بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
دیه و ارش

دیه سوختگی چطور تعیین می‌شود؟

در متن کتاب چهارم قانون مجازات اسلامی (دیات) واژهٔ «سوختگی» نیامده و جدول یا مادهٔ جداگانه‌ای برای آن نیست. آنچه دادگاه برای سوختگی حساب می‌کند، از نتیجهٔ آسیب می‌آید: از بین رفتن عضو یا منفعت، تغییر رنگ پوست، تورم، نقص حواس یا از بین رفتن مو. اینجا مواد مرتبط را با متن قانون می‌خوانید و می‌بینید ماشین‌حساب دیه کدام قسمت‌ها را پوشش می‌دهد.

قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، کتاب چهارم
مواد ۴۴۹، ۵۲۱، ۵۸۳، ۵۸۶، ۷۰۸، ۷۱۴ و ۷۱۵
بازبینی ۱۴ آبان ۱۴۰۵

دیه سوختگی در یک نگاه

پاسخ کوتاه: قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ «دیه سوختگی» را به‌عنوان یک ردیف مستقل ندارد؛ در متن کتاب چهارم (دیات) واژهٔ «سوختگی» نیامده است. برای سوختگی، دیه یا ارش از نتیجهٔ آسیب تعیین می‌شود. اگر نتیجه، از بین رفتن عضو یا منفعتی باشد که دیهٔ مقدر دارد، همان دیه؛ اگر نتیجه چیزی مثل تغییر رنگ پوست یا تورم باشد، مادهٔ مربوط به همان؛ و اگر دیهٔ مقدری برای آن نیامده باشد، ارش که دادگاه با جلب نظر کارشناس تعیین می‌کند (ماده ۴۴۹).
  • پس عدد قطعی «دیهٔ سوختگی» برای همهٔ موارد وجود ندارد و ماشین‌حسابی که فقط «درصد سوختگی» بگیرد و مبلغ بدهد، پشتوانهٔ قانونی ندارد.
  • برای بخش‌هایی که دیهٔ مقدر دارند (مثلاً از دست رفتن یک عضو)، از ماشین‌حساب دیهٔ اعضای بدن استفاده کنید.
  • ارش را نمی‌توان از روی یک جدول حساب کرد؛ آن را دادگاه تعیین می‌کند.
این صفحه فقط مواد قانون را از متن آن توضیح می‌دهد و مبلغی تعیین نمی‌کند. اینکه کدام ماده در یک پروندهٔ مشخص اعمال می‌شود، با دادگاه و نظر کارشناس است. درجه‌بندی پزشکی سوختگی (درجهٔ یک، دو، سه) با دسته‌بندی جراحت‌ها در ماده ۷۰۹ یکی نیست و این صفحه آن‌ها را به هم تطبیق نمی‌دهد.

سوختگی چه نتیجه‌ای داشته باشد، کدام ماده می‌آید؟

ستون «متن قانون» عین متن ماده است. «ممکن است» یعنی انطباق با پروندهٔ مشخص را دادگاه و کارشناس تشخیص می‌دهند.

نتیجهٔ آسیبمادهآنچه قانون می‌گوید
تغییر رنگ پوست (مثلاً سیاه یا سرخ‌شدن)۷۱۴«دیه صدماتی که موجب تغییر رنگ پوست می شود، به شرح ذیل است.» صورت: «سیاه شدن پوست صورت، شش هزارم، کبود شدن آن، سه هزارم و سرخ شدن آن، یک و نیم هزارم دیه کامل»؛ سایر اعضا: «تغییر رنگ پوست سایر اعضاء، حسب مورد نصف مقادیر مذکور در بند (الف)»؛ پوست سر: «در تغییر رنگ پوست سر، ارش ثابت است.»
تورم بدن، سر یا صورت۷۱۵«صدمه ای که موجب تورم بدن، سر یا صورت گردد، ارش دارد و چنانچه علاوه بر تورم موجب تغییر رنگ پوست نیز گردد، حسب مورد دیه و ارش تغییر رنگ به آن افزوده می شود.»
نقص دائم یا موقت حواس یا منافع دیگر (مثلاً لامسه)۷۰۸«از بین بردن یا نقص دائم یا موقت حواس یا منافع دیگر مانند لامسه، خواب و عادت ماهانه و نیز به وجود آوردن امراضی مانند لرزش، تشنگی، گرسنگی، ترس و غش، موجب ارش است.»
از بین رفتن مو همراه با از بین رفتن پوست یا عضو۵۸۳ و ۵۸۶«هرگاه با از بین بردن عضو یا پوست و مانند آن، موی سر، ریش یا ابرو از بین برود، علاوه بر دیه مو یا ریش یا ابرو، حسب مورد دیه یا ارش جنایت نیز پرداخت می شود.» دربارهٔ شیوه: «ملاک مسؤولیت صدمه به مو، از بین بردن آن است و شیوه از بین بردن مانند کندن یا سوزاندن، تأثیری در حکم ندارد.»
از بین رفتن یا نقص عضو یا منفعتی که دیهٔ مقدر داردفصل دیهٔ اعضادیهٔ همان عضو یا منفعت؛ ردیف‌های آن در ماشین‌حساب دیهٔ اعضا آمده است.
آسیبی که قانون برایش دیهٔ مقدر نیاورده۴۴۹«ارش، دیه غیرمقدر است که میزان آن در شرع تعیین نشده است و دادگاه با لحاظ نوع و کیفیت جنایت و تأثیر آن بر سلامت مجنیٌ علیه و میزان خسارت وارده با در نظر گرفتن دیه مقدر و با جلب نظر کارشناس میزان آن را تعیین می کند.»

ماده‌های ۷۰۸، ۷۱۴ و ۷۱۵ را «سوختگی» ننامیده‌اند؛ آن‌ها نتیجه‌های آسیب‌اند و ممکن است در یک پروندهٔ سوختگی هم پیش بیایند. مثلاً ماده ۷۱۴ فقط از «تغییر رنگ پوست» حرف می‌زند، نه از جای زخم یا ناهمواری پوست؛ برای آن‌ها در این مواد حکمی ندیدیم و تعیینشان با دادگاه و ارش است.

ارش چیست و چه کسی تعیین می‌کند؟

ماده ۴۴۹ ارش را «دیهٔ غیرمقدر» می‌نامد و می‌گوید دادگاه میزان آن را «با لحاظ نوع و کیفیت جنایت و تأثیر آن بر سلامت مجنیٌ علیه و میزان خسارت وارده، با در نظر گرفتن دیهٔ مقدر و با جلب نظر کارشناس» تعیین می‌کند.

پس برای بخشی از آسیب سوختگی که دیهٔ مقدر ندارد، عدد نهایی را «کارشناس + دادگاه» می‌سازند، نه یک جدول. واژهٔ «ارش» را در واژه‌نامه و «دیه» را در واژه‌نامه هم ببینید.

اگر آتش منشأ آسیب بوده

ماده ۵۲۱ دربارهٔ ضمان کسی است که آتشی روشن می‌کند و آتش به جای دیگری سرایت می‌کند: «هرگاه شخصی در ملک خود یا مکان مجاز دیگری، آتشی روشن کند و بداند که به جایی سرایت نمی کند و غالباً نیز سرایت نکند لکن اتفاقاً به جایی دیگر سرایت نماید و موجب خسارت و صدمه گردد ضمان ثابت نیست و در غیر این صورت ضامن است.»

این ماده فقط یک قاعدهٔ مسئولیت دربارهٔ سرایت آتش است. مسئولیت کیفری عامل، بیمه و سایر ابعاد پروندهٔ سوختگی در این صفحه نیامده‌اند. اگر آسیب در تصادف یا حادثهٔ رانندگی رخ داده، دیه در تصادف و مطالبهٔ خسارت از بیمهٔ شخص ثالث را ببینید.

برای محاسبه چه باید کرد؟

  • مدارک پزشکی و درمانی آسیب را نگه دارید؛ نتیجهٔ نهایی آسیب (از جمله اثرهای باقی‌مانده) در تعیین دیه یا ارش مهم است.
  • برای بخش‌هایی که دیهٔ مقدر دارند، سهم هر عضو را با ماشین‌حساب دیهٔ اعضا ببینید (این ابزار ردیف «تغییر رنگ پوست» ماده ۷۱۴ را هم دارد، ولی «سوختگی» را به‌عنوان ردیف جدا ندارد).
  • مبلغ دیهٔ کامل سال را از همان صفحه و بلوک نرخ رسمی آن بخوانید؛ در این صفحه عدد نیاورده‌ایم، چون هر سال تغییر می‌کند.
  • برای دادخواست و مسیر شکایت با وکیل کیفری یا حقوقی مشورت کنید؛ نمونهٔ شکوائیه نقطهٔ شروع است، نه جایگزین مشاوره.

صفحه‌های نزدیک

ماشین‌حساب دیهٔ اعضا

دیهٔ مقدر اعضا و جراحت‌ها، مادهٔ به ماده. محاسبه ←

دیه در تصادف

مواد دیه در حوادث رانندگی. بخوانید ←

مطالبه از بیمهٔ شخص ثالث

خسارت بدنی و دیه از بیمه. راهنما ←

نمونه شکوائیه

متن شکوائیه و دانلود Word. نمونه ←

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۱۴ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، کتاب چهارم (دیات): مواد ۴۴۹، ۵۲۱، ۵۸۳، ۵۸۶، ۷۰۸، ۷۱۴ و ۷۱۵ — متن در مرکز پژوهش‌های مجلس
  • متن مرجع کلمه‌به‌کلمه بررسی شده است: واژه‌های «سوختگی»، «سوختن» و «حرق» در متن کتاب چهارم نیامده‌اند.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

دیه سوختگی چقدر است؟
عدد ثابتی ندارد. قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ردیف مستقلی برای «دیهٔ سوختگی» نیاورده؛ دیه یا ارش از نتیجهٔ آسیب تعیین می‌شود (مثلاً تغییر رنگ پوست در ماده ۷۱۴، تورم در ۷۱۵، یا ارش در ۴۴۹). مبلغ هر مورد را دادگاه با توجه به نوع آسیب و نظر کارشناس تعیین می‌کند.
آیا جدول دیه سوختگی وجود دارد؟
در متن کتاب چهارم قانون مجازات اسلامی جدولی با عنوان سوختگی نیست. جدول‌هایی که در اینترنت با درصد سوختگی می‌بینید، از متن این قانون درنیامده‌اند و پشتوانهٔ قانونی روشنی ندارند.
ماشین‌حساب دیه سوختگی دارد؟
ماشین‌حساب دیهٔ اعضا در پارسی وکیل «سوختگی» را ردیف جدا ندارد. ردیف‌های دیهٔ مقدر اعضا و جراحت‌ها و «تغییر رنگ پوست» (ماده ۷۱۴) در آن هست؛ ارش را نمی‌توان با ماشین‌حساب حساب کرد. ماشین‌حساب دیهٔ اعضا
ارش سوختگی را چه کسی تعیین می‌کند؟
ماده ۴۴۹: دادگاه، با لحاظ نوع و کیفیت جنایت و تأثیر آن بر سلامت مجنیٌ علیه و میزان خسارت وارده، و با جلب نظر کارشناس، میزان ارش را تعیین می‌کند.
سوختگی صورت دیهٔ بیشتری دارد؟
سوختگی به‌طور مستقل در قانون نیامده. فقط برای نتیجهٔ «تغییر رنگ پوست»، ماده ۷۱۴ نرخ صورت را بیشتر از سایر اعضا گذاشته (صورت: سیاه‌شدن شش‌هزارم، کبودی سه‌هزارم، سرخی یک‌ونیم‌هزارم دیهٔ کامل؛ سایر اعضا: نصف آن). اینکه اثر یک سوختگی مشخص «تغییر رنگ پوست» حساب شود یا نه را دادگاه تشخیص می‌دهد.
اگر موی سر یا ابرو بسوزد چه می‌شود؟
ماده ۵۸۶: ملاک مسئولیت، از بین رفتن مو است و شیوهٔ آن، مثل کندن یا سوزاندن، در حکم اثری ندارد. ماده ۵۸۳: اگر با از بین بردن عضو یا پوست و مانند آن، موی سر، ریش یا ابرو از بین برود، علاوه بر دیهٔ مو، حسب مورد دیه یا ارش جنایت نیز پرداخت می‌شود.
اگر آتش‌سوزی از ملک کسی به ملک دیگری سرایت کند، مسئول کیست؟
ماده ۵۲۱ قانون مجازات اسلامی: اگر کسی در ملک خود یا مکان مجاز دیگری آتشی روشن کند و بداند که به جای دیگری سرایت نمی‌کند و غالباً هم سرایت نکند، ولی اتفاقاً سرایت کند و خسارت یا صدمه‌ای بزند، ضمان ثابت نیست؛ در غیر این صورت ضامن است. این فقط یک قاعده است و حکم هر پرونده با دادگاه است.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب