بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
بیمه و خودرو

بیمه بدنه خودرو: پوشش، استثنا و دریافت خسارت

قرارداد بیمه بدنه بر پایهٔ «شرایط عمومی بیمه‌نامهٔ بدنه وسایل نقلیه زمینی» بسته می‌شود که شورای عالی بیمه در ۱۳۸۴/۱۲/۹ تصویب کرده است. اینجا همان متن را می‌خوانید: چه خسارتی پوشش دارد، چه چیزی مستثنا است، بیمه‌گذار چه وظیفه‌ای دارد و خسارت کلی و جزئی چگونه حساب می‌شود. قیمت و حق بیمه نمی‌گوییم؛ آن‌ها در بیمه‌نامهٔ شماست.

آیین‌نامهٔ شورای عالی بیمه ۱۳۸۴/۱۲/۹
۲۴ ماده و ۱۰ تبصره
بازبینی ۱۴ آبان ۱۴۰۵

بیمه بدنه در یک نگاه

پاسخ کوتاه: بیمه بدنه خسارت‌های وارد به خود خودرو را جبران می‌کند، نه خسارت به دیگران. طبق شرایط عمومی ۱۳۸۴ این خطرها پوشش دارند: برخورد، واژگونی و سقوط؛ آتش‌سوزی، صاعقه و انفجار؛ سرقت؛ و هزینه‌های نجات و انتقال. مواردی هم مستثنا یا غیرقابل‌جبران‌اند (مثلاً سیل و زلزله، کاهش ارزش خودرو، رانندهٔ بدون گواهینامه). بیمه‌گذار باید حداکثر ظرف پنج روز کاری از اطلاع از حادثه آن را اعلام کند و پیش از موافقت بیمه‌گر خودرو را تعمیر نکند.
  • اگر شرایط بیمه‌نامه یا الحاقیهٔ شما چیز دیگری گفته باشد، همان ملاک است؛ آیین‌نامه برخی استثنائات را «مگر آنکه در بیمه‌نامه یا الحاقیه به نحو دیگری توافق شده باشد» می‌گذارد.
  • فرانشیز در آیین‌نامه فقط تعریف شده و میزانش را بیمه‌نامهٔ شما مشخص می‌کند؛ در این صفحه عدد فرانشیز یا حق بیمه نیامده است.
  • تصادف با خودروی دیگر: خسارت طرف مقابل را بیمهٔ شخص ثالث می‌پردازد؛ راهنمای مطالبهٔ خسارت از بیمهٔ شخص ثالث و تقصیر در تصادف را ببینید.
متن آیین‌نامه از نسخه‌ای که یک شرکت بیمه منتشر کرده نقل شده و اعداد کلیدی آن با نسخهٔ دیگری هم تطبیق داده شده‌اند. اگر بعدها اصلاحیه‌ای آمده باشد یا شرکت‌ها الحاقیه بگذارند، متن بیمه‌نامهٔ شما مقدم است.

چه چیزی پوشش دارد، چه چیزی ندارد؟

ماده‌های ۳ تا ۶ آیین‌نامه. ستون سوم عین یا خلاصهٔ متن است.

دستهمادهآنچه آیین‌نامه می‌گوید
پوشش: برخورد، واژگونی، سقوط۳ (بند ۱)«خسارتی که ناشی از برخورد موضوع بیمه به یک جسم ثابت یا متحرک» یا برخورد اجسام دیگر به آن، «واژگونی و سقوط موضوع بیمه».
پوشش: آتش‌سوزی، صاعقه، انفجار۳ (بند ۲)«خسارتی که در اثر آتش سوزی، صاعقه و یا انفجار به موضوع بیمه» و لوازم یدکی اصلی همراه آن وارد شود.
پوشش: سرقت۳ (بند ۳)«در صورتی که موضوع بیمه دزدیده شود و یا در اثر عمل دزدی یا شروع به دزدی» به وسیلهٔ نقلیه یا وسایل اضافی درج‌شده در بیمه‌نامه خسارت وارد شود.
پوشش: باتری و لاستیک۳ (بند ۵)خسارت باتری و لاستیک چرخ‌ها در اثر هر یک از خطرات بیمه‌شده «تا پنجاه درصد قیمت نو قابل پرداخت است».
مستثنا (مگر توافق دیگری در بیمه‌نامه)۵سیل، زلزله و آتشفشان؛ مسابقه و آزمایش سرعت؛ حمل مواد منفجره، سریع‌الاشتعال یا اسیدی؛ پاشیده‌شدن رنگ و اسید؛ سرقت لوازم و قطعات پس از حادثه؛ کشیدن میخ و اشیای مشابه روی بدنه؛ «کاهش ارزش موضوع بیمه حتی اگر در اثر وقوع خطرات بیمه‌شده باشد»؛ و «زیان ناشی از عدم امکان استفاده از موضوع بیمه حادثه‌دیده».
غیرقابل‌جبران۶جنگ و شورش؛ انفجار هسته‌ای؛ خسارت عمدیِ بیمه‌گذار، ذی‌نفع یا راننده؛ گریز از تعقیب مقامات انتظامی (مگر آنکه گریز را متصرفین غیرقانونی کرده باشند)؛ رانندهٔ بدون گواهینامه یا با گواهینامهٔ باطل یا نامتناسب؛ حادثه‌ای که طبق گزارش مقامات به علت مصرف مشروبات الکلی یا مواد مخدر یا روان‌گردان توسط راننده رخ داده؛ بکسل‌کردن وسیلهٔ دیگر؛ نقص و خرابی لوازم الکتریکی و الکترونیکی؛ حمل بار بیش از حد مجاز.
«فرانشیز» در ماده ۲ این‌طور تعریف شده: «بخشی از هر خسارت است که به عهدهٔ بیمه‌گذار است و میزان آن در بیمه‌نامه مشخص می‌گردد.» عدد آن در آیین‌نامه نیست؛ از بیمه‌نامهٔ خودتان بخوانید.

بعد از حادثه چه کنیم؟

وظایف بیمه‌گذار طبق مواد ۱۰ تا ۱۴ آیین‌نامه.

  1. اعلام خسارت: طبق ماده ۱۰ بیمه‌گذار موظف است «حداکثر ظرف پنج روز کاری از تاریخ اطلاع خود از وقوع حادثه» به یکی از مراکز پرداخت خسارت بیمه‌گر مراجعه و فرم اعلام خسارت را تکمیل کند، یا ظرف همین مدت با پست سفارشی اطلاع دهد. اگر این کار را نکند، «بیمه‌گر می‌تواند ادعای خسارت را رد کند مگر آنکه بیمه‌گذار ثابت کند» به دلیل امور غیرقابل اجتناب نتوانسته است.
  2. مدارک: مدارک مثبته و اطلاعات خواسته‌شده دربارهٔ حادثه و میزان خسارت را در اختیار بیمه‌گر بگذارید (ماده ۱۰). اظهار نادرست با قصد تقلب یا ارائهٔ مدرک مجعول می‌تواند به محرومیت از خسارت برسد (ماده ۱۱).
  3. جابه‌جایی و تعمیر: ماده ۱۳: از جابه‌جایی خودرو «جز به حکم مقررات یا دستور مقامات انتظامی» و از تعمیر آن «بدون موافقت بیمه‌گر» خودداری کنید.
  4. جلوگیری از گسترش خسارت: ماده ۱۲ از بیمه‌گذار می‌خواهد اقدام‌ها و احتیاط‌هایی را که هرکس از مال خود می‌کند انجام دهد.
  5. حقوق مسئول حادثه: ماده ۱۴: بیمه‌گر «در حدودی که خسارت وارده را قبول یا پرداخت می‌کند» در برابر مسئول حادثه «قائم‌مقام بیمه‌گذار» است؛ از هر کاری که این حق را دشوار کند پرهیز کنید.

