حق حبس یعنی خودداری از تسلیم یا ایفای وظیفه تا طرف مقابل هم تسلیم کند. قانون آن را به‌صراحت در سه جا آورده: بیع (مواد ۳۷۷ تا ۳۸۰)، زوجه در برابر مهر حال (۱۰۸۵ و ۱۰۸۶) و حق‌العمل‌کار (ماده ۳۷۱ قانون تجارت). اینجا هر کدام با متن ماده و دو رأی وحدت رویه می‌آید.
| حالت | ماده | حکم |
|---|---|---|
| بیع | ق.م ۳۷۷ | هر یک از بایع و مشتری میتواند تا تسلیم طرف دیگر از تسلیم مبیع یا ثمن خودداری کند؛ اگر مبیع یا ثمن مؤجل باشد، هرکدام که حال است باید تسلیم شود |
| بیع (تسلیم اختیاری) | ق.م ۳۷۸ | بایعی که پیش از اخذ ثمن مبیع را به میل خود تسلیم کند، حق استرداد ندارد مگر در مورد خیار فسخ |
| بیع (ورشکستگی مشتری) | ق.م ۳۸۰ | اگر مشتری مفلس شود و مبیع تسلیم نشده باشد، بایع میتواند از تسلیم امتناع کند |
| زوجه | ق.م ۱۰۸۵ | زن تا مهر تسلیم نشده میتواند از ایفای وظایف زناشویی امتناع کند، مشروط بر حال بودن مهر؛ این امتناع مسقط نفقه نیست |
| زوجه (زوال) | ق.م ۱۰۸۶ | اگر زن پیش از اخذ مهر به اختیار وظایف را انجام دهد، دیگر از ماده ۱۰۸۵ استفاده نمی‌کند، ولی حق مطالبهٔ مهر ساقط نمیشود |
| حق‌العمل‌کار | ق.ت ۳۷۱ | برای وصول مطالباتش از آمر، نسبت به اموال موضوع معامله یا قیمت دریافتی حق حبس دارد |
اینکه برخی دادگاه‌ها این رأی‌ها را محدودتر می‌خوانند یا نتیجهٔ دعاوی الزام به تمکین چه میشود، در این بررسی تأیید نشد و این صفحه آن را نمی‌گوید. مهریه: محاسبه مهریه به نرخ روز؛ نفقه: راهنمای نفقه.
آخرین بازبینی محتوا: ۶ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.
این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.
اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.
روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.
مشاهده گزینه‌های نصب