کارهایی که زن در خانهٔ مشترک انجام داده — از خانه‌داری تا نگهداری فرزند — اگر به دستور شوهر و بدون قصدِ رایگان بوده، «اجرت» دارد. این حقِ مستقل از مهریه و نفقه است و مطالبه‌اش هم منتظر طلاق نمی‌ماند.
طبق تبصرهٔ مادهٔ ۳۳۶ قانون مدنی، اگر زن کارهایی را که شرعاً به عهده‌اش نبوده و عرفاً اجرت دارد، به دستور شوهر و بدون قصد تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه ثابت شود، دادگاه اجرتالمثل آن کارها را محاسبه و به پرداختش حکم می‌دهد. رسیدگی به این دعوا در صلاحیت دادگاه خانواده است (مادهٔ ۴ قانون حمایت خانواده).
⚠️ این متن قالب آموزشی است. جاهای خالی (……) را با اطلاعات پرونده‌تان پر کنید، بندهای نامربوط را حذف کنید و پیش از ثبت، استنادها را با متن قانون تطبیق دهید. نمونه دادخواست‌های دیگر ←
طبق تبصرهٔ الحاقی به ماده ۳۳۶ قانون مدنی، سه شرط اصلی باید جمع باشد:
خانه‌داری، آشپزی، نگهداری فرزندان و کارهایی که شرعاً وظیفهٔ زن نبوده است.
کارها به دستور شوهر انجام شده باشد؛ این شرط هم مثل بقیهٔ شرایط باید برای دادگاه ثابت شود (تبصرهٔ مادهٔ ۳۳۶ قانون مدنی).
زن قصد انجام رایگان نداشته باشد. متن اصلی مادهٔ ۳۳۶ اجرت را لازم میداند «مگر اینکه معلوم شود که قصد تبرع داشته است»؛ به همین دلیل اصل را معمولاً بر عدم تبرع میگذارند.
| عنوان | مبنا | نحوهٔ تعیین |
|---|---|---|
| اجرتالمثل | کارِ انجامشده در ایام زوجیت | کارشناس رسمی با توجه به نوع کار، سالهای زندگی و وضعیت زن، ارزش‌گذاری میکند |
| نحله (بخشش) | وقتی شرایط اجرتالمثل جمع نباشد | دادگاه در طلاق، با توجه به سالهای زندگی مشترک، نوع کارهای زن و وسع مالی زوج تعیین میکند |
| مهریه | توافق در عقد | طبق عقدنامه؛ ربطی به کار خانه ندارد |
| نفقه | زندگی جاری زوجیت | هزینهٔ متعارف زندگی زن؛ جدا از اجرت کارها |
مطالبهٔ اجرتالمثل در زمان زوجیت یا هنگام طلاق ممکن است؛ منتظر طلاق ماندن لازم نیست.
دادگاه پرونده را به کارشناس رسمی می‌فرستد تا با لحاظ سالهای زندگی مشترک، مبلغ را تعیین کند.
پس از قطعیت، از طریق اجرای احکام قابل وصول است. در طلاق، دادگاه تکلیف اجرتالمثل را هم معین میکند و ثبت طلاق موکول به پرداخت حقوق مالی زوجه است، مگر با رضایت زوجه یا حکم قطعی اعسار زوج یا تقسیط (مادهٔ ۲۹ قانون حمایت خانواده).
شرح سالهای زندگی، مستندات و خواسته را بده؛ پارسی وکیل دادخواست استاندارد تنظیم میکند.
اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.
روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.
مشاهده گزینه‌های نصب