خسارت کلی و جزئی چطور حساب می‌شود؟

ماده‌های ۱۹ و ۲۰. این‌ها همان قاعده‌های آیین‌نامه‌اند، نه محاسبهٔ پرونده‌ای مشخص.

موضوعقاعدهٔ آیین‌نامه
خسارت کلی (ماده ۱۹ الف)خودرو وقتی کلاً از بین رفته حساب می‌شود که «حداقل ۶۰ روز پس از سرقت پیدا نشود» یا هزینهٔ تعمیر و تعویض قسمت‌های آسیب‌دیده با احتساب هزینهٔ نجات از «۷۵ درصد قیمت آن در روز حادثه بیشتر باشد».
ملاک پرداخت در خسارت کلی«ارزش معاملاتی موضوع بیمه در روز حادثه و حداکثر تا مبلغ بیمه‌شده»؛ ارزش بازیافتی احتمالی و کسورات کم می‌شود.
سرقت کلیپیش از پرداخت، «سند مالکیت وسیلهٔ نقلیهٔ بیمه‌شده باید به بیمه‌گر منتقل شود» (تبصرهٔ ۴).
خسارت جزئی (ماده ۱۹ ب)هزینهٔ تعمیر با دستمزد عادله و قیمت روز لوازم تعویضی، پس از کسر استهلاک و فرانشیز و افزودن هزینهٔ نجات و حمل. استهلاک قطعات تعویضی (به‌جز شیشه‌ها): «از شروع سال پنجم تولید وسیلهٔ نقلیه به بعد برای هر سال ۵ درصد و حداکثر ۲۵ درصد».
مهلت پرداخت (ماده ۲۰)بیمه‌گر «حداکثر پانزده روز بعد از تکمیل مدارک و توافق طرفین» خسارت را پرداخت می‌کند؛ «این مدت برای پرداخت خسارت سرقت موضوع بیمه ۶۰ روز است».
مبلغ بیمه‌شدهٔ کمتر از ارزشاگر مبلغ بیمه‌شده کمتر از ارزش خودرو در روز حادثه باشد، بیمه‌گر «فقط به تناسب مبلغ بیمه‌شده با قیمت واقعی» مسئول است (ماده ۲۰، تبصرهٔ ۲).

اگر با شرکت بیمه اختلاف داشتید

ماده ۲۲ می‌گوید طرفین باید اختلاف را «تا حد امکان از طریق مذاکره حل و فصل» کنند و اگر نشد، می‌توانند به داوری یا دادگاه مراجعه کنند. ماده ۲۳ مرور زمان را «حداکثر ظرف مدت دو سال» از تاریخ وقوع حادثهٔ تحت پوشش (یا از تاریخ بطلان، فسخ یا انقضای مدت بیمه‌نامه) تعیین کرده است؛ مرور زمان می‌تواند یک بار با اظهارنامهٔ رسمی قطع شود.

قلمرو پوشش، طبق ماده ۲۴، خسارت‌های ایجادشده در محدودهٔ جغرافیایی جمهوری اسلامی ایران است و تعمیم به خارج از کشور به توافق خاص نیاز دارد. برای مسیر شکایت از شرکت بیمه راهنمای شکایت از شرکت بیمه را ببینید.

صفحه‌های مرتبط

شکایت از شرکت بیمه

مسیر شکایت و مهلت‌ها. راهنما ←

مطالبهٔ خسارت از شخص ثالث

خسارت مالی و بدنی تصادف. راهنما ←

تقصیر در تصادف

کروکی، تقصیر و مواد مرتبط. بخوانید ←

قولنامه خودرو

نمونهٔ مبایعه‌نامه و قولنامهٔ خودرو. نمونه ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۱۴ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • آیین‌نامهٔ شرایط عمومی بیمهٔ بدنهٔ وسایل نقلیهٔ زمینی، مصوب شورای عالی بیمه، جلسهٔ ۱۳۸۴/۱۲/۹ (۲۴ ماده و ۱۰ تبصره) — متن منتشرشده در سایت بیمه سامان؛ اعداد کلیدی با نسخهٔ دومی تطبیق داده شد.
  • این صفحه نرخ، فرانشیز یا حق بیمهٔ هیچ شرکتی را نمی‌گوید و جایگزین بیمه‌نامهٔ شما نیست.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

بیمه بدنه چه چیزهایی را پوشش می‌دهد؟
طبق ماده ۳ شرایط عمومی ۱۳۸۴: خسارت ناشی از برخورد، واژگونی و سقوط؛ آتش‌سوزی، صاعقه و انفجار؛ سرقت یا شروع به سرقت؛ هزینه‌های نجات و انتقال؛ و باتری و لاستیک تا پنجاه درصد قیمت نو. پوشش‌های اضافه یا کمتر در بیمه‌نامه و الحاقیهٔ شما می‌آید.
مهلت اعلام خسارت بیمه بدنه چقدر است؟
ماده ۱۰: بیمه‌گذار باید حداکثر ظرف پنج روز کاری از تاریخ اطلاع از حادثه به مراکز پرداخت خسارت مراجعه و فرم اعلام خسارت را تکمیل کند یا با پست سفارشی اطلاع دهد. اگر اعلام نکند، بیمه‌گر می‌تواند ادعا را رد کند، مگر اینکه بیمه‌گذار ثابت کند امور غیرقابل اجتناب مانع بوده است.
فرانشیز بیمه بدنه چیست و چقدر است؟
طبق ماده ۲ فرانشیز بخشی از هر خسارت است که به عهدهٔ بیمه‌گذار است و میزان آن در بیمه‌نامه مشخص می‌شود. آیین‌نامه عددی برایش نداده؛ این صفحه هم عدد نمی‌دهد. مقدار را از بیمه‌نامهٔ خودتان بخوانید.
آیا بیمه بدنه افت قیمت خودرو را می‌پردازد؟
طبق ماده ۵ بند ۷ «کاهش ارزش موضوع بیمه حتی اگر در اثر وقوع خطرات بیمه‌شده باشد» تحت پوشش نیست، مگر آنکه در بیمه‌نامه یا الحاقیه به نحو دیگری توافق شده باشد.
اگر راننده گواهینامه نداشته باشد بیمه بدنه خسارت می‌دهد؟
طبق ماده ۶ بند ۵، اگر راننده هنگام حادثه فاقد گواهینامه باشد یا گواهینامه‌اش باطل شده یا برای رانندگی آن خودرو متناسب نباشد، جبران خسارت در تعهد بیمه‌گر نیست. در همان بند آمده «اتمام اعتبار گواهینامه در حکم بطلان آن نیست».
خسارت کلی در بیمه بدنه یعنی چه؟
ماده ۱۹ الف: خودرو وقتی کلاً از بین رفته حساب می‌شود که حداقل ۶۰ روز پس از سرقت پیدا نشود، یا هزینهٔ تعمیر و تعویض قسمت‌های آسیب‌دیده با احتساب هزینهٔ نجات از ۷۵ درصد قیمت آن در روز حادثه بیشتر باشد.
بیمه بدنه چند روز بعد از اعلام خسارت می‌پردازد؟
ماده ۲۰: حداکثر پانزده روز بعد از تکمیل مدارک و توافق طرفین دربارهٔ میزان خسارت (یا بعد از رأی داور یا دادگاه)؛ برای سرقت این مدت ۶۰ روز است و از تاریخ اعلام خسارت شروع می‌شود.
تا چند سال می‌توان از شرکت بیمه بدنه خسارت مطالبه کرد؟
ماده ۲۳: ادعا باید حداکثر ظرف دو سال از تاریخ وقوع حادثهٔ تحت پوشش، یا از تاریخ بطلان، فسخ یا انقضای مدت بیمه‌نامه، اقامه شود. مرور زمان را می‌توان یک بار با اظهارنامهٔ رسمی قطع کرد و در این صورت به مدت باقی‌ماندهٔ آن یک سال اضافه می‌شود.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب