خیانت در امانت فقط وقتی جرم است که مال «به‌عنوان امانت» سپرده شده و شما آن را به ضرر صاحبش تصاحب، تلف، مفقود یا استعمال کرده باشید. بسیاری از این شکایت‌ها در اصل یک اختلاف مالی یا قرض‌اند. این صفحه ارکان جرم، خطوط دفاعی مستند به قانون و یک نمونهٔ کامل لایحه را دارد.
| موضوع | توضیح |
|---|---|
| مستند | مادهٔ ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) |
| ارکان جرم | سپردن مال یا سند (به اجاره، امانت، رهن، وکالت یا برای کاری) + یکی از چهار رفتار: تصاحب، تلف، مفقود کردن یا استعمال + ضرر مالک + سوءنیت |
| مجازات | ۳ ماه تا ۱ سال و ۶ ماه حبس (پس از تنصیف قانون ۱۳۹۹؛ درجهٔ ۶) |
| قابل گذشت؟ | بله، بدون هیچ حد مبلغی؛ با گذشت شاکی تعقیب یا اجرای مجازات موقوف میشود |
| مهلت شکایت | یک سال از اطلاع شاکی از وقوع جرم (مادهٔ ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی) |
برخی سایت‌ها هنوز این جرم را «غیرقابل گذشت» یا مجازاتش را «۶ ماه تا ۳ سال» می‌نویسند؛ این اطلاعات پیش از قانون کاهش مجازات حبس تعزیری (۱۳۹۹) است.
پولی که قرض داده میشود به مالکیت قرضگیرنده درمیآید (مادهٔ ۶۴۸ قانون مدنی). پس پسندادن قرض، بدهی مدنی است و از طریق دادخواست مطالبهٔ وجه پیگیری میشود، نه شکایت کیفری.
اینکه مال یا سند «به‌عنوان امانت» سپرده شده، از ارکان جرم است و بار اثبات آن با شاکی است (مادهٔ ۱۲۵۷ قانون مدنی و اصل برائت). دربارهٔ چک یا سفتهٔ تضمینی، اگر تعهدِ تضمین‌شده نقض شده و دارنده سند را به اجرا گذاشته، او از حق خودش استفاده کرده است.
صرفِ تأخیر در پس‌دادن یا نگه‌داشتن مال، بدون تصاحب، تلف، مفقود کردن یا استعمال، خیانت در امانت نیست.
نگه‌داشتن مال برای وصول طلبِ خود یا اختلاف واقعی در حساب‌وکتاب میان طرفین (مثلاً وکیل و موکل)، اختلافی حقوقی است، نه جرم.
در جرایم قابل گذشت، اگر شاکی ظرف یک سال از اطلاع از وقوع جرم شکایت نکند، حق شکایت کیفری‌اش ساقط میشود (مادهٔ ۱۰۶).
این جرم قابل گذشت است؛ با گذشت شاکی در هر مرحله، تعقیب یا اجرای مجازات موقوف میشود (مادهٔ ۱۰۰). سازش با پرداخت یا استرداد مال، اغلب کوتاه‌ترین راه است.
نمونهٔ زیر برای دادسراست و محور دفاع آن «رابطهٔ قرض، نه امانت» است. بندهایی را که دربارهٔ پروندهٔ شما صدق نمی‌کند حذف کنید.
⚠️ این متن قالب آموزشی است. جای‌خالی‌ها را با واقعیت پروندهٔ خودتان پر کنید، بندهایی را که دربارهٔ پرونده‌تان صدق نمی‌کند حذف کنید و پیش از ثبت، استنادها را با متن قانون تطبیق دهید. در پرونده‌های مهم، مشورت با وکیل توصیه میشود.
شرح پرونده را بدهید؛ لایحه‌ساز پارسی وکیل متن را با ساختار استاندارد و استناد به مواد قانونی تنظیم می‌کند و خروجی Word می‌دهد.
فرق کلاهبرداری با نقض قرارداد؛ مانور متقلبانه و فریب. نمونه ←
فقط جزای نقدی؛ عرف، مخاطب معین و دلیل اثبات. نمونه ←
دفاع مشروع، اعتراض به پزشکی قانونی، دیه یا تعزیر. نمونه ←
تهدید به شکایت جرم نیست؛ جدی بودن و اثبات پیامک. نمونه ←
اگر شما شاکی یا خواهان هستید: شکایت خیانت در امانت ← · همهٔ نمونه لایحه‌های دفاعیه ←
اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.
روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.
مشاهده گزینه‌های نصب