فرجامخواهی مرحله نهایی اعتراض است که تنها در دیوان عالی کشور رسیدگی میشود. برخلاف تجدیدنظر، فرجام صرفاً رسیدگی شکلی و قانونی است — نه ماهوی. این یعنی لایحه فرجامی باید بر «جهات فرجامی» مشخص ماده ۳۷۱ قانون آیین دادرسی مدنی استوار باشد.
مهمترین نکته فرجامخواهی این است که دیوان عالی به ماهیت پرونده ورود نمیکند — فقط بررسی میکند آیا رای تجدیدنظر مطابق قانون صادر شده است.
ماده ۳۷۱ قانون آیین دادرسی مدنی فقط چند جهت مشخص را جهات فرجامی میداند: نقض قانون، عدم صلاحیت، فقدان اعتبار، نقص استدلال، تعارض دو رای. خارج از این موارد، فرجام رد میشود.
فقط برخی آراء قابل فرجاماند: احکام دادگاه تجدیدنظر در دعاوی حقوقی با خواسته بیش از حد نصاب، احکام طلاق، احکام راجع به اصل نکاح، برخی احکام کیفری. هر رایی قابل فرجام نیست.
استدلالهایی که در تجدیدنظر مطرح کردهاید — اشتباه در ارزیابی ادله، رد شواهد — اینجا کار نمیکند. باید نقض قانون یا نقض اصول دادرسی را نشان دهید.
بر اساس ماده ۳۷۱ قانون آیین دادرسی مدنی، این پنج جهت برای فرجامخواهی قابل استناد است.
دادگاه تجدیدنظر در تفسیر یا اعمال قانون اشتباه کرده است. مثلاً مادهای را اشتباه تفسیر یا قانون نسخشدهای را اعمال کرده.
اصلیدادگاه صادرکننده رای، صلاحیت ذاتی یا نسبی نداشته است. مثلاً پروندهای که باید در دادگاه خانواده رسیدگی شود، در دادگاه عمومی رسیدگی شده.
تخصصیرای فاقد شرایط شکلی لازم است: امضای قاضی نیست، استدلال مفقود است، تشریفات رعایت نشده.
شکلیاستدلال رای ناقص است، یا با خود تناقض دارد، یا نتیجه با مقدمات همخوانی ندارد. این رایجترین جهت فرجام است.
پرکاربردموضوع پرونده قبلاً در دادگاه دیگری مختومه شده و رای قطعی آن وجود دارد (اعتبار امر مختومه — Res Judicata).
خاصوقتی طرف مقابل فرجامخواهی کرده، شما هم میتوانید فرجام تبعی بدهید. مهلت آن متفاوت است — تا پایان جلسه نخست رسیدگی دیوان عالی.
دفاعیهوش مصنوعی پس از تحلیل رای تجدیدنظر، جهات فرجامی قابل استناد را شناسایی میکند.
متن یا PDF دادنامه تجدیدنظر را ارائه دهید. مشخصات شعبه، شماره دادنامه، و تاریخ ابلاغ ضروری است.
هوش مصنوعی رای را برای پنج جهت فرجامی بررسی میکند و جهاتی که در پرونده قابل استناد است را شناسایی مینماید.
لایحه با ساختار خاص فرجام: ذکر جهات، استناد به مواد قانونی، درخواست نقض رای و ارجاع به شعبه همعرض.
فرجامخواهی بر «عدم انطباق رأی با قانون یا شرع» تمرکز دارد، نه بازبینی ماهوی. هر لایحهٔ فرجامخواهی استاندارد این بخشها را دارد:
این ساختار برای آشنایی است؛ متن هر سند باید متناسب با پروندهٔ خودت نوشته و پیش از استفاده بازبینی شود.
روی هر سکویی هستید، یک گزینه مناسب پارسی وکیل برای شما آماده است. اندروید نیتیو، نسخه وب، یا رباتهای تلگرام و بله.
مشاهده گزینههای نصب