تأمین خواسته یعنی دادگاه پیش از صدور حکم، اموال خوانده را توقیف میکند تا اگر حکم به نفع شما شد، چیزی برای اجرا مانده باشد. اینجا حالت‌های درخواست، شرایط پذیرش، خسارت احتمالی، مهلت‌ها و راه‌های اعتراض را با شمارهٔ ماده می‌خوانید.
| بند | شرط | نکته |
|---|---|---|
| الف | دعوا مستند به سند رسمی باشد | سند رسمی یعنی سندی که در اداره ثبت، دفتر اسناد رسمی یا نزد مأمور رسمی در حدود صلاحیتش و طبق مقررات تنظیم شده باشد (ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی) |
| ب | خواسته در معرض تضییع یا تفریط باشد | قانون این دو واژه را تعریف نکرده؛ دادگاه با رسیدگی به دلایل درخواست‌کننده تشخیص می‌دهد (ماده ۱۱۵) |
| ج | مواردی که قانون، دادگاه را به پذیرش مکلف کرده | خود ماده «اوراق تجاری واخواست‌شده» را به‌عنوان نمونه آورده است |
| د | خواهان خسارت احتمالی را نقداً به صندوق دادگستری بپردازد | تبصره: میزان خسارت احتمالی با دادگاه است و صدور قرار موکول به ایداع آن میشود |
بند «د» یعنی حتی بدون سند رسمی و بدون خطر تضییع، با سپردن خسارت احتمالی دادگاه مکلف به قبول است؛ البته به شرط معلوم بودن خواسته (ماده ۱۱۳). بهایش این است که اگر در دعوا محکوم به بطلان شوید یا حقی برایتان اثبات نشود، خوانده میتواند خسارت ناشی از قرار تأمین را از شما بگیرد (ماده ۱۲۰؛ بخش «خسارت» پایین‌تر).
اگر قرار تأمین اجرا شود و خواهان با رأی قطعی محکوم به بطلان دعوا شود یا حقی برایش اثبات نشود، خوانده ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ حکم قطعی میتواند خسارتی را که از قرار تأمین به او وارد شده، با تسلیم دلایل به دادگاه صادرکنندهٔ قرار مطالبه کند (ماده ۱۲۰). این مطالبه بدون تشریفات دادرسی و بدون پرداخت هزینهٔ دادرسی است؛ طرف مقابل ظرف ده روز دفاع میکند و رأی دادگاه قطعی است. اگر خوانده در مهلت مطالبه نکند، وجهی که بابت خسارت احتمالی سپرده شده به درخواست خواهان مسترد میشود.
| تأمین خواسته | دستور موقت | تأمین دلیل | |
|---|---|---|---|
| ماهیت | توقیف اموال خوانده (م۱۲۱) | توقیف مال، انجام عمل یا منع از امری (م۳۱۶) | فقط ملاحظه و صورت‌برداری از دلیل (م۱۴۹) |
| شرط اصلی | یکی از حالت‌های ماده ۱۰۸؛ خواسته معلوم یا عین معین (م۱۱۳) | فوریت تعیین تکلیف (م۳۱۰)؛ تشخیص فوریت با دادگاه (م۳۱۵) | احتمال دشوار یا ناممکن شدن استفاده از دلیل در آینده (م۱۴۹) |
| زمان درخواست | قبل از دادخواست، ضمن آن یا تا پیش از حکم قطعی (م۱۰۸) | هر زمان که فوریت باشد؛ اگر دعوا مطرح است در همان دادگاه (م۳۱۰ و ۳۱۱) | هنگام دادرسی یا قبل از اقامهٔ دعوا (م۱۵۰) |
| مهلت دادخواست اصل دعوا (اگر پیش از دعوا گرفته شده) | ده روز از صدور قرار (م۱۱۲) | بیست روز از صدور دستور (م۳۱۸) | در مواد ۱۴۹ تا ۱۵۵ نیامده |
| خسارت احتمالی | میزان با دادگاه و صدور قرار موکول به ایداع (تبصرهٔ م۱۰۸)؛ جبران طبق م۱۲۰ | دادگاه مکلف به اخذ تأمین مناسب است (م۳۱۹)؛ جبران طبق م۳۲۳ | در مواد ۱۴۹ تا ۱۵۵ نیامده |
| اعتراض | خوانده ظرف ده روز از ابلاغ (م۱۱۶)؛ قبول یا رد قابل تجدیدنظر نیست (م۱۱۹) | مستقلاً قابل اعتراض، تجدیدنظر و فرجام نیست؛ ضمن تجدیدنظر از رأی اصلی میشود (م۳۲۵) | در مواد ۱۴۹ تا ۱۵۵ نیامده |
| مرجع | دادگاه صالح به رسیدگی به دعوا (م۱۱۱) | دادگاه رسیدگی‌کنندهٔ اصل دعوا، وگرنه دادگاه صالح به آن (م۳۱۱) | دادگاه (م۱۴۹) |
تأمین خواسته مال را توقیف میکند؛ دستور موقت برای اموری است که فوریت دارد و میتواند انجام کار یا منع از کاری هم باشد؛ تأمین دلیل فقط برای حفظ دلیل است. توضیح کامل‌ترشان: دستور موقت چیست؟ و تأمین دلیل چیست؟.
متن آمادهٔ درخواست تأمین خواسته، قبل و ضمن دادخواست، با دانلود Word.
آخرین بازبینی محتوا: ۵ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.
این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.
اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.
روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.
مشاهده گزینه‌های نصب