واژه‌نامهٔ حقوقی · کیفری
بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · به‌روزرسانی: تیر ۱۴۰۵

دیه چیست؟

مال مقدری که به سبب جنایت بر نفس یا عضو پرداخت می‌شود.

تعریف

دیه مالی است که در شرع و قانون برای جنایت غیرعمدی بر نفس، عضو یا منفعت (و برخی جنایات عمدی غیرقابل قصاص) مقدر شده و به مجنیٌ‌علیه یا اولیای دم پرداخت می‌شود. نرخ دیهٔ کامل هر سال توسط قوهٔ قضاییه اعلام می‌شود و اگر قتل در ماه‌های حرام (محرم، رجب، ذی‌القعده، ذی‌الحجه) واقع شود، یک‌سوم افزوده می‌شود (تغلیظ).

مبنای قانونی

مواد ۱۷ و ۴۴۸ به بعد قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲؛ نرخ سالانه بر اساس مادهٔ ۵۴۹.

مثال کاربردی

در تصادف فوتی، بیمهٔ شخص ثالث دیهٔ کامل را به اولیای دم می‌پردازد؛ اگر حادثه در محرم رخ داده باشد، دیه با یک‌سوم اضافه محاسبه می‌شود.

اصطلاحات مرتبط