بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
تخلفات رانندگی

اعتراض به جریمهٔ رانندگی: مهلت، مرجع و نتیجه

قانون برای اعتراض به قبض جریمه یک مسیر روشن گذاشته: شصت روز مهلت، اداره اجرائیات راهور و در صورت اصرار، واحد رسیدگی با یک قاضی و یک کارشناس راهور. اینجا گام‌ها را با شمارهٔ ماده می‌خوانید و هر چیزی که تأیید نشده را صریح «تأییدنشده» می‌بینید.

مهلت اعتراض: ۶۰ روز
ماده ۵ قانون رسیدگی به تخلفات
بازبینی ۵ آبان ۱۴۰۵

اعتراض به جریمه رانندگی چگونه است؟

پاسخ کوتاه: طبق ماده ۵ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، متخلف باید ظرف ۶۰ روز از تاریخ مندرج در قبض جریمه یا تاریخ ابلاغ آن، جریمه را بپردازد یا با ذکر دلایل به اداره اجرائیات راهنمایی و رانندگی اعتراض کند. اداره حداکثر ظرف ۲۴ ساعت بررسی می‌کند و اگر اعتراض را غیرموجه بداند به معترض ابلاغ می‌کند؛ اگر معترض اصرار کند، پرونده به «واحد رسیدگی به اعتراضات» می‌رود که یک قاضی و یک کارشناس راهور دارد و رأی آن قطعی است. اگر در مهلت اعتراض نکنید، یا ظرف ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی جریمه را نپردازید، باید دو برابر مبلغ قبض را بپردازید.
این صفحه مبلغ جریمه‌ها و جدول نمرهٔ منفی را نمی‌آورد: هیأت وزیران در ۱۴۰۳ جدول‌ها را بازتعیین کرده و پیوست‌هایشان در متن بررسی‌شده نبود. مبلغ روز را از پورتال راهور ۱۲۰ استعلام کنید.

مسیر اعتراض در شش گام

  1. مهلت را بشمارید: ۶۰ روز از تاریخ قبض یا ابلاغ (ماده ۵)؛ شروع مهلت بسته به نوع قبض فرق می‌کند (جدول پایین).
  2. اعتراض را به اداره اجرائیات راهنمایی و رانندگی بدهید با ذکر دلایل و پیوست مستندات (ماده ۵؛ دستورالعمل ۱۳۹۳، ماده ۴).
  3. اداره ظرف ۲۴ ساعت بررسی می‌کند و اگر اعتراض را غیرموجه بداند، مراتب را به معترض ابلاغ می‌کند (ماده ۵).
  4. اگر اصرار دارید، اداره ظرف ۲۴ ساعت پرونده را به دفتر واحد رسیدگی می‌فرستد (دستورالعمل، ماده ۵)؛ پس از مرحلهٔ اول می‌توانید مستقیم هم به واحد رسیدگی مراجعه کنید (تبصرهٔ ۱).
  5. واحد رسیدگی: ریاست با قاضی است که پس از گرفتن نظر مشورتی عضو دیگر (کارشناس راهور) رأی می‌دهد؛ «رأی صادره قطعی است» (ماده ۵). دلایل و مستندات را باید به همین واحد تسلیم کنید و موجه بودن آن‌ها را قاضی تشخیص می‌دهد (تبصرهٔ ۲).
  6. پس از رأی: اگر معترض نشوید یا ظرف ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی جریمه را نپردازید، دو برابر مبلغ قبض را می‌پردازید (ماده ۵).

مهلت ۶۰ روز از کی شروع می‌شود؟

نوع قبضشروع مهلت (دستورالعمل ۱۳۹۳، ماده ۴)
قبضی که به راننده تحویل شده یا او از گرفتنش امتناع کرده۶۰ روز از تاریخ صدور قبض
قبض الصاقی، دوبرگی، دوربینی و «نامحسوس»۶۰ روز از ابلاغ واقعی یا قانونی؛ اگر ابلاغ نشده باشد از تاریخ اطلاع، که اصولاً تاریخ مراجعه به اداره اجرائیات و گرفتن صورت‌وضعیت است

برای تخلفی که دوربین ثبت کرده، ماده ۴ می‌گوید اگر متوقف‌کردن وسیله ممکن نباشد یا تخلف با تجهیزات الکترونیکی ثبت شود، مراتب «به نحو مقتضی» به اطلاع دارندهٔ وسیله می‌رسد؛ آیین‌نامهٔ ماده ۷ هم پست، پیامک و سامانه‌های الکترونیکی را نام می‌برد. تعریف «دوبرگی» و «نامحسوس» در متن‌های بررسی‌شده نیامده است.

چه کسی می‌تواند اعتراض کند؟

ماده ۵ از «متخلف» سخن می‌گوید. دستورالعمل ۱۳۹۳ می‌گوید «مالک خودرو یا نماینده قانونی وی» می‌تواند اعتراض را به یکی از مراکز اجرائیات راهور تقدیم کند، و پورتال راهور ۱۲۰ (دریافت ۵ آبان ۱۴۰۵) «مالک یا راننده» را می‌نویسد. اینکه مالک برای تخلف راننده‌ای دیگر هم می‌تواند اعتراض کند و جریمهٔ دوربینی در نهایت بر عهدهٔ کیست، در متن‌های بررسی‌شده روشن نشد.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در رأی شمارهٔ ۱۷۴ (۱۳۸۹/۵/۱۱) بند ۵ یک بخشنامهٔ قدیمی راهور (۱۳۸۷) را که پذیرش وکالت‌نامه برای اعتراض را رد می‌کرد ابطال کرد و نوشت «ایجاد ممنوعیت یا محدودیت اشخاص از حقوق مذکور مستلزم نص قانونی است». این رأی مربوط به همان بخشنامه است؛ لازم یا ممنوع بودن وکیل را از آن نتیجه نگیرید.

کی جریمه دو برابر می‌شود؟

ماده ۵ دو حالت را نام می‌برد: متخلف در مهلت قانونی اعتراضش را تسلیم نکند، یا ظرف بیست روز پس از ابلاغ رأی واحد جریمه را نپردازد؛ در هر دو «موظف است جریمه را به مأخذ دوبرابر مبلغ مندرج در قبض جریمه بپردازد». پس این‌که «بعد از ۶۰ روز خودبه‌خود دو برابر می‌شود» ساده‌سازی نادرست است. پورتال راهور ۱۲۰ (دریافت ۵ آبان ۱۴۰۵) هم می‌گوید در مواردی که قانون مقرر کرده، جریمه‌ای که در مهلت پرداخت نشود یا اعتراض قانونی نسبت به آن نشود می‌تواند مطابق مقررات دو برابر شود.

اگر پرداخت نشود، ماده ۸ مسیر دیگری هم دارد: پس از مهلت‌های قانونی ضبط گواهینامه و توقیف پلاک تا پرداخت جریمه؛ جزئیاتش در توقیف خودرو و رفع توقیف آمده است.

نمرهٔ منفی: ساختار قانونی

ماده ۷ قانون و آیین‌نامهٔ اجرایی آن (۱۳۹۰) نمرهٔ منفی را برای تخلفات پرخطر جدول ثبت می‌کنند. ساختار آن: با رسیدن به ۳۰ نمره، گواهینامه سه ماه ضبط می‌شود؛ سپس با ۲۵ نمرهٔ تازه شش ماه؛ و با ۲۰ نمرهٔ بعدی گواهینامه باطل می‌شود و گواهینامهٔ جدید فقط پس از یک سال، گذراندن دوره و قبولی در آزمون صادر می‌شود. اگر در بازهٔ مقرر (شش ماه برای دو مرحلهٔ اول، یک سال برای مرحلهٔ سوم) تخلف نمره‌دار نباشد، نمره‌های گذشته بلااثر می‌شود و تخلف بعدی «اول» حساب می‌شود. گواهینامه باید ظرف ۲۰ روز پس از ابلاغ صورت‌وضعیت نمرات تسلیم شود.

ردیف‌های جدول، مبلغ‌های مربوط و این‌که اعتراض موفق چه اثری بر نمرهٔ منفی دارد در متن‌های بررسی‌شده تأیید نشد؛ دستورالعمل ماده ۵ فقط می‌گوید نتیجهٔ رسیدگی در «صورت‌وضعیت اصلاحی» اعمال می‌شود. «اعتراض یا پرداخت، نمره را پاک می‌کند» را به‌عنوان قانون نپذیرید.

اعتراض را کجا بدهیم؟

  • واحدهای رسیدگی در حوزه‌های قضایی‌اند؛ اعتراض در «واحد رسیدگی محل صدور قبض جریمه یا اقامتگاه» معترض شنیده می‌شود (دستورالعمل ۱۳۹۳، ماده ۶ تبصره).
  • پورتال راهور ۱۲۰ (دریافت ۵ آبان ۱۴۰۵) استعلام جریمه، پرداخت الکترونیکی و استعلام نمرهٔ منفی (همراه با بند قانونی هر نمره) را دارد و در صفحه‌های بررسی‌شده فرم اعتراض آنلاین نشان نداد؛ برای نشانی واحدها هم بخش «آدرس واحد رسیدگی به تخلفات» پورتال و فهرست مراکز اعتراض در پورتال پلیس را ببینید. نشانی‌ها را خودتان در مرورگر بنویسید.
  • ساعت کار و نشانی واحدها تغییر می‌کند و در این صفحه نیامده.

چه چیزهایی درست نیست

  • اعتراض را اول به دادگاه عمومی یا دیوان عدالت اداری بردن؛ مرجع قانونی اعتراض به قبض واحد ماده ۵ است و رأی آن قطعی است.
  • هر مهلتی جز شصت روز (مثلاً ۳۰ یا ۱۰ روز) برای اعتراض به قبض درست نیست؛ ماده ۵ شصت روز می‌گوید.
  • «فقط راننده می‌تواند اعتراض کند»؛ دستورالعمل و پورتال مالک را هم نام می‌برند.
  • مبلغ‌های قدیمی ۴۰۰ هزار، ۶۰۰ هزار یا یک میلیون ریالی متن ۱۳۸۹؛ هیأت وزیران در ۱۴۰۳ جدول را عوض کرده است.

وکیل می‌خواهید؟

وکلای پارسی وکیل را بر اساس شهر و تخصص پیدا کنید.

وکیل‌یاب

نمونهٔ آماده: متن اعتراض به قبض جریمه + دانلود Word

قالب کوتاه برای اداره اجرائیات یا واحد رسیدگی ماده ۵. دلایل را با مستندات بنویسید؛ تشخیص موجه بودن با قاضی واحد رسیدگی است (تبصرهٔ ۲).

ریاست محترم اداره اجرائیات راهنمایی و رانندگی ……… (یا: واحد رسیدگی به اعتراضات ناشی از تخلفات رانندگی ………) موضوع: اعتراض به قبض جریمهٔ رانندگی (ماده ۵ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی) معترض: ……… فرزند ………، کد ملی ………، نشانی ………، مالک / راننده خودرو مشخصات خودرو: نوع و مدل ………، شمارهٔ پلاک ……… قبض مورد اعتراض: شمارهٔ ………، تاریخ صدور / ابلاغ / اطلاع ………، نوع قبض (تحویلی / الصاقی / دوربینی) ……… شرح اعتراض: ۱. قبض فوق در تاریخ ……… به اینجانب ابلاغ شده / از طریق ……… به آن اطلاع یافته‌ام و این اعتراض ظرف شصت روز از تاریخ مبدأ مهلت (ماده ۵) تقدیم می‌شود. ۲. دلایل اعتراض: ……… (شرح دقیق و مستند: چه چیزی نادرست است و چرا). ۳. مستندات: ……… (تصویر قبض، مدارک خودرو و گواهینامه، سایر مدارک مثبت دلایل). ۴. تقاضا: بررسی اعتراض و اعلام نظر؛ در صورت غیرموجه تشخیص‌دادن اعتراض، ارسال پرونده به واحد رسیدگی ماده ۵ مورد استدعاست. پیوست‌ها: ۱) تصویر قبض جریمه ۲) تصویر مدارک هویتی و خودرو ۳) مدارک مثبت دلایل ۴) وکالت‌نامه یا نمایندگی (در صورت وجود) تاریخ و امضا: ………

⚠️ این متن قالب آموزشی است. جاهای خالی (……) را با اطلاعات پرونده‌تان پر کنید، بندهای نامربوط را حذف کنید و پیش از ثبت، استنادها را با متن قانون روز تطبیق دهید.

ادامهٔ مسیر

توقیف خودرو و رفع توقیف

جریمهٔ پرداخت‌نشده و توقیف پلاک. بخوانید ←

خسارت بیمهٔ شخص ثالث

اگر تخلف به تصادف رسیده. راهنما ←

محاسبهٔ دیهٔ تصادفات

دیه و مسئولیت در تصادف. بخوانید ←

وکیل‌یاب

وکیل در شهر شما. بیابید ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۵ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی (۱۳۸۹): مواد ۴، ۵، ۷، ۸، ۲۱ و ۲۸؛ آیین‌نامهٔ اجرایی ماده ۷ (۱۳۹۰).
  • دستورالعمل نحوهٔ تشکیل و فعالیت واحدهای رسیدگی موضوع ماده ۵ (رئیس قوهٔ قضاییه، ۱۳۹۳/۶/۱۸) مواد ۴ تا ۶؛ رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ۱۷۴ (۱۳۸۹/۵/۱۱).
  • پورتال راهور ۱۲۰ (پرسش‌های پرتکرار و میز خدمت) و صفحهٔ مراکز اعتراض پورتال پلیس، دریافت ۵ آبان ۱۴۰۵. مبلغ جریمه‌ها، جدول ردیف‌های ماده ۷، اثر اعتراض بر نمرهٔ منفی و وجود مسیر آنلاین در این صفحه تأیید نشد.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

مهلت اعتراض به جریمهٔ رانندگی چقدر است؟
شصت روز از تاریخ مندرج در قبض یا تاریخ ابلاغ آن (ماده ۵). برای قبض‌های الصاقی، دوربینی و مانند آن، دستورالعمل ۱۳۹۳ مهلت را از ابلاغ یا اطلاع حساب می‌کند.
اعتراض به جریمه را کجا بدهیم؟
اول به اداره اجرائیات راهنمایی و رانندگی؛ اگر غیرموجه دانسته شد و اصرار داشتید، به «واحد رسیدگی به اعتراضات» که یک قاضی و یک کارشناس راهور دارد (ماده ۵). واحد محل صدور قبض یا اقامتگاه معترض صالح است.
رأی واحد رسیدگی قطعی است؟
بله، ماده ۵ می‌گوید «رأی صادره قطعی است». بررسی قضایی آن (مثلاً در دیوان عدالت اداری) در این بررسی تحقیق نشده.
اگر اعتراض نکنم چه می‌شود؟
اگر در مهلت قانونی اعتراض نکنید یا ظرف بیست روز از ابلاغ رأی جریمه را نپردازید، باید دو برابر مبلغ قبض را بپردازید (ماده ۵). در ادامه، ماده ۸ ضبط گواهینامه و توقیف پلاک تا پرداخت را هم پیش‌بینی کرده است.
آیا می‌شود به جریمهٔ دوربینی هم اعتراض کرد؟
ماده ۴ تخلفی را که با تجهیزات الکترونیکی ثبت شده در همان نظام ابلاغ آورده و مسیر اعتراض ماده ۵ برای قبض‌های جریمه است؛ مهلت از ابلاغ یا اطلاع شروع می‌شود (دستورالعمل ماده ۴).
اعتراض به جریمه آنلاین انجام می‌شود؟
در صفحه‌های پورتال راهور ۱۲۰ که در ۵ آبان ۱۴۰۵ بررسی شد، فرم اعتراض آنلاین دیده نشد؛ فقط استعلام و پرداخت. اگر مسیر تازه‌ای اضافه شده باشد، پورتال اعلام می‌کند.
اعتراض به نمرهٔ منفی چگونه است؟
ساختار نمره و ضبط گواهینامه در ماده ۷ و آیین‌نامهٔ آن آمده، ولی اثر اعتراض موفق بر نمره در متن‌های بررسی‌شده نیامده؛ دستورالعمل ماده ۵ فقط می‌گوید نتیجهٔ رسیدگی در صورت‌وضعیت اصلاحی اعمال می‌شود.
وکیل می‌تواند اعتراض کند؟
دستورالعمل ۱۳۹۳ از «مالک یا نمایندهٔ قانونی» نام برده است و دیوان عدالت اداری در رأی ۱۷۴ بند ۵ بخشنامهٔ قدیمی راهور (۱۳۸۷) را که وکالت‌نامه را برای اعتراض نمی‌پذیرفت ابطال کرد؛ لازم یا ممنوع بودن وکیل در متن‌ها نیامده.
مبلغ جریمه‌های رانندگی چقدر است؟
در این صفحه عددی نیامده: جدول جریمه‌ها را هیأت وزیران تعیین و هر سه سال بازتعیین می‌کند و جدول ۱۴۰۳ در متن‌های بررسی‌شده نبود. مبلغ هر قبض را از استعلام پورتال راهور ۱۲۰ ببینید.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب