«درصد تقصیر» در هیچ جدولی از قانون نیامده؛ آنچه قانون میگوید تعریف تقصیر، قواعد مسئولیت در برخورد، جایگاه نظر کارشناس راهور و راه اعتراض به آن است. اینجا هر کدام را با شمارهٔ ماده می‌خوانید و هر چیزی که تأیید نشده را صریح «تأییدنشده» می‌بینید.
ماده ۱۴۵: «تحقق جرائم غیر عمدی، منوط به احراز تقصیر مرتکب است.» تبصرهٔ آن: «تقصیر اعم از بی احتیاطی و بی مبالاتی است. مسامحه، غفلت، عدم مهارت و عدم رعایت نظامات دولتی و مانند آنها، حسب مورد، از مصادیق بی احتیاطی یا بی مبالاتی محسوب می شود.» پس رعایت‌نکردن مقررات رانندگی میتواند تقصیر باشد؛ ولی باید با نتیجه (مرگ، جرح، خسارت) پیوند بخورد، نه صرفاً وجود تخلف (ماده ۵۲۹).
| وضعیت | حکم | ماده |
|---|---|---|
| راننده‌ای که با مهارت و سرعت مجاز و رعایت مقررات حرکت می‌کند و به کسی که حضورش در آن محل مجاز نیست برخورد می‌کند | ضمان منتفی است؛ در غیر این صورت راننده ضامن است | ۵۰۴ |
| عدم رعایت برخی مقررات که تأثیری در حادثه نداشته | راننده ضامن نیست | ۵۰۴، تبصره ۱ |
| مصدومیت سرنشین، وقتی سبب حادثه علل قهری نباشد و مستند به راننده باشد | راننده ضامن دیه است | ۵۰۵ |
| برخورد دو وسیله که به هر دو راننده منتسب است | هر یک مسئول نصف دیهٔ راننده مقابل و سرنشینان هر دو وسیله؛ با سه وسیله یکسوم و به همین ترتیب | ۵۲۸ |
| برخوردی که فقط به یکی از طرفین مستند است | فقط او ضامن است | ۵۲۸ |
| چند عامل مؤثر در یک جنایت | به طور مساوی ضامن‌اند، مگر تأثیر رفتارها متفاوت باشد که هر کس به میزان تأثیر رفتارش مسئول است | ۵۲۶ |
| برخورد بر اثر عوامل قهری مثل سیل و طوفان | ضمان منتفی است | ۵۳۰ |
| جنایت منحصراً مستند به عمد یا تقصیر خود مصدوم | ضمان ثابت نیست | ۵۳۷ |
| توقف در ملک خود یا جایی که توقف مجاز است، و برخورد دیگری با آن | توقفکننده ضامن نیست | ۵۱۱ |
| توقف در جای ممنوع | ضامن دیه و سایر خسارات است، مگر دیگری عمداً به مانع بزند | ۵۱۲ |
ماده ۵۲۸ یک قاعدهٔ دیه است، نه جدول کلی درصد تقصیر: دربارهٔ خسارت بدنی میگوید وقتی برخورد به هر دو راننده منتسب است هر یک نصف دیهٔ طرف مقابل را مسئول است. برای عابر پیاده ماده ۲۶ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی میگوید اگر عابران وظایف عبور را رعایت نکنند، راننده مشروط بر رعایت همهٔ مقررات و ناتوانی از کنترل و جلوگیری از تصادف مسئولیتی ندارد، بی‌آنکه حق زیاندیده یا وارثان بر مزایای بیمه از بین برود. اگر نقص راه یا وسیله نقلیه طبق نظر کارشناسان تصادفات مؤثر در علت باشد، متصدیان ذی‌ربط مسئول جبران خسارت‌اند (ماده ۱۴، تبصره ۳).
ثبت و نسخهٔ گزارش: دفاتر پلیس باید تصادف را در سامانهٔ ملی ثبت کنند و نسخهای از آن را با رسید به زیاندیده و مسبب حادثه تحویل دهند (ماده ۵۳ قانون بیمهٔ شخص ثالث، ۱۳۹۵).
نظر کارشناس راهور: ماده ۱۷ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی: «نظر اولیه افسران کارشناس تصادفات راهنمایی و رانندگی در حکم نظر کارشناسان رسمی است.» اگر نظر مبهم یا ناقص باشد، قاضی آن را به همان یا کارشناس دیگر برمی‌گرداند؛ و «در صورت مغایرت نظر کارشناس با اوضاع و احوال مسلم قضیه و یا اعتراض موجه و مدلل اصحاب دعوی، موضوع به هیأت کارشناسی» ارجاع میشود. ماده ۱۶ قانون بیمه هم میگوید در صورت اعتراض ذی‌نفع، موضوع حسب مورد به کارشناس یا هیأت کارشناسان رسمی مستقل در امور مرتبط (راه و مهندسی ترافیک، مکانیک و تصادفات) با نظر دادگاه ارجاع میشود.
در دادگاه مدنی (قانون آیین دادرسی مدنی): دادگاه خودش یا به درخواست طرف به کارشناس ارجاع می‌دهد (ماده ۲۵۷)؛ طرفین ظرف یک هفته از ابلاغ می‌توانند با ملاحظهٔ نظر کارشناس، نظر کتبی بدهند (ماده ۲۶۰)؛ و اگر نظر کارشناس با اوضاع و احوال محقق و معلوم مطابقت نداشته باشد، دادگاه به آن ترتیب اثر نمی‌دهد (ماده ۲۶۵). اعتراض به نظر کارشناس: راهنمای اعتراض به نظر کارشناس. قواعد کارشناسی در تحقیقات کیفری (ق.آ.د.ک ۱۳۹۲) هم هست که متن رسمی‌اش در این بررسی تأیید نشد.
پزشکی قانونی: ماده ۳ قانون ۱۳۹۵ سازمان پزشکی قانونی را موظف می‌کند به درخواست راننده مسبب یا شرکت بیمه «نوع و درصد صدمه بدنی» را تعیین و اعلام کند. نحوهٔ اعتراض به نظر پزشکی قانونی (مرجع و مهلت) در متنهای بررسیشده نیامده.
جرائم رانندگی در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات، ۱۳۷۵) آمده است؛ شماره‌ها را همیشه «کتاب پنجم» بخوانید، چون در کتاب چهارم قانون ۱۳۹۲ هم ماده‌هایی با همین شماره هست.
وکلای پارسی وکیل را بر اساس شهر و تخصص پیدا کنید.
آخرین بازبینی محتوا: ۵ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.
این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.
اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.
روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.
مشاهده گزینه‌های نصب