بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
قانون مجازات اسلامی · مرور زمان تعقیب جرائم تعزیری

ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی

اگر جرم تعزیری در مدت قانونی تعقیب نشود یا به حکم قطعی نرسد، تعقیب آن موقوف می‌شود؛ مدت از ۳ تا ۱۵ سال، بسته به درجهٔ جرم.

متن تطبیق‌شده با دو منبع
بازبینی ۲۵ آبان ۱۴۰۵
ماده + توضیح + ماده‌های مرتبط

متن مادهٔ ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی

ماده ۱۰۵
قانون مجازات اسلامی (مصوب ۱۳۹۲)

مرور زمان، در صورتی تعقیب جرائم موجب تعزیر را موقوف می‌‌کند که از تاریخ وقوع جرم تا انقضای مواعد زیر تعقیب نشده یا از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی تا انقضای این مواعد به صدور حکم قطعی منتهی نگردیده باشد:

الف) جرائم تعزیری درجه یک تا سه با انقضای پانزده سال

ب) جرائم تعزیری درجه چهار با انقضای ده‌ سال

پ) جرائم تعزیری درجه پنج با انقضای هفت سال

ت) جرائم تعزیری درجه شش با انقضای پنج سال

ث) جرائم تعزیری درجه هفت و هشت با انقضای سه‌ سال

تبصره ۱- اقدام تعقیبی یا تحقیقی، اقدامی ‌است که مقامات قضایی در اجرای یک وظیفه قانونی از قبیل احضار، جلب، بازجویی، استماع اظهارات شهود و مطلعان، تحقیقات یا معاینه محلی و نیابت قضایی انجام می‌‌دهند.

تبصره ۲- در مورد صدور قرار اناطه، مرور زمان تعقیب از تاریخ قطعیت رای مرجعی که رسیدگی کیفری منوط به صدور آن است، شروع می‌‌شود.

متن از نسخهٔ اصلاح‌شدهٔ قانون نقل شده و با منبع دوم تطبیق داده شده است.

مادهٔ ۱۰۵ چه می‌گوید؟

پاسخ کوتاه: مادهٔ ۱۰۵ می‌گوید مرور زمان در دو حالت تعقیب جرم تعزیری را موقوف می‌کند: جرم از تاریخ وقوع تا پایان مدت قانونی تعقیب نشده باشد، یا از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی تا پایان این مدت به حکم قطعی نرسیده باشد.

مدت‌ها بر اساس درجهٔ جرم است: درجهٔ یک تا سه پانزده سال، درجهٔ چهار ده سال، درجهٔ پنج هفت سال، درجهٔ شش پنج سال و درجهٔ هفت و هشت سه سال. درجه‌ها در مادهٔ ۱۹ همین قانون تعریف شده‌اند.

برای حساب کردن تاریخ، ماشین‌حساب مرور زمان کیفری را ببینید.

نکته‌های متن

  • «از تاریخ وقوع جرم»: شروع مرور زمان تعقیب.
  • «یا از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی»: هر اقدام تعقیبی شمارش را از نو شروع می‌کند.
  • تبصرهٔ ۱ اقدام تعقیبی یا تحقیقی را توضیح می‌دهد: احضار، جلب، بازجویی، استماع اظهارات شهود و مطلعان، تحقیقات یا معاینهٔ محلی و نیابت قضایی.
  • تبصرهٔ ۲: در قرار اناطه، مرور زمان از تاریخ قطعیت رأی مرجعی که رسیدگی کیفری منوط به آن است شروع می‌شود.

ماده‌هایی که کنار این ماده خوانده می‌شوند

متن هر ماده عیناً از قانون نقل شده است.

مادهٔ ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی
در جرائم تعزیری قابل گذشت هرگاه متضرر از جرم در مدت یک‌ سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم، شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می‌‌شود مگر اینکه تحت سلطه متهم بوده یا به‌ دلیلی خارج از اختیار، قادر به شکایت نباشد که در این صورت مهلت مزبور از تاریخ رفع مانع محاسبه می‌‌شود. هرگاه متضرر از جرم قبل از انقضای مدت مذکور فوت کند و دلیلی بر صرف‌‌نظر وی از طرح شکایت نباشد هر یک از ورثه وی در مهلت شش ماه از تاریخ وفات حق شکایت دارد.
تبصره- غیر از مواردی که شاکی تحت سلطه متهم بوده، در صورتی به شکایت وی یا ورثه او رسیدگی می‌‌شود که جرم موضوع شکایت طبق ماده ۱۰۵ این قانون مشمول مرور زمان نشده باشد.
در جرائم قابل گذشت، اگر متضرر تا یک سال از اطلاع شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می‌شود (با استثناهای متن).
مادهٔ ۱۰۷ قانون مجازات اسلامی
مرور زمان، اجرای احکام قطعی تعزیری را موقوف می‌کند و مدت آن از تاریخ قطعیت حکم به قرار زیر است:
الف- جرائم تعزیری درجه یک تا سه با انقضای بیست سال؛
ب- جرائم تعزیری درجه چهار با انقضای پانزده سال؛
پ- جرائم تعزیری درجه پنج با انقضای ده سال؛
ت- جرائم تعزیری درجه شش با انقضای هفت سال؛
ث- جرائم تعزیری درجه هفت و هشت با انقضای پنج سال.
تبصره ۱- اگر اجرای تمام یا بقیه مجازات موکول به گذشتن مدت یا رفع مانعی باشد، مرور زمان از تاریخ انقضای آن مدت یا رفع مانع محاسبه می‌شود.
تبصره ۲- مرور زمان اجرای احکام دادگاه‌های خارج از کشور درباره اتباع ایرانی در حدود مقررات و موافقت‌نامه‌های قانونی، مشمول مقررات این ماده است.
مرور زمان اجرای حکم قطعی تعزیری، از ۵ تا ۲۰ سال پس از قطعیت حکم.
مادهٔ ۱۰۰ قانون مجازات اسلامی
در جرائم تعزیری قابل گذشت، گذشت شاکی یا مدعی خصوصی حسب مورد موجب موقوفی تعقیب یا موقوفی اجرای مجازات است.
تبصره ۱- جرائم قابل گذشت، جرائمی‌ می‌باشند که شروع و ادامه تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات، منوط به شکایت شاکی و عدم گذشت وی است.
تبصره ۲- جرائم غیرقابل گذشت، جرائمی می‌‌باشند که شکایت شاکی و گذشت وی در شروع به تعقیب و رسیدگی و ادامه آنها و اجرای مجازات تاثیری ندارد.
تبصره ۳- مقررات راجع‌ به گذشت شاکی در مورد مجازات‌‌های قصاص نفس و عضو، حد قذف و حد سرقت همان است که در کتاب دوم «حدود» و سوم «قصاص» این قانون ذکر شده است. گذشت شاکی در سایر حدود تأثیری در سقوط و تخفیف مجازات ندارد.
در جرائم قابل گذشت، گذشت شاکی موجب موقوفی تعقیب یا اجرای مجازات است.

این ماده کجا به کار می‌آید؟

ماشین‌حساب مرور زمان کیفری

حساب تاریخ مرور زمان. محاسبه ←

نمونه لایحه دفاعیه

دفاع در پروندهٔ کیفری. نمونه ←

نمونه شکواییه

متن شکایت کیفری. نمونه ←

راهنمای امور کیفری

قرارها، مهلت‌ها و مراحل. راهنما ←

فهرست همهٔ ماده‌ها و رأی‌های وحدت رویه: قانون‌خوان پارسی وکیل.

منابع و آخرین بازبینی

آخرین بازبینی محتوا: ۲۵ آبان ۱۴۰۵. مواد قانونی از متن قانون نقل و با آن تطبیق داده شده‌اند؛ ارقام و تاریخ‌ها فقط وقتی آمده‌اند که منبع رسمی یا اعلام رسمی داشته‌اند.

  • قانون مجازات اسلامی (مصوب ۱۳۹۲)، مادهٔ ۱۰۵ و مادهٔ ۱۰۶، مادهٔ ۱۰۷، مادهٔ ۱۰۰.
  • متن ماده با دو منبع مستقل تطبیق داده شده است؛ اگر اصلاح تازه‌ای تصویب شده باشد، متن روز ملاک است.

این صفحه راهنمای عمومی است و جای مشاورهٔ وکیل یا نظر مرجع رسمی را نمی‌گیرد. قوانین و ابلاغیه‌ها تغییر می‌کنند؛ پیش از اقدام، متن روز و وضعیت پروندهٔ خودتان را بررسی کنید. پارسی وکیل سامانه‌های رسمی را اداره نمی‌کند و استعلام زنده انجام نمی‌دهد.

آنچه احتمالاً می‌پرسید

مرور زمان جرائم تعزیری چقدر است؟
طبق مادهٔ ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی: درجهٔ یک تا سه پانزده سال، درجهٔ چهار ده سال، درجهٔ پنج هفت سال، درجهٔ شش پنج سال، و درجهٔ هفت و هشت سه سال.
مرور زمان از چه تاریخی حساب می‌شود؟
از تاریخ وقوع جرم، اگر جرم تعقیب نشده باشد؛ یا از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی، اگر تعقیب شروع شده ولی به حکم قطعی نرسیده باشد.
فرق مرور زمان شکایت و مرور زمان تعقیب چیست؟
مادهٔ ۱۰۶ دربارهٔ جرائم قابل گذشت است: اگر متضرر تا یک سال از اطلاع از وقوع جرم شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می‌شود، با استثناهایی که در متن آمده. مادهٔ ۱۰۵ دربارهٔ موقوف شدن تعقیب است.

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب