ترک انفاق وقتی جرم است که فرد «با وجود استطاعت مالی» از پرداخت نفقهٔ همسر یا فرزند خودداری کند. ناتوانی مالی، پرداخت واقعی نفقه و در شرایطی عدم تمکین بدون عذر، از دفاع‌های اصلی‌اند. این صفحه ارکان جرم، استثناها و یک نمونهٔ کامل لایحه را دارد.
| موضوع | توضیح |
|---|---|
| مستند | مادهٔ ۵۳ قانون حمایت خانواده (۱۳۹۱)؛ مادهٔ ۶۴۲ تعزیرات صریحاً نسخ شده است |
| ارکان جرم | تکلیف قانونی به نفقه + استطاعت مالی + امتناع از پرداخت |
| مجازات | حبس تعزیری درجهٔ ۶ که چون قابل گذشت است، نصف می‌شود (حدود ۳ ماه تا ۱ سال) |
| قابل گذشت؟ | بله؛ تعقیب فقط با شکایت است و گذشت در هر مرحله آن را متوقف می‌کند |
| نکتهٔ مهم | زنی که به‌خاطر مهریهٔ حال از حق حبس استفاده می‌کند، با وجود عدم تمکین، مستحق نفقه است |
استناد به مادهٔ ۶۴۲ قانون تعزیرات و مجازات «۳ ماه و یک روز تا ۵ ماه» منسوخ است؛ مادهٔ ۵۸ قانون حمایت خانواده آن را نسخ کرده است.
استطاعت مالی رکن جرم است. مدارک بیکاری، درآمد ناکافی، بدهی‌ها و هزینه‌های ضروری را ارائه کنید. در عمل، دادگاه‌ها اغلب از متهم انتظار دارند ناتوانی‌اش را با مدرک نشان دهد.
واریزی‌های بانکی، رسیدها و تأمین مسکن، خوراک و هزینه‌های درمان (حتی غیرنقدی) پرداخت نفقه است.
زنی که بدون عذر موجه از وظایف زناشویی امتناع کند، مستحق نفقه نیست (مادهٔ ۱۱۰۸ قانون مدنی). اما این دفاع در دو حالت پذیرفته نمی‌شود: استفاده از حق حبس برای مهریهٔ حال (مادهٔ ۱۰۸۵ و رأی وحدت رویهٔ ۷۱۸) و جدا زندگی کردن به‌خاطر ترس از ضرر (مادهٔ ۱۱۱۵).
اگر زوجه پیش‌تر به اختیار خود تمکین کرده، دیگر نمی‌تواند به استناد حق حبس از تمکین امتناع کند (مادهٔ ۱۰۸۶ قانون مدنی).
مطالبهٔ نفقهٔ معوقه از طریق دادخواست حقوقی انجام می‌شود؛ محور جرم ترک انفاق، امتناع از پرداخت با وجود استطاعت است.
این جرم قابل گذشت است؛ توافق دربارهٔ نفقه و گذشت شاکی، تعقیب یا اجرا را متوقف می‌کند.
نمونهٔ زیر برای دادسراست؛ بند «عدم تمکین» را فقط وقتی نگه دارید که زوجه عذر قانونی (مثل حق حبس برای مهریهٔ حال) نداشته باشد.
⚠️ این متن قالب آموزشی است. جای‌خالی‌ها را با واقعیت پروندهٔ خودتان پر کنید، بندهایی را که دربارهٔ پرونده‌تان صدق نمی‌کند حذف کنید و پیش از ثبت، استنادها را با متن قانون تطبیق دهید. در پرونده‌های مهم، مشورت با وکیل توصیه می‌شود.
شرح پرونده را بدهید؛ لایحه‌ساز پارسی وکیل متن را با ساختار استاندارد و استناد به مواد قانونی تنظیم می‌کند و خروجی Word می‌دهد.
قرض امانت نیست؛ چک تضمینی، سوءنیت و مهلت یک‌سالهٔ شکایت. نمونه ←
فرق کلاهبرداری با نقض قرارداد؛ مانور متقلبانه و فریب. نمونه ←
فقط جزای نقدی؛ عرف، مخاطب معین و دلیل اثبات. نمونه ←
دفاع مشروع، اعتراض به پزشکی قانونی، دیه یا تعزیر. نمونه ←
اگر شما شاکی یا خواهان هستید: نفقه چیست و چقدر است ← · همهٔ نمونه لایحه‌های دفاعیه ←
اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.
روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.
مشاهده گزینه‌های نصب