بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
قانون مدنی · انواع خیارات

ماده ۳۹۶ قانون مدنی

قانون مدنی ده خیار را نام برده است؛ خیار یعنی اختیار فسخ معامله.

متن تطبیق‌شده با دو منبع
بازبینی ۲۵ آبان ۱۴۰۵
ماده + توضیح + ماده‌های مرتبط

متن مادهٔ ۳۹۶ قانون مدنی

ماده ۳۹۶
قانون مدنی

خیارات از قرار ذیل‌اند:

۱- خیار مجلس.

۲- خیار حیوان.

۳- خیار شرط.

۴- خیار تأخیر ثمن.

۵ خیار رؤیت و تخلف وصف.

۶- خیار غَبن.

۷- خیار عیب

۸- خیار تدلیس.

۹- خیار تَبَعُّض صفقه.

۱۰- خیار تخلف شرط.

متن از نسخهٔ اصلاح‌شدهٔ قانون نقل شده و با منبع دوم تطبیق داده شده است.

مادهٔ ۳۹۶ چه می‌گوید؟

پاسخ کوتاه: مادهٔ ۳۹۶ فهرست خیارات را می‌دهد: مجلس، حیوان، شرط، تأخیر ثمن، رؤیت و تخلف وصف، غبن، عیب، تدلیس، تبعّض صفقه و تخلف شرط.

خیار یعنی اختیار فسخ. این معنا را از مادهٔ ۳۹۷ می‌توان دید که دربارهٔ خیار مجلس می‌گوید دو طرف «اختیار فسخ معامله را دارند».

خیارات در کنار مادهٔ ۲۱۹ قانون مدنی معنا پیدا می‌کنند: عقد لازم‌الاتباع است، مگر با اقاله یا فسخ «به علت قانونی».

نکته‌های متن

  • ماده فقط نام خیارها را می‌آورد؛ شرط‌ها و مهلت هر خیار در ماده‌های بعدی قانون مدنی آمده است.
  • این ماده در مبحث عقد بیع قرار دارد.
  • ده عنوان در ماده آمده است و «رؤیت و تخلف وصف» یک عنوان به شمار رفته است.

ماده‌هایی که کنار این ماده خوانده می‌شوند

متن هر ماده عیناً از قانون نقل شده است.

مادهٔ ۳۹۷ قانون مدنی
هر یک از متبایعین بعد از عقد فی‌المجلس و مادام که متفرق نشده‌اند اختیار فسخ معامله را دارند.
خیار مجلس: تا وقتی دو طرف پس از عقد از هم جدا نشده‌اند، هرکدام می‌تواند معامله را فسخ کند.
مادهٔ ۳۹۵ قانون مدنی
اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر تأدیه نکند بایع حق خواهد داشت که بر طبق مقررات راجعه به خیار تأخیر ثمن، معامله را فسخ یا از حاکم اجبار مشتری را به تأدیه ثمن بخواهد.
اگر خریدار ثمن را در موعد نپردازد، فروشنده می‌تواند طبق مقررات خیار تأخیر ثمن معامله را فسخ کند یا اجبار خریدار به پرداخت را از حاکم بخواهد.
عقودی که بر طبق قانون واقع شده باشد بین متعاملین و قائم‌مقام آن‌ها لازم‌الاتباع است مگر اینکه به رضای طرفین اقاله یا به علت ‌قانونی فسخ شود.
عقد لازم‌الاتباع است، مگر با اقاله یا فسخ به علت قانونی.

این ماده کجا به کار می‌آید؟

خیار چیست؟

معنای خیار در واژه‌نامهٔ حقوقی. توضیح ←

خیار غبن

وقتی قیمت معامله با ارزش واقعی فاصلهٔ زیاد دارد. توضیح ←

تدلیس

فریب در معامله. توضیح ←

فسخ قرارداد

معنا و آثار فسخ. توضیح ←

فهرست همهٔ ماده‌ها و رأی‌های وحدت رویه: قانون‌خوان پارسی وکیل.

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۲۵ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون مدنی، مادهٔ ۳۹۶ و مادهٔ ۳۹۷، مادهٔ ۳۹۵، مادهٔ ۲۱۹.
  • متن ماده با دو منبع مستقل تطبیق داده شده است؛ اگر اصلاح تازه‌ای تصویب شده باشد، متن روز ملاک است.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

انواع خیارات در قانون مدنی کدام است؟
مادهٔ ۳۹۶ ده خیار را نام می‌برد: خیار مجلس، حیوان، شرط، تأخیر ثمن، رؤیت و تخلف وصف، غبن، عیب، تدلیس، تبعّض صفقه و تخلف شرط.
خیار یعنی چه؟
یعنی اختیار فسخ معامله. مادهٔ ۳۹۷ قانون مدنی دربارهٔ خیار مجلس می‌گوید هر یک از دو طرف، تا وقتی متفرق نشده‌اند، اختیار فسخ معامله را دارند.
مهلت استفاده از هر خیار چقدر است؟
مادهٔ ۳۹۶ فقط فهرست خیارها را می‌دهد و مهلتی نمی‌گوید. شرط‌ها و مهلت هر خیار در ماده‌های مخصوص همان خیار آمده است و باید از متن همان ماده خوانده شود.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب