بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
قانون آیین دادرسی مدنی · ایرادات خوانده

ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی

یازده ایرادی که خوانده می‌تواند همراه با پاسخ به ماهیت دعوا مطرح کند، از صلاحیت دادگاه تا مهلت قانونی.

متن تطبیق‌شده با دو منبع
بازبینی ۲۵ آبان ۱۴۰۵
ماده + توضیح + ماده‌های مرتبط
قانون‌خوان تعاملی · ۱۴۰۵/۰۸/۲۶

پیش از جلسه: نقشهٔ ایرادهای مادهٔ ۸۴

۱۱ بند را بررسی کن و برای هر ایراد محتمل، مدرک لازم، اثر قانونی و موضوعی که هنوز باید اثبات شود را بگیر.

این فرم برای آماده‌سازی دفاع خوانده در دعوای مدنی است. «نشانه دارم» به معنی پذیرش ایراد نیست. دفاع ماهوی و مهلت‌های ابلاغ را جداگانه پیگیری کن.

رفتن به متن ماده ↓

اول یک مثال آموزشی ببین

مثال‌ها فرضی‌اند. می‌توانی پاسخ‌ها را تغییر بدهی و اثر هر تغییر را ببینی.

پاسخ‌ها در همین مرورگر پردازش می‌شوند؛ فرم اطلاعاتی به سرور نمی‌فرستد و در مرورگر ذخیره نمی‌کند. گزارش را فقط در صورت نیاز دریافت کن.

۱ مرحلهٔ رسیدگی
۲ مرجع و پرونده‌های موازی
۳ اشخاص، نمایندگی و حکم قبلی
۴ خواسته و موعد قانونی

در حال آماده‌سازی ابزار…

گزارش و فهرست مدارک

بعد از بررسی، مدارکی را که آماده داری علامت بزن. گزارش، پاسخ‌ها، دلیل نتیجه و وضعیت مدارک را همراه منابع نگه می‌دارد.

گزارش پس از بررسی آماده می‌شود. فایل گزارش با مرورگر باز می‌شود؛ PDF از پنجرهٔ چاپ ذخیره می‌شود.

مبنای بررسی و منابع

غربالگری مادهٔ ۸۴ با لحاظ مواد ۸۷، ۸۸، ۸۹، ۹۰ و در پرونده‌های مرتبط مادهٔ ۱۰۳؛ نتیجه لایحهٔ آمادهٔ ثبت یا تشخیص قطعی صلاحیت و اعتبار امر مختوم نیست.

قدم بعدی

نتیجهٔ ابزار را کنار متن و مدارک صفحهٔ بعد بررسی کن.

متن مادهٔ ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی

ماده ۸۴
قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی

در موارد زیر خوانده می‌تواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا ایراد کند:

۱- دادگاه صلاحیت نداشته باشد.

۲- دعوا بین همان اشخاص در همان دادگاه یا دادگاه هم‌عرض دیگری قبلاً اقامه شده و تحت رسیدگی باشد و یا اگر همان دعوا نیست دعوایی باشد که با ادعای خواهان ارتباط کامل دارد.

۳- خواهان به جهتی از جهات قانونی از قبیل صغر، عدم رشد، جنون یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی، اهلیت قانونی برای اقامه دعوا نداشته باشد.

۴- ادعا متوجه شخص خوانده نباشد.

۵- کسی که به عنوان نمایندگی اقامه دعوا کرده از قبیل وکالت یا ولایت یا قیمومت و سمت او محرز نباشد.

۶- دعوای طرح شده سابقاً بین همان اشخاص یا اشخاصی که اصحاب دعوا قائم‌مقام آنان هستند، رسیدگی شده نسبت به آن حکم قطعی صادر شده باشد.

۷- دعوا بر فرض ثبوت، اثر قانونی نداشته باشد از قبیل وقف و هبه بدون قبض.

۸- مورد دعوا مشروع نباشد.

۹- دعوا جزمی نبوده بلکه ظنی یا احتمالی باشد.

۱۰- خواهان در دعوای مطروحه ذی‌نفع نباشد.

۱۱- دعوا خارج از موعد قانونی اقامه شده باشد.

متن از نسخهٔ اصلاح‌شدهٔ قانون نقل شده و با منبع دوم تطبیق داده شده است.

مادهٔ ۸۴ چه می‌گوید؟

پاسخ کوتاه: مادهٔ ۸۴ فهرست ایرادهایی را می‌دهد که خوانده می‌تواند «ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا» مطرح کند. ماده یازده بند دارد، از نداشتن صلاحیت دادگاه تا اقامهٔ دعوا خارج از موعد قانونی.

زمان طرح ایراد مهم است. مادهٔ ۸۷ می‌گوید ایرادات و اعتراضات باید تا پایان اولین جلسهٔ دادرسی مطرح شود، مگر سبب ایراد بعداً پیدا شود.

نتیجهٔ پذیرفته شدن ایراد را مادهٔ ۸۹ می‌گوید: در ایراد صلاحیت، قرار عدم صلاحیت؛ در دعوای مطرح در دادگاه دیگر، فرستادن پرونده به همان دادگاه؛ و در بقیهٔ موارد، قرار رد دعوا. نمونهٔ متن در صفحهٔ لایحهٔ ایرادات شکلی است.

نکته‌های متن

  • بند ۱: صلاحیت نداشتن دادگاه.
  • بند ۲: همان دعوا، یا دعوایی با ارتباط کامل، قبلاً در همان دادگاه یا دادگاه هم‌عرض اقامه شده و تحت رسیدگی است.
  • بندهای ۳، ۵ و ۱۰: اهلیت نداشتن خواهان، محرز نبودن سمت نماینده و ذی‌نفع نبودن خواهان.
  • بند ۴: ادعا متوجه شخص خوانده نیست.
  • بند ۶: دعوا قبلاً بین همان اشخاص یا قائم‌مقام آن‌ها رسیدگی و حکم قطعی دربارهٔ آن صادر شده است.
  • بندهای ۷، ۸ و ۹: دعوا بر فرض ثبوت اثر قانونی ندارد، مورد دعوا مشروع نیست، یا دعوا جزمی نیست.
  • بند ۱۱: دعوا خارج از موعد قانونی اقامه شده است.

ماده‌هایی که کنار این ماده خوانده می‌شوند

متن هر ماده عیناً از قانون نقل شده است.

مادهٔ ۸۷ قانون آیین دادرسی مدنی
ایرادات و اعتراضات باید تا پایان اولین جلسه دادرسی به عمل آید مگر این‌که سبب ایراد متعاقباً حادث شود.
مهلت طرح ایراد: تا پایان اولین جلسهٔ دادرسی، مگر سبب ایراد بعداً حادث شود.
مادهٔ ۸۸ قانون آیین دادرسی مدنی
دادگاه قبل از ورود در ماهیت دعوا، نسبت به ایرادات و اعتراضات وارده اتخاذ تصمیم می‌نماید. در صورت مردود شناختن ایراد، وارد ماهیت دعوا شده رسیدگی خواهد نمود.
دادگاه پیش از ورود به ماهیت دربارهٔ ایرادها تصمیم می‌گیرد.
مادهٔ ۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی
در مورد بند ۱ ماده ۸۴ هرگاه دادگاه، خود را صالح نداند مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت می‌نماید و طبق ماده ۲۷ عمل می‌کند و در مورد بند ۲ ماده ۸۴ هرگاه دعوا در دادگاه دیگری تحت رسیدگی باشد، از رسیدگی به دعوا خودداری کرده پرونده را به دادگاهی که دعوا در آن مطرح است می‌فرستد و در سایر موارد یاد شده در ماده ۸۴ قرار رد دعوا صادر می‌نماید.
نتیجهٔ هر ایراد: قرار عدم صلاحیت، فرستادن پرونده به دادگاه دیگر یا قرار رد دعوا.
مادهٔ ۹۰ قانون آیین دادرسی مدنی
هرگاه ایرادات تا پایان جلسه اول دادرسی اعلام نشده باشد دادگاه مکلف نیست جدا از ماهیت دعوا نسبت به آن رای دهد.
اگر ایراد تا پایان جلسهٔ اول گفته نشود، دادگاه مکلف نیست جدا از ماهیت دربارهٔ آن رأی بدهد.

این ماده کجا به کار می‌آید؟

نمونه لایحهٔ ایرادات شکلی

متن آماده برای طرح ایرادهای مادهٔ ۸۴. نمونه ←

نمونه لایحهٔ دفاعیه

ساختار دفاع در ماهیت دعوا. نمونه ←

مهلت‌های قانونی

مهلت‌های مهم دادرسی. راهنما ←

لایحه چیست؟

انواع لایحه در دادگاه. توضیح ←

فهرست همهٔ ماده‌ها و رأی‌های وحدت رویه: قانون‌خوان پارسی وکیل.

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۲۵ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، مادهٔ ۸۴ و مادهٔ ۸۷، مادهٔ ۸۸، مادهٔ ۸۹، مادهٔ ۹۰.
  • متن ماده با دو منبع مستقل تطبیق داده شده است؛ اگر اصلاح تازه‌ای تصویب شده باشد، متن روز ملاک است.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

ایرادات ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی چیست؟
یازده ایراد است: صلاحیت نداشتن دادگاه؛ مطرح بودن همان دعوا یا دعوای مرتبط در دادگاه دیگر؛ اهلیت نداشتن خواهان؛ متوجه نبودن ادعا به خوانده؛ محرز نبودن سمت نماینده؛ رسیدگی قبلی و صدور حکم قطعی؛ نداشتن اثر قانونی بر فرض ثبوت؛ مشروع نبودن مورد دعوا؛ جزمی نبودن دعوا؛ ذی‌نفع نبودن خواهان؛ و اقامهٔ دعوا خارج از موعد قانونی.
ایرادات را تا چه زمانی باید مطرح کرد؟
طبق مادهٔ ۸۷ قانون آیین دادرسی مدنی، ایرادات و اعتراضات باید تا پایان اولین جلسهٔ دادرسی به عمل آید، مگر اینکه سبب ایراد متعاقباً حادث شود.
اگر دادگاه ایراد را بپذیرد چه می‌شود؟
طبق مادهٔ ۸۹: در ایراد صلاحیت، دادگاه قرار عدم صلاحیت صادر می‌کند؛ اگر دعوا در دادگاه دیگری تحت رسیدگی باشد، پرونده را به همان دادگاه می‌فرستد؛ و در سایر موارد مادهٔ ۸۴ قرار رد دعوا صادر می‌کند.
اگر ایراد را بعد از جلسهٔ اول بگویم چه می‌شود؟
مادهٔ ۹۰ می‌گوید هرگاه ایرادات تا پایان جلسهٔ اول دادرسی اعلام نشده باشد، دادگاه مکلف نیست جدا از ماهیت دعوا نسبت به آن رأی دهد.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب