بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
رأی وحدت رویه · محاسبهٔ خسارت تأخیر تأدیه

رأی وحدت رویهٔ شمارهٔ ۸۵۰

دیوان عالی کشور گفت خسارت تأخیر تأدیهٔ مادهٔ ۵۲۲ بر مبنای «شاخص سالانه» حساب می‌شود و روش محاسبه را هم نوشت.

تاریخ رأی: ۱۴۰۳/۰۵/۱۶
هیئت عمومی دیوان عالی کشور
متن از نسخهٔ منتشرشدهٔ رسمی

این رأی چه چیزی را روشن کرد؟

پاسخ کوتاه: هیئت عمومی دیوان عالی کشور روش محاسبهٔ خسارت تأخیر تأدیهٔ مادهٔ ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی را چنین نوشت: عدد شاخص در زمان تأدیه تقسیم بر عدد شاخص در زمان سررسید، ضرب در مبلغ اصل دین. عدد به‌دست‌آمده مبلغ دین با احتساب خسارت تأخیر تأدیه است.

رأی می‌گوید با توجه به تصریح ماده، محاسبه بر مبنای «شاخص سالانه» است. در همان متن آمده است که بانک مرکزی این شاخص را «به صورت جدول ماهانه» منتشر می‌کند، و خسارت تأخیر تأدیه شامل سودهای مرکب نمی‌شود.

دادگاه‌ها سر چه چیزی اختلاف داشتند؟

خلاصهٔ گزارش پرونده به نقل از متن منتشرشدهٔ رأی.

طبق گزارش پرونده، رئیس کل دادگستری استان یزد اعلام کرده بود شعبه‌های دوم و دهم دادگاه تجدیدنظر استان یزد دربارهٔ اینکه مبنای محاسبهٔ خسارت تأخیر تأدیه شاخص سالانه است یا ماهانه، آرای مختلف داده‌اند.

هیئت عمومی رأی شعبهٔ دوم دادگاه تجدیدنظر استان یزد را، تا حدی که با این نظر انطباق دارد، با اکثریت آرا صحیح و منطبق با موازین قانونی تشخیص داد.

متن رأی وحدت رویهٔ ۸۵۰

رأی ۸۵۰
هیئت عمومی دیوان عالی کشور · ۱۴۰۳/۰۵/۱۶

مستفاد از ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۲۱/۱/۱۳۷۹، در دعاوی مالی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج است، برای جبران خسارت واردشده به داین، با احراز شرایط مندرج در این ماده از قبیل تمکّن مالی مدیون و امتناع وی از پرداخت دین، خسارت تأخیر تأدیه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی به صورت جدول ماهانه منتشر می گردد، مقرّر شده است که نحوه محاسبه: حاصل تقسیم عدد شاخص در زمان تأدیه بر عدد شاخص در زمان سررسید ضرب در مبلغ اصل دین شده و عدد به دست آمده، مبلغ دین با احتساب خسارت تأخیر تأدیه خواهد بود. لذا با توجه به تصریح ماده قانونی مرقوم و عبارات به کار برده شده در آن، محاسبه خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای «شاخص سالانه» است. ضمناً خسارت تأخیر تأدیه شامل سود های مرکّب که فاقد وجه شرعی است، نخواهد بود. بنابراین رأی شعبه دوّم دادگاه تجدید نظر استان یزد تا حدی که با این نظر انطباق دارد با اکثریت آراء اعضای هیأت عمومی، صحیح و منطبق با موازین قانونی تشخیص داده شد. این رأی طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور، دادگاه ها و سایر مراجع اعم از قضایی و غیر آن لازم الاتباع است.

متن «رأی» عیناً از نسخهٔ منتشرشده نقل شده است؛ گزارش پرونده و نظر دادستان در منبع رسمی آمده است.

نکته‌هایی که از خود متن برمی‌آید

  • شرط‌های مادهٔ ۵۲۲ باید احراز شود؛ رأی از «تمکّن مالی مدیون و امتناع وی از پرداخت دین» نام می‌برد.
  • فرمول: (شاخص زمان تأدیه ÷ شاخص زمان سررسید) × اصل دین = دین با خسارت تأخیر.
  • مبنا «شاخص سالانه» است؛ جدولی که بانک مرکزی منتشر می‌کند ماهانه است.
  • خسارت تأخیر تأدیه شامل سود مرکب نیست.
این صفحه فقط متن رأی را بازگو می‌کند و تفسیر تازه‌ای به آن اضافه نمی‌کند. اینکه از جدول بانک مرکزی کدام عدد برای زمان سررسید و زمان تأدیه به کار می‌رود در صفحهٔ ماشین‌حساب خسارت تأخیر تأدیه توضیح داده شده است؛ مبلغ نهایی را دادگاه یا اجرای احکام تعیین می‌کند.

این رأی کجا به کار می‌آید؟

محاسبهٔ خسارت تأخیر تأدیه

با شاخص بانک مرکزی. محاسبه ←

ارزش پول به نرخ روز

تبدیل مبلغ قدیمی به ارزش امروز. محاسبه ←

نمونه دادخواست مطالبهٔ وجه

متن آماده با خروجی Word. نمونه ←

فهرست همهٔ ماده‌ها و رأی‌های وحدت رویه: قانون‌خوان پارسی وکیل.

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۲۵ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • رأی وحدت رویهٔ شمارهٔ ۸۵۰ هیئت عمومی دیوان عالی کشور، مورخ ۱۴۰۳/۰۵/۱۶.
  • طبق مادهٔ ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری، رأی وحدت رویه در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور، دادگاه‌ها و سایر مراجع لازم‌الاتباع است.
  • متن کامل در سامانهٔ قوانین مرکز پژوهش‌های مجلس

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

رأی وحدت رویه ۸۵۰ دربارهٔ چیست؟
دربارهٔ مبنای محاسبهٔ خسارت تأخیر تأدیهٔ مادهٔ ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی است. هیئت عمومی دیوان عالی کشور گفت محاسبه بر مبنای «شاخص سالانه» است و روش آن را نوشت.
فرمول خسارت تأخیر تأدیه در رأی ۸۵۰ چیست؟
به گفتهٔ رأی: حاصل تقسیم عدد شاخص در زمان تأدیه بر عدد شاخص در زمان سررسید، ضرب در مبلغ اصل دین؛ عدد به‌دست‌آمده مبلغ دین با احتساب خسارت تأخیر تأدیه است.
سود مرکب در خسارت تأخیر تأدیه حساب می‌شود؟
نه. متن رأی می‌گوید خسارت تأخیر تأدیه شامل سودهای مرکب که فاقد وجه شرعی است نخواهد بود.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب