بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: تیر ۱۴۰۵
راهنمای معاملات

بیعانه را پس می‌دهند یا نه؟

قانون مدنی مادهٔ خاصی برای «بیعانه» ندارد؛ تکلیف آن را متن قرارداد و قواعد عام قراردادها تعیین می‌کند. اگر برای انصراف مبلغی شرط شده، همان ملاک است؛ اگر نه، قرارداد لازم است و فقط با اقاله یا حق فسخ به هم می‌خورد. وضعیت خود را انتخاب کنید.

مواد ۲۱۹، ۲۲۱ و ۲۳۰ ق.م
۵ وضعیت رایج
اظهارنامه و دادخواست

بیعانهٔ شما چه می‌شود؟

قواعد حاکم بر بیعانه

قاعدهمتن قانونماده
لزوم قراردادعقد قانونی بین طرفین لازم‌الاتباع است مگر با اقاله یا علت قانونی فسخ شود۲۱۹
خسارت تخلف از تعهدمتخلف مسئول خسارت است اگر جبران آن تصریح شده یا عرفاً مثل تصریح باشد۲۲۱
وجه التزاماگر مبلغ خسارت در قرارداد شرط شده، دادگاه نمی‌تواند بیشتر یا کمتر حکم دهد۲۳۰
خیار شرطدر بیع می‌شود شرط کرد که در مدت معین یکی از طرفین حق فسخ داشته باشد۳۹۹
دریافت بدون استحقاقکسی که چیزی را بدون استحقاق دریافت کرده، باید آن را برگرداند۳۰۱

پیش از پرداخت بیعانه، در قرارداد بنویسید که در صورت انصراف هر طرف چه مبلغی پرداخت می‌شود و آیا حق فسخ در مدت معین وجود دارد. تفسیر بندهای قرارداد در اختلاف با دادگاه است؛ برای مبالغ بزرگ با وکیل مشورت کنید.

راهنماها و ابزارهای مرتبط

رسید بیعانه

رسید دریافت وجه بسازید. بسازید ←

الزام به تنظیم سند

وقتی فروشنده کوتاهی می‌کند. راهنما ←

تأیید فسخ قرارداد

دادخواست فسخ و استرداد ثمن. بسازید ←

مبایعه‌نامهٔ پیش‌فروش

قرارداد پیش‌فروش آپارتمان. راهنما ←

آنچه احتمالاً می‌پرسید

اگر از معامله پشیمان شوم بیعانه را پس می‌دهند؟
بستگی به قرارداد دارد. اگر قرارداد برای انصراف مبلغی تعیین کرده، همان ملاک است (مادهٔ ۲۳۰ ق.م). اگر نه، قرارداد لازم است و پشیمانی به‌تنهایی آن را به هم نمی‌زند؛ باید با فروشنده اقاله کنید یا حق فسخ داشته باشید (مادهٔ ۲۱۹).
ضبط بیعانه قانونی است؟
اگر در قرارداد شرط شده باشد که در صورت انصراف بیعانه به نفع طرف دیگر ضبط شود، این شرط در قالب وجه التزام بررسی می‌شود و دادگاه نمی‌تواند مبلغ را کم یا زیاد کند (مادهٔ ۲۳۰).
اگر فروشنده پشیمان شود چه کنم؟
می‌توانید الزام او به انجام معامله و تنظیم سند رسمی را بخواهید یا اگر قرارداد وجه التزام تعیین کرده، آن را مطالبه کنید (مواد ۲۱۹ و ۲۲۱).
بیعانه بدون قرارداد را چطور پس بگیرم؟
اگر قراردادی شکل نگرفته، دریافت‌کننده باید مالی را که بدون استحقاق گرفته برگرداند (مادهٔ ۳۰۱ ق.م). با اظهارنامه و در صورت امتناع با دادخواست مطالبهٔ وجه اقدام کنید.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب