید ←

نمونه لایحه تجدیدنظر

بعد از رأی بدوی. ببینید ←

هزینه دادرسی

طبق تعرفهٔ سال. محاسبه ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۶ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی (۱۳۷۹): مواد ۱۷، ۱۸، ۳۵، ۱۳۰ تا ۱۴۳ و ۴۱۷ (https://rc.majlis.ir/fa/law/show/93305)؛ متن مصوب بدون ادغام اصلاحات.
  • مبلغ، تعرفه و هزینه در این صفحه نیامده. اصلاحات احتمالی مواد ۱۳۰ تا ۱۴۳ و اثر قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲ در این بررسی تأیید نشد؛ پیش از اقدام با وکیل بسنجید.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

ورود ثالث تا چه زمانی ممکن است؟
طبق ماده ۱۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی تا قبل از اعلام ختم دادرسی، چه رسیدگی در مرحلهٔ بدوی باشد چه تجدیدنظر؛ با دادخواست به دادگاه رسیدگی‌کننده و اعلام صریح منظور.
جلب ثالث چه مهلتی دارد؟
طبق ماده ۱۳۵ جهات و دلایل جلب تا پایان جلسهٔ اول باید بیان شود و دادخواست ظرف سه روز پس از جلسه تقدیم شود. محکوم‌علیه غیابی دادخواست جلب را همراه دادخواست اعتراض می‌دهد (ماده ۱۳۶).
دعوای متقابل را تا کی می‌شود داد؟
طبق ماده ۱۴۳ دادخواست دعوای متقابل تا پایان اولین جلسهٔ دادرسی تقدیم می‌شود. اگر هم‌منشأ یا کاملاً مرتبط باشد توأمان رسیدگی می‌شود (ماده ۱۴۱).
تهاتر یا فسخ دعوای متقابل است؟
نه. طبق مواد ۱۴۲ و ۱۸ احتساب، تهاتر، صلح، فسخ و رد خواسته دفاع‌اند و دادخواست جداگانه لازم ندارند.
فرق ورود ثالث با اعتراض ثالث چیست؟
ورود ثالث (ماده ۱۳۰) در اثنای رسیدگی و تا قبل از ختم دادرسی است؛ اعتراض ثالث (ماده ۴۱۷ به بعد) به رأی صادره است.
وکیل بدون اختیار می‌تواند جلب ثالث کند؟
طبق ماده ۳۵ (بندهای ۱۰ تا ۱۲) جلب ثالث، ورود ثالث و دعوای متقابل از اختیاراتی‌اند که باید در وکالت‌نامه صریحاً ذکر شوند.
هزینهٔ دادخواست ورود یا جلب ثالث چقدر است؟
هزینه به تعرفهٔ سال بستگی دارد و در این بررسی بازیابی نشد؛ این صفحه عددی نمی‌گوید. هزینه را طبق تعرفهٔ روز از دفتر خدمات قضایی بپرسید.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب