بازبینی‌شده توسط تیم حقوقی پارسی وکیل · آخرین به‌روزرسانی: تیر ۱۴۰۵
شکایات کیفری

شکایت افترا و نشر اکاذیب

کسی به دروغ به تو نسبت جرم داده یا با پخش دروغ آبرویت را برده؟ قانون برای «افترا» و «نشر اکاذیب» مجازات گذاشته است — چه حضوری و چه در اینستاگرام و گروه‌های مجازی. شرط موفقیت: ثبت درست ادله و انتخاب عنوان مجرمانهٔ درست.

شکواییهٔ استاندارد
مواد ۶۹۷ و ۶۹۸ ق.م.ا
فضای مجازی هم مشمول

افترا، نشر اکاذیب یا توهین؟

انتخاب عنوان درست، سرنوشت شکایت را تعیین می‌کند:

عنوانیعنی چه؟مثالاستناد
افترانسبت دادن صریح یک «جرم» به دیگری بدون توان اثبات«فلانی دزد است» در جمع یا استوریماده ۶۹۷
نشر اکاذیبپخش مطلب دروغ به قصد ضرر یا تشویش اذهان، حتی اگر نسبتِ جرم نباشدشایعهٔ دروغ دربارهٔ ورشکستگی یا روابط شخصیماده ۶۹۸
توهینبه‌کار بردن الفاظ رکیک و تحقیرآمیز بدون نسبت دادن جرمفحاشی در کامنتماده ۶۰۸

چطور اثبات کنیم؟

به‌ویژه در فضای مجازی، نحوهٔ ثبت دلیل حیاتی است:

ثبت فوری محتوا

اسکرین‌شات با نمایش تاریخ و آدرس صفحه؛ اگر احتمال حذف هست، صورت‌جلسهٔ مشاهده توسط دفتر اسناد رسمی یا تأمین دلیل از شورا بگیر.

شهود و گیرندگان

مشخصات کسانی که مطلب را دیده یا شنیده‌اند — عنصر «علنی بودن یا انتشار» با همین‌ها ثابت می‌شود.

احراز هویت نویسنده

برای اکانت‌های ناشناس، دادسرا از طریق پلیس فتا هویت را استعلام می‌کند؛ شکایت علیه ناشناس هم ممکن است.

شکواییهٔ افترا را با هوش مصنوعی تنظیم کن

شرح ماجرا و ادله را بده؛ پارسی وکیل عنوان مجرمانهٔ درست و استناد قانونی را در شکواییه می‌چیند.

نگارش در اپ

جرایم مجاور

شکایت توهین

فحاشی حضوری، تلفنی و مجازی. راهنما ←

شکایت تهدید

تهدید به جان، مال و آبرو. راهنما ←

جرایم سایبری و پلیس فتا

مسیر شکایت از جرایم اینترنتی. راهنما ←

آنچه احتمالاً می‌پرسید

فرق افترا با توهین چیست؟
در افترا، «جرم مشخصی» به کسی نسبت داده می‌شود (مثل دزدی یا رابطهٔ نامشروع) و نسبت‌دهنده نتواند آن را ثابت کند؛ در توهین فقط الفاظ تحقیرآمیز به‌کار می‌رود بدون نسبت دادن جرم. مجازات و ارکان این دو متفاوت است.
اگر طرف بتواند ادعایش را ثابت کند چه؟
اگر نسبت‌دهنده صحت نسبتِ جرم را در مرجع صالح ثابت کند، افترا محقق نمی‌شود؛ به همین دلیل قبل از شکایت، از دروغ بودن نسبت مطمئن باش.
تهمت در اینستاگرام و گروه‌های مجازی هم قابل شکایت است؟
بله؛ انتشار در فضای مجازی از مصادیق «نشر» است و حسب مورد با مواد ۶۹۷ و ۶۹۸ (و قوانین جرایم رایانه‌ای) قابل تعقیب است. رسیدگی اولیه معمولاً با همکاری پلیس فتا انجام می‌شود.
آیا افترا قابل گذشت است؟
بله؛ افترا و نشر اکاذیب از جرایم قابل گذشت‌اند — یعنی تعقیب فقط با شکایت شاکی شروع می‌شود و با گذشت او موقوف می‌شود؛ برای شروع تعقیب، شکایتت را ثبت کن.
چقدر مهلت شکایت دارم؟
در جرایم قابل گذشت، اصل بر این است که ظرف یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم شکایت کنی، وگرنه حق شکایت کیفری ساقط می‌شود (ماده ۱۰۶ ق.م.ا).

سرویس‌های مرتبط دیگر

اگر این صفحه برایتان جذاب بود، این مطالب و سرویس‌ها هم احتمالاً مفید خواهند بود.

کار را با نصب پارسی وکیل آغاز کنید

روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا ربات‌های تلگرام و بله.

مشاهده گزینه‌های نصب