بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: تیر ۱۴۰۵
ابزار وکیل · قرارداد ساز اجاره

تنظیم قرارداد اجاره
حرفه‌ای در چند دقیقه

به‌جای کپی نمونه‌های قدیمی، ابزار قرارداد ساز پارسی وکیل را استفاده کنید. شرط داوری، پیش‌بینی فسخ، نرخ افزایش سالانه، و بندهای حفاظتی به‌صورت پیش‌فرض درج می‌شود. خروجی Word و PDF آماده امضا.

با شرط داوری و فسخ
Preview زنده
خروجی Word و PDF

قرارداد ساز اجاره

فیلدهای زیر را پر کنید — متن قرارداد لحظه‌ای در سمت چپ ساخته می‌شود.

نکته مهم: این ابزار قراردادی پیش‌فرض با بندهای حفاظتی استاندارد می‌سازد. برای پرونده‌های خاص (اجاره تجاری با سرقفلی، مشارکت، شرایط ویژه) از ابزار AI داخل اپ پارسی وکیل استفاده کنید که قرارداد سفارشی می‌سازد.

اطلاعات قرارداد

همه فیلدها مهم‌اند. هرچه دقیق‌تر، قرارداد قوی‌تر.

پیش‌نمایش قرارداد

قرارداد اجاره خانه — از تنظیم تا تمدید

قرارداد اجاره چه ویژگی‌های قانونی دارد؟

قرارداد اجاره یکی از قراردادهای رایج در حقوق مدنی ایران است که در آن، مالک یا موجر، استفاده از منافع ملک یا کالایی معین را برای مدتی مشخص و در ازای مبلغ معین (اجاره‌بها) به مستاجر واگذار می‌کند. مبنای قانونی این قرارداد، مواد ۴۶۶ تا ۵۱۷ قانون مدنی و در روابط مسکونی، قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۷۶ است.

برای اینکه قرارداد اجاره معتبر باشد و در دادگاه قابل استناد، چهار شرط ضروری ماده ۱۹۰ قانون مدنی باید رعایت شود: قصد و رضایت طرفین، اهلیت طرفین، موضوع معین و مشروع، و جهت مشروع. در صورت نقص هرکدام، قرارداد ممکن است باطل اعلام شود.

چه اطلاعاتی باید در قرارداد اجاره درج شود؟

یک قرارداد اجاره استاندارد باید این موارد را به‌صراحت داشته باشد:

  • مشخصات کامل طرفین: نام، نام خانوادگی، کد ملی، نشانی، شماره تماس هر دو طرف
  • مشخصات کامل ملک: نشانی دقیق، پلاک ثبتی، مساحت، نوع کاربری، وضعیت تجهیزات
  • مدت اجاره: تاریخ شروع و پایان دقیق
  • مبلغ ودیعه و نحوه استرداد آن در پایان
  • اجاره‌بهای ماهانه و روز معین برای پرداخت
  • تعداد چک‌های تضمین و سررسید آن‌ها
  • شرایط فسخ و خیارات هر طرف
  • تعهدات تعمیرات (سهم موجر و سهم مستاجر)
  • منع انتقال به غیر یا اجاره دست دوم
  • شرط داوری در صورت اختلاف

تمدید قرارداد اجاره — چه راه‌هایی وجود دارد؟

پس از پایان مدت قرارداد، اگر طرفین قصد ادامه دارند، سه روش برای تمدید وجود دارد:

۱ . تنظیم قرارداد جدید (روش توصیه‌شده). این بهترین روش است، چون امکان بازنگری همه شرایط (افزایش اجاره، تغییر شرایط پرداخت، اضافه کردن بندهای جدید) را فراهم می‌کند. در سامانه املاک و مستغلات کشور (ملک‌فا) ثبت می‌شود و کد رهگیری جدید می‌گیرد.

۲ . درج متمم در سامانه ملک‌فا. اگر قرارداد قبلی در سامانه ثبت شده، می‌توان متمم تمدید را در همان سامانه افزود — اغلب بدون پرداخت هزینه اضافی. این روش برای تمدیدهایی که تغییرات کمی دارند مناسب است.

۳ . پشت‌نویسی قرارداد قبلی (روش دستی). در پشت برگه قرارداد قبلی، متن تمدید به‌صورت دست‌نویس درج می‌شود و طرفین (و ترجیحاً دو شاهد) امضا می‌کنند. این روش از نظر قانونی معتبر است اما برای اثبات در دادگاه ضعیف‌تر است و ثبت در سامانه کشور را ندارد.

روش چهارمی که گاهی استفاده می‌شود — تمدید شفاهی — به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود. در صورت بروز اختلاف، اثبات شفاهی بسیار دشوار است و معمولاً به نفع متصرف فعلی (مستاجر) تمام می‌شود.

افزایش سالانه اجاره — قاعده چیست؟

افزایش اجاره‌بها در طول قرارداد، فقط در صورتی ممکن است که در متن قرارداد به‌صراحت پیش‌بینی شده باشد. اگر قرارداد سکوت کرده، افزایش فقط با توافق مجدد طرفین قابل اعمال است.

بر اساس مصوبه ستاد اقتصادی دولت در سال‌های اخیر، سقف افزایش اجاره در تمدید سالانه قراردادهای مسکونی محدود شده (در سال‌های گذشته بین ۲۰ تا ۲۵٪ بوده است). این سقف هر سال ممکن است تغییر کند و توصیه می‌شود قبل از تمدید، آخرین وضعیت را بررسی کنید.

کد رهگیری و سامانه ملک‌فا — چرا ضروری است؟

ثبت قرارداد اجاره در سامانه ملک‌فا و دریافت کد رهگیری، برای موارد متعددی الزامی شده است:

  • دریافت تسهیلات ودیعه مسکن از بانک‌ها
  • کسری مالیات اجاره‌بها برای موجر
  • تأیید سکونت برای مراجع رسمی (مدرسه فرزندان، اشتغال، گمرک)
  • تمدید کارت سوخت در صورت تغییر آدرس
  • اثبات سکونت در دعاوی حقوقی

دریافت کد رهگیری معمولاً از طریق مشاوران املاک دارای پروانه کار انجام می‌شود. هزینه آن طبق آیین‌نامه کانون سراسری بنگاه‌های املاک تعیین می‌شود.

شرط داوری — چرا در قرارداد اجاره مهم است؟

یکی از مهم‌ترین بندهای حفاظتی که اغلب در قراردادهای نمونه فراموش می‌شود، شرط داوری است. این شرط یعنی طرفین توافق می‌کنند که در صورت بروز اختلاف، به‌جای دادگاه، به یک داور مرضی‌الطرفین (یا هیئت داوران) مراجعه کنند.

مزایای شرط داوری:

  • سرعت بالا: اختلافی که در دادگاه ماه‌ها یا سال‌ها طول می‌کشد، در داوری در چند هفته حل می‌شود
  • تخصص: داور می‌تواند کسی باشد که با موضوع دعوا تخصص دارد
  • محرمانگی: پرونده داوری برخلاف پرونده‌های دادگاه، عمومی نیست
  • هزینه پایین‌تر: در بسیاری از موارد، داوری ارزان‌تر از دادگاه است

چه زمانی مستاجر حق فسخ قرارداد را دارد؟

قانون مدنی برای مستاجر سه «خیار» اصلی پیش‌بینی کرده که در شرایط معین، حق فسخ به او می‌دهد:

خیار عیب (ماده ۴۸۰ ق.م): اگر در ملک عیبی کشف شود که در زمان عقد قرارداد ذکر نشده و موجب نقصان منفعت اساسی شود. مثل: کشف نمناکی شدید، خرابی سیستم گرمایش، مشکل ساختاری ساختمان.

خیار تخلف از شرط: اگر مالک به یکی از تعهدات قراردادی عمل نکند. مثل: عدم تحویل ملک در موعد مقرر، عدم انجام تعمیرات اساسی که در قرارداد بر عهده مالک است.

خیار تأخیر در تحویل (ماده ۴۷۸ ق.م): در شرایط خاص که مالک از تحویل ملک تأخیر کند.

توصیه: قبل از اعلام فسخ، حتماً اظهارنامه رسمی به طرف مقابل ارسال کنید. این اظهارنامه به‌عنوان مدرک رسمی، اثبات می‌کند که شما طبق قانون و با اطلاع طرف مقابل، اقدام به فسخ کرده‌اید.

تفاوت اجاره مسکونی و تجاری

دو قانون متفاوت بر اجاره‌های مسکونی و تجاری حاکم است:

  • اجاره‌های مسکونی: تحت قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۷۶ قرار دارد. در پایان قرارداد، مستاجر باید ملک را تخلیه کند و حق سرقفلی یا حق کسب و پیشه ندارد.
  • اجاره‌های تجاری: بسته به تاریخ شروع، می‌تواند تحت قانون سال ۱۳۵۶ (که سرقفلی و حق کسب و پیشه ایجاد می‌کند) یا قانون ۱۳۷۶ (که این حق را ایجاد نمی‌کند) قرار گیرد. این تفاوت در دعاوی ملکی بسیار مهم است.

این قرارداد ساز برای اجاره مسکونی طراحی شده است. برای اجاره تجاری با ملاحظات سرقفلی، از ابزار AI داخل اپ پارسی وکیل استفاده کنید.

خدمات مرتبط

قرارداد کارقولنامه خودروقولنامه موتورسیکلتتنظیم وصیت‌نامه

آنچه احتمالاً می‌پرسید

آیا قرارداد دستی روی پشت سند قبلی اعتبار دارد؟
بله، اما با شرایط. اگر هر دو طرف امضا کنند و در حضور دو شاهد تنظیم شود، اعتبار قانونی دارد. با این حال، توصیه می‌شود برای پیشگیری از اختلافات آینده، قرارداد جدید کاملاً مستقل تنظیم شود و در سامانه املاک کشور ثبت گردد (کد رهگیری). تمدید شفاهی به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود.
کد رهگیری املاک چه ضرورتی دارد؟
کد رهگیری در سامانه ملک‌فا برای قراردادهای اجاره الزامی شده است. این کد علاوه بر اعتبار قانونی، برای دریافت خدماتی مثل ودیعه مسکن، کسری مالیات، و تأیید سکونت ضروری است. تمدید قرارداد نیز با درج «متمم» در همان سامانه قابل ثبت است، اغلب بدون پرداخت هزینه اضافی.
اگر مالک یا مستاجر فوت کند، قرارداد چه می‌شود؟
طبق قانون مدنی، فوت یکی از طرفین قرارداد اجاره، قرارداد را منحل نمی‌کند. ورثه جانشین متوفی می‌شوند و حقوق و تعهدات قرارداد همچنان جاری است تا پایان مدت. برای پیشگیری از اختلاف، شرط جانشینی ورثه را در متن قرارداد درج کنید.
شرط داوری در قرارداد اجاره چه فایده‌ای دارد؟
شرط داوری یعنی طرفین توافق می‌کنند در صورت اختلاف، به جای دادگاه به داور مرضی‌الطرفین مراجعه کنند. مزایا: سرعت (هفته‌ها به جای ماه‌ها)، تخصص داور، محرمانگی پرونده. در قراردادهای اجاره تجاری بیشتر مرسوم است.
افزایش اجاره‌بها در طول قرارداد امکان‌پذیر است؟
خیر، مگر اینکه در متن قرارداد به‌صراحت ذکر شده باشد. توصیه می‌شود نرخ افزایش سالانه (مثلاً مطابق نرخ تورم سالانه بانک مرکزی یا درصد ثابت) از همان ابتدا در قرارداد درج گردد. در غیر این صورت، افزایش فقط با توافق مجدد طرفین و تنظیم متمم ممکن است.
مستاجر چه زمانی حق فسخ قرارداد را دارد؟
مستاجر می‌تواند در سه حالت قرارداد را فسخ کند: ۱) خیار عیب (وقتی عیبی در عین مستاجره کشف شود که در قرارداد ذکر نشده)، ۲) خیار تخلف از شرط (وقتی مالک به تعهدات قراردادی عمل نکند)، ۳) خیار تأخیر (در شرایط خاص ماده ۴۷۸ قانون مدنی). توصیه: قبل از فسخ، اظهارنامه رسمی ارسال کنید.

ابزار AI پارسی وکیل، قراردادهای پیچیده‌تر می‌سازد

اگر قرارداد شما خاص است (اجاره تجاری با سرقفلی، اجاره به شرط تملیک، قرارداد مشارکت در ساخت)، ابزار AI داخل اپ پارسی وکیل قرارداد سفارشی با همه شرایط ضمن عقد می‌سازد.

نصب اپلیکیشن
نمونه قراردادهای آماده (دانلود Word رایگان): NDA محرمانگی · اجاره تجاری · مشارکت مدنی · مشارکت در ساخت · هبه ملک · حق‌العمل‌کاری