بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
ثبت احوال

شناسنامهٔ المثنی: شرایط، مدارک و تکلیف قانونی

المثنی برای شناسنامهٔ مفقودشده است؛ شناسنامهٔ فرسوده یا با عکس قدیمی «تعویض» می‌شود. اینجا آنچه سایت رسمی ثبت احوال می‌گوید، تکلیف ده‌روزهٔ قانون ۱۳۷۰ و جرم گرفتن المثنی با داشتن شناسنامه را می‌خوانید؛ هزینه و زمان چون رسماً پیدا نشد نیامده.

فقط برای شناسنامهٔ مفقودی
پورتال: ۵ آبان ۱۴۰۵
بازبینی ۵ آبان ۱۴۰۵

شناسنامهٔ المثنی چیست؟

پاسخ کوتاه: المثنی شناسنامهٔ جایگزین برای شناسنامهٔ مفقودشده است. طبق متن فرم رسمی سامانهٔ سهیم، «این درخواست صرفاً برای شهروندانی است که شناسنامه آن‌ها مفقود گردیده است». منوی خدمات فردی پورتال ثبت احوال (دریافت ۵ آبان ۱۴۰۵) «درخواست شناسنامه المثنی» را دارد و ورود با «هویت دیجیتال ایرانیان (هدا)» انجام می‌شود. قانون دو حکم مهم دارد: اگر شناسنامهٔ اصلی پیدا شد، ظرف ده روز باید المثنی را تحویل دهید (قانون ۱۳۷۰، ماده ۱ تبصرهٔ ۱)؛ و گرفتن المثنی با داشتن شناسنامه جرم است (ماده ۴۸ قانون ثبت احوال و ماده ۴ قانون ۱۳۷۰).
هزینه و مدت صدور المثنی در منبع رسمی بررسی‌شده پیدا نشد. تعرفهٔ کارت هوشمند ملی را به شناسنامه تعمیم ندهید. فرم آنلاین بعد از ورود دیده نشد و مراحل پس از آن تأیید نشده است.

المثنی با تعویض فرق دارد

وضعیتاقدام (پرسش‌های پرتکرار ثبت احوال؛ بی‌تاریخ)
شناسنامه مفقود یا گم شدهالمثنی
شناسنامه فرسودهتعویض؛ پاسخ پرسش‌های پرتکرار به «آیا برای شناسنامهٔ فرسوده المثنی صادر می‌شود؟» «خیر» است
عکس قدیمی یا بی‌شباهتتعویض
شناسنامهٔ دوبرگی در سن ۱۵ سالگیتعویض
تغییر اطلاعات ثبتیتعویض یا اصلاح؛ نه المثنی

درخواست آنلاین و مراجعهٔ حضوری

آنلاین (بیان فرم سامانهٔ سهیم؛ بی‌تاریخ و ندیده‌شده پس از ورود): متقاضی نقش خود را انتخاب می‌کند (خودم، وکیل، ولی، قیم) و تعداد درخواست را (بار اول، دوم یا سوم و بیشتر). مدارک بارگذاری: مدرک شناسایی معتبر (کارت هوشمند ملی، گذرنامه یا گواهینامه)، تصویر صفحهٔ اول شناسنامه (در صورت وجود)، سند ازدواج یا طلاق (در صورت وجود) و عکس متقاضی. متقاضی تعهد می‌دهد اگر شناسنامهٔ اصلی پیدا شد ظرف ۱۰ روز المثنی را به نزدیک‌ترین اداره ثبت احوال تحویل دهد. شناسنامهٔ جدید به نشانی ثبت‌شده پست می‌شود؛ هم‌زمان فقط یک درخواست فعال می‌تواند وجود داشته باشد.

حضوری (پرسش‌های پرتکرار پورتال؛ بی‌تاریخ): برای شناسنامهٔ مفقودشدهٔ فرد بالای ۱۵ سال، دو قطعه عکس تازه، تصویر شناسنامهٔ مفقودی، مدرک شناسایی معتبر (کارت ملی، کارت پایان خدمت، گواهینامه، گذرنامه) و برای متأهلان تصویر شناسنامهٔ همسر و فرزندان و صفحات ۲ و ۳ عقدنامه؛ مراجعه به دفاتر پیشخوان خدمات دولت و تکمیل «فرم نمونه گزارش مفقودی». برای کودک زیر ۱۵ سال: در صورت طلاق، مادر با حکم حضانت؛ در غیر این صورت پدر یا جد پدری (و برای والدین همسردار با شناسنامهٔ هر دو). اعتبار این مسیر حضوری هنوز جاری است یا نه، چون بی‌تاریخ است، تأیید نشد.

شناسنامهٔ اصلی پیدا شد؛ ده روز

ماده ۱ تبصرهٔ ۱ قانون تخلفات، جرائم و مجازات‌های مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه (۱۳۷۰): «دریافت‌کنندگان شناسنامه المثنی مکلف هستند در صورت پیدا شدن شناسنامه اصلی ظرف ده روز نسبت به تحویل شناسنامه المثنی به اداره ثبت احوال مربوطه اقدام نمایند.» متخلف به مجازات استفاده‌کنندهٔ شناسنامهٔ مکرر محکوم می‌شود. پرسش‌های پرتکرار پورتال هم می‌گوید با هر دو شناسنامه به اداره ثبت احوال بروید تا المثنی ابطال و اصلی برگردانده شود. اگر مفقودی ناشی از امور غیرمترقبه و خارج از اختیار باشد (ارزیابی اداره)، فقط هزینهٔ آیین‌نامهٔ ماده ۳۵ گرفته می‌شود (تبصرهٔ ۲).

گرفتن المثنی با داشتن شناسنامه

ماده ۴۸ قانون ثبت احوال کسانی را که «با در دست داشتن شناسنامه اقدام به اخذ المثنی» کنند تعقیب و به جزای نقدی محکوم می‌کند؛ ماده ۴ قانون ۱۳۷۰ هم همین کار را جزای نقدی دانسته و در تکرار، دادگاه را مکلف به تعیین حداکثر مجازات می‌کند. هر دو متن هست و اولویتشان تأیید نشد؛ هیأت وزیران میزان جزای نقدی را دوره‌ای بازتعیین کرده (۱۳۹۹/۱۱/۰۸ و ۱۴۰۳/۰۳/۳۰)، پس عددی نمی‌آوریم و عدد منابع قدیمی را معیار نگیرید.

هزینهٔ خدمات سجلی را ماده ۳۵ قانون ثبت احوال به آیین‌نامه سپرده که متنش پیدا نشد؛ پرسش‌های پرتکرار پورتال تعرفه را در بخش «تعرفه خدمات» می‌گوید که در پورتال جدید در دسترس نبود.

کارت هوشمند، «کیف هویت من» و شناسنامه

پرسش‌های پرتکرار پورتال «شناسنامهٔ الکترونیکی» را نسخه‌ای به‌روز و هوشمند از شناسنامهٔ سنتی با بارکد و تراشهٔ امنیتی معرفی می‌کند. خبر پورتال (۱۴۰۵/۰۷/۲۷) از «کیف هویت من» می‌گوید که شناسنامه و کارت ملی را به‌صورت دیجیتال در خود جای می‌دهد. در منبع رسمی‌ای که دیدیم اعلامی دربارهٔ حذف شناسنامهٔ کاغذی یا جایگزینی آن با کارت نبود؛ «المثنی دیگر صادر نمی‌شود» هم با وجود خدمت «درخواست شناسنامه المثنی» در پورتال (۵ آبان ۱۴۰۵) تأیید نمی‌شود.

برای تغییر نام یا اصلاح شناسنامه راهنما می‌خواهید؟

قانون ثبت احوال را با شمارهٔ ماده بخوانید.

تغییر نام

ادامهٔ مسیر

تغییر نام در شناسنامه

ثبت احوال، مواد ۳، ۴، ۲۰ و ۴۰ تا ۴۲. بخوانید ←

دفاتر ازدواج و طلاق

سند ازدواج و طلاق. بخوانید ←

مشمول غایب

اگر مشکل شناسنامه با وضعیت سربازی گره خورده. بخوانید ←

وکیل‌یاب

وکیل در شهر شما. بیابید ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۵ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون ثبت احوال (۱۳۵۵/۴/۱۶) با اصلاح ۱۳۶۳/۱۰/۱۸: مواد ۱، ۳۵ و ۴۸؛ قانون تخلفات، جرائم و مجازات‌های مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه (مجمع تشخیص مصلحت نظام ۱۳۷۰/۵/۱۰): ماده ۱ (تبصره‌های ۱ و ۲) و ماده ۴؛ تصویب‌نامه‌های هیأت وزیران دربارهٔ تعدیل جزای نقدی (۱۳۹۹/۱۱/۰۸ و ۱۴۰۳/۰۳/۳۰).
  • پرسش‌های پرتکرار پورتال ثبت احوال (بی‌تاریخ)، منوی خدمات فردی و اخبار آن، و رشته‌های رابط فرم سامانهٔ سهیم؛ همه با دریافت ۵ آبان ۱۴۰۵ و بدون ورود به سامانه.
  • هزینه، مدت صدور، مراحل پس از ورود، آیین‌نامهٔ اجرایی المثنی، اولویت میان دو مادهٔ جزایی و مبلغ جزای نقدی در این صفحه تأیید نشد.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

شناسنامهٔ المثنی چه زمانی صادر می‌شود؟
برای شناسنامهٔ مفقودشده. طبق فرم رسمی سامانهٔ سهیم این درخواست «صرفاً» برای مفقودی است؛ شناسنامهٔ فرسوده یا با عکس قدیمی، طبق پرسش‌های پرتکرار، تعویض می‌شود.
المثنی را آنلاین می‌شود گرفت؟
پورتال ثبت احوال خدمت «درخواست شناسنامه المثنی» را دارد و ورود با هویت دیجیتال هدا انجام می‌شود (دریافت ۵ آبان ۱۴۰۵). مراحل بعد از ورود و لزوم مراجعهٔ حضوری در این بررسی دیده نشد.
مدارک لازم برای المثنی چیست؟
مدرک شناسایی معتبر، تصویر صفحهٔ اول شناسنامه در صورت وجود، سند ازدواج یا طلاق در صورت وجود و عکس متقاضی (فرم آنلاین)؛ در مسیر حضوری عکس، تصویر شناسنامهٔ مفقودی، مدرک شناسایی و برای متأهلان مدارک همسر و فرزندان و عقدنامه، با «فرم نمونه گزارش مفقودی».
هزینهٔ شناسنامهٔ المثنی چقدر است؟
رقم رسمی پیدا نشد. ماده ۳۵ قانون ثبت احوال هزینه را به آیین‌نامه سپرده و تعرفهٔ کارت هوشمند ملی که در پرسش‌های پرتکرار هست به شناسنامه تعمیم داده نمی‌شود.
اگر شناسنامهٔ اصلی پیدا شد چه کنم؟
ظرف ده روز المثنی را به اداره ثبت احوال تحویل دهید (قانون ۱۳۷۰، ماده ۱ تبصرهٔ ۱)؛ طبق پرسش‌های پرتکرار با هر دو شناسنامه مراجعه کنید تا المثنی ابطال و اصلی برگردانده شود.
گرفتن المثنی با داشتن شناسنامه جرم است؟
بله؛ ماده ۴۸ قانون ثبت احوال و ماده ۴ قانون ۱۳۷۰ آن را جزای نقدی دانسته‌اند و در تکرار حداکثر مجازات لازم است. میزان جزای نقدی را هیأت وزیران بازتعیین می‌کند و در این صفحه نیامده.
برای فرزند زیر ۱۵ سال چه کسی می‌تواند المثنی بگیرد؟
طبق پرسش‌های پرتکرار: اگر طلاق رخ داده، مادر با حکم حضانت؛ وگرنه پدر یا جد پدری. مبنای قانونی این قاعده در متن بررسی‌شده نبود و فقط از پرسش‌های پرتکرار است.
آیا المثنی دیگر صادر نمی‌شود چون کارت می‌دهند؟
در منبع رسمی بررسی‌شده چنین اعلامی نبود و خدمت «درخواست شناسنامه المثنی» در ۵ آبان ۱۴۰۵ در پورتال بود. «کیف هویت من» دیجیتال است و جایگزین‌شدن شناسنامه با کارت را نمی‌رساند.
فرق المثنی و تعویض چیست؟
المثنی برای مفقودی است؛ فرسودگی، عکس قدیمی، دوبرگی در ۱۵ سالگی و تغییر اطلاعات «تعویض» است. جدول همین صفحه.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب