بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
سردفتری

آزمون سردفتری: قانون، نصاب و اطلاعیه‌های رسمی

آزمون سردفتری و دفتریاری را سازمان سنجش برای سازمان ثبت برگزار می‌کند و قبولی در آن فقط اولین مرحله است. اینجا نصاب قانونی، مراحل بعد از آزمون و اطلاعیه‌های رسمی تاریخ‌دار سنجش را می‌خوانید؛ تاریخ آزمون بعدی، هزینه و ظرفیت چون اعلام نشده یا متغیرند نیامده‌اند.

آخرین اطلاعیه‌ها: ۵ آبان ۱۴۰۵
ماده ۵ قانون دفاتر (اصلاحی)
بازبینی ۵ آبان ۱۴۰۵

آزمون سردفتری چگونه است؟

پاسخ کوتاه: ماده ۵ قانون دفاتر اسناد رسمی که ماده ۳ قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار (مصوب ۱۴۰۰/۱۲/۲۴) اصلاحش کرده، سازمان ثبت را موظف می‌کند «هرساله» از طریق سازمان سنجش آموزش کشور آزمون سردفتری و دفتریاری برگزار کند. داوطلبی که دست‌کم هفتاد درصد امتیاز میانگین نمرات یک درصد برترین‌ها را کسب کند، به‌عنوان پذیرفته‌شده به سازمان ثبت معرفی می‌شود؛ برای مشمولان بند «چ» ماده ۸۸ برنامهٔ ششم این نصاب ۶۰ درصد است. قبولی طبق اعلام رسمی سنجش «صرفاً به معنای کسب حداقل امتیاز علمی لازم برای طی نمودن سایر مراحل از جمله استعلامات و اختبار بوده و قبول قطعی تلقی نمی‌شود».
تا ۵ آبان ۱۴۰۵ در سایت سنجش اطلاعیه‌ای دربارهٔ نوبت بعدی آزمون سردفتری و نتیجهٔ آزمون ۱۴۰۵/۰۶/۲۰ دیده نشد. تاریخ، ثبت‌نام و هزینهٔ هر دوره را فقط از اطلاعیهٔ همان دوره بگیرید؛ نشانی سنجش و سازمان ثبت را خودتان در مرورگر بنویسید.

اطلاعیه‌های رسمی تا ۵ آبان ۱۴۰۵

تاریخ اطلاعیهمضمون (از سایت سنجش)
۱۴۰۴/۱۲/۰۴راهنمای «آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی سال ۱۴۰۴»؛ ثبت‌نام از ۱۴۰۴/۱۲/۰۴ تا ۱۴۰۴/۱۲/۱۰
۱۴۰۵/۰۱/۱۷ثبت‌نام مجدد از ۱۴۰۵/۰۱/۱۷ تا ۱۴۰۵/۰۱/۲۲؛ زمان آزمون «پس از فراهم شدن شرایط عادی در کشور» اطلاع‌رسانی می‌شود
۱۴۰۵/۰۴/۰۸آزمون برای همهٔ متقاضیان روز جمعه ۱۴۰۵/۰۶/۲۰ برگزار می‌شود (نوبت سال ۱۴۰۴)
۱۴۰۵/۰۶/۱۴آزمون صبح جمعه ۱۴۰۵/۰۶/۲۰ در مراکز استان (طبق جدول پیوست)؛ کارت ورود به جلسه و مدرک شناسایی لازم است
پس از ۱۴۰۵/۰۶/۲۰اطلاعیهٔ نتیجه در صفحه‌های بررسی‌شده دیده نشد
۱۴۰۵/۰۵/۱۸ تا ۱۴۰۵/۰۶/۲۸آزمون دفتریاری ۱۴۰۵: ثبت‌نام از ۱۴۰۵/۰۵/۱۸، تمدید تا ۱۴۰۵/۰۵/۲۷؛ برگزاری صبح جمعه ۱۴۰۵/۰۷/۰۳ منحصراً در تهران

سابقهٔ دوره‌ها: دورهٔ ۱۴۰۲ در ۱۴۰۳/۰۲/۲۷ برگزار و نتیجه‌اش ۱۴۰۳/۰۵/۰۹ اعلام شد؛ دورهٔ ۱۴۰۳ از ثبت‌نام ۱۴۰۳/۰۱/۲۰ به آزمون ۱۴۰۳/۰۶/۰۲ و نتیجهٔ ۱۴۰۳/۰۸/۱۳ رسید. یعنی «هر سال» در قانون به معنای یک دورهٔ دقیق در هر سال تقویمی در عمل نبوده است.

سه آزمون جدا هستند و هر کدام اطلاعیهٔ خودش را دارد: سردفتر اسناد رسمی، دفتریار و سردفتر ازدواج و طلاق (که آزمون‌های ۱۴۰۳/۰۷/۲۰ و ۱۴۰۴/۰۹/۲۰ و نتایج جدا داشته).

نصاب قبولی و معنای «امتیاز»

نصاب نسبی است: هفتاد درصد میانگین نمرات یک درصد برترین‌ها (ماده ۵)، نه یک نمرهٔ ثابت؛ پس نمرهٔ خام قبولی هر دوره از رقابت همان دوره درمی‌آید. قانون تفسیر مواد ۳ تا ۵ قانون تسهیل (مصوب ۱۴۰۱/۰۶/۰۲) «امتیاز» را «میانگین وزنی نمرات ترازشده، مطابق شاخص‌های آماری در آزمون سراسری که توسط سازمان سنجش آموزش کشور اعمال می‌شود» معنا کرده است. قانون عدد صندلی یا ظرفیت را تعیین نکرده و راهنمای ۱۴۰۴ هم ظرفیتی نیاورده بود.

شرایط شرکت در آزمون (راهنمای ۱۴۰۴)

این فهرست را سازمان در راهنمای آزمون ۱۴۰۴ آورده و هر دوره ممکن است تغییر کند؛ متن قانونی شرایط در شرایط سردفتری و دفتریاری آمده است.

  • تابعیت ایران و التزام به شرع و قانون اساسی؛ برای آقایان کارت پایان خدمت یا معافیت دائم در زمان آزمون؛ نداشتن محکومیت محرومیت از حقوق اجتماعی و انفصال دائم؛
  • هنگام انتصاب: گواهی پزشکی قانونی دربارهٔ سلامت و نداشتن اعتیاد؛ هنگام صدور ابلاغ: نداشتن شغل منافی ماده ۱۵ (مثل قضاوت، وکالت دادگستری، هیأت‌مدیره شرکت‌ها، بانک و بیمه، هیأت علمی دانشگاه)؛
  • سن هنگام شروع کار نباید کمتر از ۲۴ و بیشتر از ۵۰ سال باشد؛ دفتریاران شاغل و ایثارگران بند «چ» از سقف سنی معافند؛
  • مدرک: کارشناسی یا بالاتر در حقوق قضایی، علوم ثبتی، حقوق ثبت اسناد و املاک، حقوق سردفتر اسناد رسمی یا الهیات (فقه و مبانی حقوق اسلامی)، یا راه‌های دیگر ماده ۶ (هر کارشناسی با سه سال دفتریاری، دفتریار اول با دیپلم و هفت سال سابقه، تصدیق اجتهاد). راهنما می‌گوید «افراد دارای مدرک تحصیلی معادل مجاز به ثبت‌نام و شرکت در آزمون نیستند».

سرفصل و ضرایب (راهنمای ۱۴۰۴)

درسضریب
ادبیات فارسی۲
عربی۱
حقوق ثبت۳
حقوق مدنی۳
حقوق جزا۲
حقوق تجارت۲
احکام شرعی۲
قانون دفاتر اسناد رسمی و آیین‌نامهٔ مربوط۳
اطلاعات عمومی و هوش۱

راهنمای ۱۴۰۴ می‌گوید «آزمون نمرهٔ منفی دارد». این جدول مال همان دوره است و دوره‌های بعد را تضمین نمی‌کند.

بعد از آزمون چه مراحلی هست؟

  1. پذیرفته‌شدگان به سازمان ثبت معرفی می‌شوند و استعلامات و تأیید صلاحیت انجام می‌شود.
  2. مصاحبه توسط هیأت اختبار از پذیرفته‌شدگان اعلامی سنجش، پس از طی مراحل تأیید صلاحیت توسط مراجع ذی‌صلاح (آیین‌نامهٔ ماده ۳ اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴، بند «پ»).
  3. ابلاغ سردفتری متناسب با امتیاز علمی پذیرفته‌شدگان و محل مورد تقاضا بر مبنای درجات حوزه‌های ثبتی استان صادر می‌شود (تبصرهٔ ۱ همان ماده).
  4. شرکت پذیرفته‌شدگان در دورهٔ کارآموزی که هیأت اختبار تعیین می‌کند الزامی است (تبصرهٔ ۳)؛ پس از ابلاغ، سردفتر ظرف سه ماه باید دفترخانه را تأسیس کند و شروع به کار کند (ماده ۴ آیین‌نامهٔ ۱۴۰۰).

مدت کارآموزی، قالب مصاحبه و اعضای هیأت اختبار، و مبلغ ضمانت سردفتر در این بررسی تأیید نشد و نیامده است. موانع و تخلفات انتظامی را در شکایت از سردفتر ببینید.

چه چیزهایی درست نیست

  • «قبولی در آزمون یعنی سردفتر شدن»؛ طبق اعلام رسمی سنجش فقط حداقل امتیاز علمی لازم است و استعلامات و اختبار بعد از آن می‌آید.
  • «حداقل نمرهٔ قبولی هر منطقه را سازمان تعیین می‌کند»؛ این تبصرهٔ ماده ۳ آیین‌نامهٔ ۱۴۰۰ بود و در ۱۴۰۲ جایگزین شد؛ اکنون نصاب قانونی ۷۰٪ میانگین یک درصد برترین‌هاست.
  • «ماده ۵ یعنی تعیین تعداد دفترخانه بر پایهٔ جمعیت»؛ آن متن ۱۳۵۴ است و در ۱۴۰۱ جایگزین شد.
  • «آزمون سردفتری، دفتریاری و سردفتر ازدواج و طلاق یکی است»؛ سه آزمون جدا با اطلاعیه‌های جدا هستند.
  • «مدرک معادل پذیرفته می‌شود» و «سن همیشه ۲۴ تا ۵۰»؛ راهنما اولی را رد می‌کند و برای دفتریاران شاغل و ایثارگران بند «چ» استثنای سنی دارد.

ادامهٔ مسیر

شرایط سردفتری و دفتریاری

مدرک، سن و موانع قانونی. بخوانید ←

شکایت از سردفتر

تخلفات و مجازات انتظامی. بخوانید ←

تبدیل قولنامه به سند رسمی

کار روزمرهٔ دفترخانه. راهنما ←

دفاتر ازدواج و طلاق

سردفتر ازدواج و طلاق کیست؟ بخوانید ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۵ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران (۱۳۵۴): ماده ۵ اصلاحی با ماده ۳ قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار (مجلس ۱۴۰۰/۱۲/۲۴؛ شورای نگهبان ۱۴۰۱/۱/۳۰)؛ ماده‌های ۶، ۹، ۱۲، ۱۵ و ۶۹ (متن ۱۳۵۴).
  • قانون تفسیر مواد ۳، ۴ و ۵ قانون تسهیل (مجلس ۱۴۰۱/۶/۲)؛ آیین‌نامهٔ قانون دفاتر، ماده ۳ اصلاحی (رئیس قوه قضاییه ۱۴۰۲/۳/۲۴) و ماده ۴ (۱۴۰۰).
  • اطلاعیه‌ها و راهنماهای سازمان سنجش آموزش کشور (دریافت ۵ آبان ۱۴۰۵؛ بروزرسانی سایت ۱۴۰۵/۰۸/۰۴). تاریخ آزمون بعدی، نتیجهٔ آزمون ۱۴۰۵/۰۶/۲۰، ظرفیت، هزینه، مبلغ ضمانت و درآمد سردفتر در این صفحه نیامده؛ اعلام نشده یا در متن قانون نیست.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

آزمون سردفتری چه زمانی برگزار می‌شود؟
قانون می‌گوید هرساله و از طریق سازمان سنجش؛ در عمل دورهٔ ۱۴۰۲ در ۱۴۰۳/۰۲/۲۷، دورهٔ ۱۴۰۳ در ۱۴۰۳/۰۶/۰۲ و دورهٔ ۱۴۰۴ در ۱۴۰۵/۰۶/۲۰ برگزار شد. تا ۵ آبان ۱۴۰۵ اطلاعیهٔ نوبت بعدی دیده نشد.
نمرهٔ قبولی آزمون سردفتری چقدر است؟
عدد ثابتی نیست. ماده ۵ هفتاد درصد میانگین نمرات یک درصد برترین‌ها را می‌خواهد (شصت درصد برای مشمولان بند «چ» ماده ۸۸ برنامهٔ ششم)؛ «امتیاز» یعنی میانگین وزنی نمرات ترازشده.
با قبولی در آزمون سردفتر می‌شوم؟
نه. سنجش اعلام کرده قبولی فقط حداقل امتیاز علمی برای طی مراحل بعدی (استعلامات و اختبار) است و قبول قطعی نیست؛ بعد از آن مصاحبه، کارآموزی و ابلاغ می‌آید.
ظرفیت آزمون سردفتری چند نفر است؟
قانون عدد صندلی نگفته و راهنمای ۱۴۰۴ ظرفیتی ذکر نکرده بود؛ عدد ظرفیت در این بررسی تأیید نشد.
چه مدرکی برای شرکت لازم است؟
طبق راهنمای ۱۴۰۴ کارشناسی یا بالاتر در رشته‌های حقوقی و مرتبط یا راه‌های دیگر ماده ۶؛ مدرک «معادل» پذیرفته نمی‌شود. جزئیات قانونی در صفحهٔ شرایط سردفتری آمده است.
آزمون دفتریاری با سردفتری فرق دارد؟
بله، آزمون جدا با اطلاعیهٔ جدا است. دفتریاری ۱۴۰۵: ثبت‌نام ۱۴۰۵/۰۵/۱۸ (تمدید تا ۱۴۰۵/۰۵/۲۷) و آزمون صبح جمعه ۱۴۰۵/۰۷/۰۳ فقط در تهران.
هزینهٔ ثبت‌نام آزمون سردفتری چقدر است؟
هزینه را راهنمای هر دوره می‌گوید و تغییر می‌کند؛ این صفحه عددی نمی‌آورد. رقم دورهٔ جاری را از اطلاعیهٔ سازمان سنجش بخوانید.
آزمون سردفتری سرفصل و ضرایب دارد؟
راهنمای ۱۴۰۴ نُه درس با ضریب‌های ۱ تا ۳ و نمرهٔ منفی داشت (جدول همین صفحه). برای دورهٔ بعد باید راهنمای همان دوره را ببینید.
بعد از قبولی چقدر طول می‌کشد دفترخانه بگیرم؟
قانون مدت کلی نگفته. آیین‌نامه مراحل (استعلامات، مصاحبه، کارآموزی، ابلاغ) و مهلت سه‌ماهه برای تأسیس دفترخانه پس از ابلاغ را می‌گوید؛ زمان عملی تأیید نشد.
درآمد سردفتر چقدر است؟
در قانون عددی نیست؛ ماده ۵۰ فقط انواع وجوه وصولی دفترخانه را برمی‌شمارد. این صفحه درآمد نمی‌نویسد.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب